LTS: Hôm 19 Tháng Tám, nhật báo Người Việt thực hiện buổi phỏng vấn đặc biệt với Luật Sư Phạm Anh Thư, luật sư chuyên về di trú của Hiệp Hội Phát Huy Công Lý Người Mỹ Gốc Á Nam California (AJSOCAL), để giải đáp các thắc mắc liên quan tới tình trạng di trú, trục xuất di dân bất hợp pháp, phản ứng thế nào khi gặp Cảnh Sát Di Trú (ICE).
Đỗ Dzũng & Trà Nhiên/Người Việt (thực hiện)
*Người Việt: Trong các chiến dịch bắt giữ của ICE, có những người đã có lệnh trục xuất hoặc ra tòa nhưng chưa bị đưa về vì nhiều lý do, như phía Việt Nam không nhận. Một số khác bị bắt khi đi trình diện ICE. Họ đang rơi vào thế kẹt, đặc biệt là những người đến Mỹ trước ngày 12 Tháng Bảy, 1995 vốn được thỏa thuận bảo vệ khỏi bị trục xuất, nhưng nay cũng có nguy cơ bị trục xuất. AJSOCAL có thể hỗ trợ họ như thế nào?
-Luật Sư Phạm Anh Thư: Nếu những người này có hẹn kiểm tra hoặc trình diện ICE thì nên gọi cho chúng tôi trước để lấy hẹn nói chuyện với luật sư của AJSOCAL để sàng lọc điều kiện cho từng trường hợp.
Ở California có luật “Penal Code 1473.7,” cho phép người từng nhận tội, nhưng không còn bị giam giữ, xin rút lại bản nhận tội, gọi là “Motion to Vacate,” nếu không được thông báo hoặc không hiểu rõ hậu quả di trú của việc nhận tội, chẳng hạn như bị trục xuất. Có nghĩa là có “sai sót” liên quan đến pháp lý khi họ nhận tội. Ví dụ như được luật sư khuyên cứ nhận tội để không phải ra tòa xử và được giảm án, mà không hề biết rằng chính sự nhận tội một cách dễ dàng như vậy làm cho họ bị rơi vào diện bị trục xuất sau này.
Tất nhiên là họ phải chứng mình được “sai sót” đó. Sau đó, nếu thành công trong việc “xóa tội,” người này có thể xin mở lại hồ sơ di trú để kháng cáo lệnh trục xuất.
Chú ý là điều này chỉ áp dụng nếu họ nhận tội ở California.
Nếu họ nhận tội ở tiểu bang khác thì sẽ áp dụng luật nơi đó và phải tìm luật sư ở tiểu bang đó để sàng lọc điều kiện.
Thỏa thuận Mỹ-Việt về trục xuất
Năm 2008, Việt Nam và Hoa Kỳ ký kết một thỏa thuận, theo đó những người Việt đến Mỹ trước ngày 12 Tháng Bảy, 1995 – thời điểm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao – sẽ không bị trục xuất dù phạm tội hình sự và chưa có quốc tịch Mỹ.
Đến năm 2017, chính quyền Tổng Thống Donald Trump phớt lờ thỏa thuận này, đe dọa trừng phạt Việt Nam và bắt đầu trục xuất một số người trong diện được bảo vệ.
Tháng Hai, 2018, vụ kiện Trinh vs. Homan thành công, buộc chính phủ Mỹ phải ngưng trục xuất nhóm người này. Nhưng đến năm 2020, hai chính phủ đạt một thỏa thuận mới, chính thức hủy bỏ điều khoản bảo vệ những người Việt đến Mỹ trước năm 1995 khỏi nguy cơ bị trục xuất.
*Người Việt: Còn những người qua Mỹ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995, và phạm tội và bị lệnh trục xuất thì AJSOCAL có thể giúp họ ở lại không?
-Luật Sư Phạm Anh Thư: Tùy từng trường hợp. Nếu những người này nghĩ họ hội đủ điều kiện thì nên gặp luật sư sàng lọc để nộp “Motion to Vacate” tức đơn xin hủy án.
*Người Việt: Về vấn đề nhập quốc tịch, nhiều người sợ hãi khi xin nhập tịch ở thời điểm này, đặc biệt là vào ngày 15 Tháng Tám, Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) thông báo sẽ xem xét “phẩm giá đạo đức” di dân. AJSOCAL có hỗ trợ các trường hợp xin nhập tịch không?
-Luật Sư Phạm Anh Thư: Có nhiều người nhập cư sợ nộp đơn nhập tịch vì lỡ có phạm tội gì mà không biết thì sẽ bị trục xuất. AJSOCAL xem rất kỹ hồ sơ của người nộp, chúng tôi không bao giờ kêu quý vị nộp đơn nếu có nguy cơ bị trục xuất.
Thời điểm này, nếu quý vị hội đủ điều kiện để nhập quốc tịch thì nên nộp hồ sơ ngay vì nếu chỉ có thẻ xanh thì không có bảo đảm và có thể bị trục xuất nếu vi phạm luật.
*Người Việt: Đối với người không rành tiếng Anh, nếu ICE (đeo khẩu trang, mang vũ khí) chặn họ ngoài đường, chặn xe, hoặc tới nhà đòi mở cửa thì nên phản ứng ra sao?
-Luật Sư Phạm Anh Thư: AJSOCAL có “Thẻ Đỏ” (Red Card hoặc “Know Your Rights” Card) liệt kê quyền lợi của quý vị khi gặp nhân viên di trú. “Thẻ Đỏ” có hai hai ngôn ngữ Anh-Việt ghi rằng quý vị không phải mở cửa nếu họ không có trát tòa, không phải trả lời, không ký giấy tờ nào mà ICE đưa… Nếu không biết cách nói như thế nào thì chỉ cần đưa thẻ này, và tuyệt đối không nói gì cả, thì nhân viên ICE sẽ hiểu.
Quý vị có thể tới AJSOCAL để lấy thẻ hoặc chúng tôi sẽ gửi tới nhà nếu quý vị cần.
*Người Việt: Ví dụ như một người đang ngồi trong xe mà nhân viên ICE chặn lại và bắt xuống xe thì phản ứng ra sao?
-Luật Sư Phạm Anh Thư: Gặp trường hợp như vậy thì chúng ta cần bình tĩnh, đừng làm gì để nhân viên ICE bực tức hoặc khó chịu. Lúc đó hãy đưa “Thẻ Đỏ” ra. Và nếu bị bắt thì ICE phải cho chúng ta gọi điện thoại. Nên gọi cho gia đình trước và liên lạc với luật sư của mình liền.
Trường hợp bị ICE bắt mà không cho quý vị gọi điện thoại thì rất hiếm và cũng rất nguy hiểm.
“Thẻ Đỏ” liệt kê: Quý vị có quyền lợi theo Hiến Pháp Hoa Kỳ
-Không mở cửa khi nhân viên di trú gõ cửa.
-Không trả lời câu hỏi nào của nhân viên di trú nếu họ muốn nói chuyện với quý vị. Quý vị có quyền giữ im lặng.
-Không ký một tờ giấy nào trước khi bàn với luật sư. Quý vị có quyền nói chuyện với luật sư.
-Nếu quý vị đang đứng ngoài nhà của mình, hỏi nhân viên di trú xem mình có quyền rời chỗ đó không, và nếu có, hãy bình tĩnh mà rời đi.
-Đưa thẻ này cho nhân viên di trú. Nếu đang ở trong nhà, đưa thẻ cho họ coi qua cửa kiếng hoặc đẩy thẻ dưới cửa ra vào.
AJSOCAL hỗ trợ các vấn đề pháp lý
AJSOCAL được thành lập từ năm 1983 nhằm bảo vệ quyền lợi và đấu tranh công bằng xã hội cho cộng đồng Á Châu tại Nam California.
AJSOCAL hỗ trợ cộng đồng thông qua việc kết nối với luật sư, hướng dẫn báo cảnh sát, tư vấn thủ tục pháp lý, tòa án, và cung cấp dịch vụ đại diện pháp lý trong các vụ kiện.
Với hai văn phòng ở Los Angeles và Orange County, AJSOCAL hiện có hơn 75 nhân viên cùng 280 tình nguyện viên, cung cấp các dịch vụ pháp lý miễn phí từ vấn đề nhà ở, di trú, nhập quốc tịch, luật chống bạo hành gia đình, ghi danh dịch vụ sức khỏe, chống tệ nạn thù ghét cho cộng đồng.
Cộng đồng có thể gọi trực tiếp bằng tiếng Việt đến số (714) 477-2958 khi cần trợ giúp, hoặc vào trang web ajsocal.org.
Địa chỉ AJSOCAL ở Orange County là 2401 E. Katella Ave., #600, Anaheim, CA 92806, và ở Los Angeles là Wilshire Blvd., Los Angeles, CA 90017.
—–
Liên lạc tác giả: [email protected], [email protected]
