SACRAMENTO, California (NV) – Cử tri California có thể bỏ phiếu một lần nữa về việc có nên đưa lại Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số (Affirmative Action), báo CalMatters đưa tin hôm 21 Tháng Sáu.
“Chúng ta đã bỏ phiếu chống hồi năm 2020 rồi mà?” Một cử tri có thể thắc mắc, đề cập đến sự thất bại của Dự Luật 16, vốn tìm cách hủy bỏ đạo luật này năm 1996 tại California về việc sử dụng chủng tộc, giới tính, nguồn gốc quốc gia và dân tộc như một yếu tố trong tuyển sinh đại học công lập và các chương trình khác của tiểu bang.
Chính Sách Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số được thông qua thành luật tại California từ cuối thập niên 1960 nhưng sau đó bị hủy năm 1997.
Trước đây, có người muốn đem lại chính sách này nhưng bị bỏ phiếu chống năm 2020.
Gần đây, các giới chức muốn đưa dự luật xem xét lại chính sách này lần nữa.
Tuy nhiên, ngoài những chi tiết cơ bản, chưa có gì rõ ràng về tác động của dự luật này đối với California. Nó sẽ mang lại thiên vị chủng tộc trong tuyển sinh hay không thì không rõ.
Liệu nó có cho phép các chương trình mới dựa trên chủng tộc theo luật liên bang và tiền lệ tòa án không? Một ẩn số khác.
Mục đích của dự luật
Đối với cuộc bầu cử năm 2020, nỗ lực hiện tại nhằm bù đắp cho vô số tác động từ việc kỳ thị trong quá khứ đã gây ra đối với các nhóm thiểu số, chẳng hạn như phân biệt đối xử về nhà ở hoặc hồ sơ cảnh sát.
Đó là một khái niệm công bằng: Bù đắp cho những bất công về chủng tộc trong quá khứ bằng cách sử dụng chủng tộc như một yếu tố trong các chương trình giúp xóa bỏ những bất công đó.
Dự luật mới này là một “sự thừa nhận rằng Dự Luật 209 là một thử nghiệm thất bại,” ông Corey Jackson, ủy viên hội đồng (Dân Chủ-Perris), tác giả dự luật, cho biết.
“Trọng tâm của sự sửa đổi này đối với các nhóm thiểu số là bảo đảm rằng có những biện pháp can thiệp dành riêng cho họ để giải quyết các vấn đề đặc thù của mỗi nhóm,” ông Jackson nói.
Dữ liệu nghiên cứu liên quan với nhau. Thông thường, các nhóm có đời sống thấp hơn thuộc cộng đồng nhỏ. Ví dụ: Cư dân da đen và da đỏ cộng lại chiếm chưa đến một phần mười dân số tiểu bang.
Điều đó có nghĩa là các chương trình rộng lớn hơn nhằm giúp người dân California có thu nhập thấp vẫn có thể bỏ quên các nhu cầu cụ thể của các cộng đồng tương đối nhỏ, kể cả giáo dục đại học.
“Nếu được thông qua, sửa đổi này sẽ làm suy yếu nguyên tắc đối xử bình đẳng trong Hiến Pháp của California đối với tất cả mọi người,” bà Wenyuan Wu, giám đốc điều hành Californians for Equal Rights Foundation, viết trong một bức thư gửi các nhà lập pháp.
Bà nói với CalMatters rằng bà hy vọng các đảng viên đảng Dân Chủ California sẽ thắng thế trong việc đưa dự luật này vào lá phiếu, nhưng nhóm của bà sẽ chống lại.
Bà Wu và các thành viên khác đã giữ vai trò quan trọng trong việc vận động chống lại Dự Luật 16.
Dự luật này có mang lại Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số cho California không?
Không giống như Dự Luật 16, nỗ lực sửa đổi Hiến Pháp mới nhất này nhằm thay đổi Dự Luật 209 sẽ không cho phép các đại học công lập của tiểu bang sử dụng chủng tộc như một yếu tố trong tuyển sinh, ông Jackson cho biết.
Tuy nhiên, bà Wu không tin.
Bà nói rằng dự luật này sẽ “mang lại các ưu tiên chủng tộc, miễn là các ưu tiên chủng tộc có thể được sử dụng để cải thiện kết quả.”
Hiện tại, các trường đại học tư thục có thể cân nhắc chủng tộc trong tuyển sinh, nhưng những quan sát viên giáo dục liên bang mong đợi điều đó sẽ thay đổi ngay trong nay mai.
Việc thuyết phục cử tri sửa đổi Dự Luật 209 rất khó khăn.
Ngay cả ở Los Angeles County tiến bộ (trong khi đa số mọi nhóm chủng tộc và sắc tộc lớn bầu cho ông Joe Biden, một đảng viên Dân Chủ, làm tổng thống năm 2020) thì hầu hết các cử tri gốc Á và da trắng đã bỏ phiếu chống Dự Luật 16, theo The New York Times.
Ông Gary Orfield, giáo sư Đại Học UCLA, người tập trung vào dân quyền trong luật pháp và giáo dục, cho biết dự luật của ông Jackson có thể tạo ra một địa hình pháp lý mới cho nhiều nhóm văn hóa của bang thúc đẩy những thay đổi trong các chương trình của bang.
“Ai biết được Tối Cao Pháp Viện California sẽ diễn giải dự luật như thế nào,” ông Orfield nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông có thể sẽ bỏ phiếu cho dự luật nếu nó xuất hiện trên lá phiếu.
Tuy nhiên, thật khó để dự đoán những vấn đề hoặc cách diễn giải dự luật vì ngôn ngữ và phạm vi của nó rất bao quát.
Tất nhiên, một tòa án trong tương lai có thể hủy bỏ lệnh hủy bỏ Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số.
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ có một lịch sử lâu dài về tiền lệ bác bỏ. Vì vậy, trong thời đại mà Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số còn hợp pháp trên toàn quốc, dự luật của ông Jackson, theo quan điểm của ông Orfield, đủ “mơ hồ” để một cơ quan chính phủ có thể chỉ ra các nghiên cứu cho thấy rằng Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số dựa trên chủng tộc thực sự đưa đến lợi ích giáo dục cho học sinh da màu.
Có nhiều bằng chứng Chính Chính Sách Ưu Đãi Người Thiểu Số được hỗ trợ: Năm ngoái, hơn 1,200 học giả nghiên cứu về chủng tộc và giáo dục đã ký vào bản tóm tắt pháp lý yêu cầu Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ duy trì việc tuyển sinh dựa trên chủng tộc.
“Nhưng vai trò của nghiên cứu trong dự luật của ông Jackson có thể rõ ràng hơn,” ông Orfield nói. “Đặc biệt là vì thống đốc sẽ có tiếng nói cuối cùng về chương trình nào được miễn trừ Dự Luật 209.”
Ai sẽ quyết định nghiên cứu nào là tốt và nghiên cứu nào là không tốt, ông hỏi, một điểm mà bà Wu đồng ý.
Ngoài ra, những chương trình nào được miễn trừ có thể sẽ phụ thuộc vào khuynh hướng chính trị của thống đốc, và ngay cả những bang xanh đậm cũng bầu chọn đảng viên Cộng Hòa.
Liệu đề nghị sửa đổi của ông Jackson có hợp pháp không?
Ông Thomas Saenz, chủ tịch kiêm cố vấn của Mexican American Legal Defense and Educational Fund, tổ chức thành lập cách đây hàng chục năm mà đài NBC News năm 2016 đã mô tả là “tổ hợp luật pháp của cộng đồng Latino,” cho rằng đề nghị của ông Jackson không có khả năng khắc phục bất công về chủng tộc và sắc tộc.
Ông Saenz, đồng chủ tịch của chiến dịch ủng hộ Dự Luật 16, nói rằng theo luật liên bang hiện hành và tiền lệ của tòa án “điều gì loại trừ những người khác dựa trên chủng tộc có thể không thể đáp ứng các yêu cầu cần có để các cơ quan chính phủ sử dụng chủng tộc ở mức tối thiểu nhất có thể.”
“Nếu bạn muốn xóa bỏ phân biệt chủng tộc, bạn phải sử dụng chủng tộc, và đó là điều bị Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ cấm,” ông Saenz nói, “ngoại trừ việc tuyển sinh đại học.” (ĐG) [kn]
