Lâm Hoài Thạch/Người Việt
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Chiều Thứ Năm, 8 Tháng Chín, đông đảo ca nghệ sĩ và đồng hương đến tham dự giỗ tổ ngành sân khấu, tại trụ sở đài truyền hình KVLA 56.5, Huntington Beach.
Giỗ tổ ngành sân khấu mang tính cách lễ hội truyền thống hàng năm. Mục đích là để bảo tồn và phát huy nền văn hóa dân tộc Việt Nam qua nhiều bộ môn nghệ thuật sân khấu tại hải ngoại. Năm nay, đài truyền hình KVLA 56.5, nữ nghệ sĩ Hương Lan và Giáo Sư Trần Văn Chi, một nhà nghiên cứu văn hóa, cùng nhau tổ chức.
Ðây cũng là lần thứ ba lễ giỗ tổ được tổ chức trên sân khấu của đài truyền hình này, và cũng là dịp để các ca nghệ sĩ gặp gỡ nhau, chia sẻ những kinh nghiệm và giúp đỡ lẫn nhau trên xứ người.
Trên sân khấu, một bàn thờ tổ rất trang nghiêm, bày biện nhiều hoa quả, nhiều thực phẩm và phẩm vật, do những ca nghệ sĩ mang đến để dâng lên tổ nghiệp tấm lòng thành và cầu xin cho văn hóa Việt Nam được trường tồn mãi mãi nơi xứ người.
Những nhân viên thu hình, âm thanh, ánh sáng chuẩn bị thu những hình ảnh trang trọng này để chuyển tải đến đồng hương nhiều nơi trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Ðiều hợp chương trình là ba ca nghệ sĩ Ðỗ Thanh, Giáng Ngọc, và Ðức Tiến.
Ðến giờ khai mạc, bà Ngọc Nữ, giám đốc đài truyền hình KVLA 56.5, Giáo Sư Trần Văn Chi, và nghệ sĩ Hương Lan niệm hương trước bàn thờ tổ. Rồi sau đó, các ca nghệ sĩ lần lượt đến thắp hương và khấn vái.
Giáo Sư Trần Văn Chi ngỏ lời chào mừng mọi người đến tham dự. Theo giáo sư, văn hóa Việt Nam có ba bộ môn sân khấu, trước hết là hát bội, thứ hai là cải lương, thứ ba là kịch hoặc kịch nói. Ngày xưa, trong ba ngành này, chỉ có cải lương là có tổ chức ngày giỗ tổ hàng năm. Tại vì lúc bấy giờ, những nghệ sĩ cải lương cùng sống chung, cùng chia sẻ ngọt bùi trong đoàn hát của họ. Vì thế, họ gắn bó với nhau trong những lúc ăn chung, cùng diễn chung trên sân khấu, và trong hậu trường nào cũng đều có bàn thờ tổ, để cho họ cùng thờ phượng và khấn vái trước khi ra trình diễn.
Cũng theo ông, những năm đầu tiên ở hải ngoại, các ca nghệ sĩ khi nhớ quê hương, nhớ sân khấu cùng những điệu hát câu hò cổ nhạc, họ thường tổ chức những buổi hát hò tại nhà riêng hoặc những tụ điểm nhỏ, và cũng vì tinh thần uống nước nhớ nguồn, họ tổ chức những ngày giỗ tổ tại nhà riêng, nhóm riêng. Ðến khi bắt đầu có đài phát thanh, đài truyền hình Việt Nam ở hải ngoại, thì ngày giỗ tổ được tổ chức rộng lớn hơn.
Bà Ngọc Nữ cũng có lời chia sẻ với mọi người. Lời đầu tiên, bà cám ơn văn nghệ sĩ và đồng hương đến tham dự. Theo bà, việc thành lập đài truyền hình KVLA 56.5 cũng có mục đích là để duy trì nền văn hóa Việt Nam tại hải ngoại, và để cho các ca nghệ sĩ có một nơi để trình diễn rất nhiều bộ môn của nghệ thuật sân khấu, hầu đem tài năng của mình để cống hiến cho đồng hương ở hải ngoại. Việc duy trì các ngành ca diễn trên sân khấu, ngoài việc bảo tồn văn hóa Việt Nam, còn là một gạch nối giữa tình yêu thương của khán giá đối với các ca nghệ sĩ tại hải ngoại.
Theo nữ nghệ sĩ Hương Lan, tại Việt Nam, ngày 11, 12 Tháng Tám (Âm Lịch), ca nghệ sĩ thường đi hết các rạp hát hoặc những nơi tổ chức ngày giỗ tổ để lạy “Ông” tại vì họ có chung một Ông Tổ. Còn ở hải ngoại, các hội hoặc nhóm tổ chức ngày cúng tổ khác ngày hoặc giờ, để cho các anh chị em văn nghệ sĩ có thể đến tham dự nhiều nơi tổ chức ngày giỗ tổ.
“Hôm nay tôi rất vui và cám ơn cô Ngọc Nữ đã cùng với các ca nghệ sĩ tổ chức ngày giỗ tổ ngành sân khấu tại đài truyền hình này. Ở hải ngoại, việc tổ chức cúng tổ là phải có hàng năm để cho tất cả những anh chị em nghệ sĩ không riêng cải lương mà cả bên tân nhạc, kịch, đóng phim,… đều tề tựu về trong ngày cúng tổ, và xin tổ cho lộc để được duyên dáng, hát hay, hầu cống hiến những cái hay, cái đẹp của mình cho khán giả ở khắp nơi. Nếu truyền thống này được giữ hàng năm, đó là điều đáng quý,” nghệ sĩ Hương Lan chia sẻ.
Ngoài các ca nghệ sĩ, nhạc sĩ đến tham dự còn có sự hiện diện hai soạn giả Yên Lang và Trần Văn Hương; bà Từ Dung, Hội Cao Niên Á Mỹ; cô Frances Nguyễn Thế Thủy, cựu chủ tịch Phòng Thương Mại Westminster; và nhiều vị khác.
Sau khi đốt nén hương, khấn vái trước bàn thờ tổ, soạn giả Yên Lang cho biết, đến năm tới là đúng 100 năm nền sân khấu cải lương.
“Tại hải ngoại, tôi tưởng chừng nghệ thuật cải lương sẽ bị mai một theo năm tháng. Nhưng tôi không ngờ, đến giờ này, ban tổ chức, anh chị em nghệ sĩ đã có lòng còn tưởng nhớ đến ngày giỗ tổ thiêng liêng của các ngành sân khấu,” soạn giả chia sẻ.
Mời độc giả xem thêm video: Facebook xin lỗi vì vụ gỡ ảnh “Em bé Napalm”
“Trước năm 1975, sân khấu cải lương đã được phát triển đến độ cực thịnh, bộ môn này là bộ môn duy nhất có một ngôi chùa ở Gò Vấp, một nghĩa trang nghệ sĩ, và một ngôi nhà để hội họp, thờ phượng tổ ở đường Cô Bắc, quận 1, Sài Gòn. Và hàng năm, các nghệ sĩ về thắp nhang, lạy tổ. Ngoài ra, các đoàn hát đang trình diễn xa cũng phải cúng tổ ở những rạp nơi trình diễn,” ông cho biết thêm.
Cũng theo soạn giả Yên Lang, từ năm 1917, gánh hát Thầy Năm Tú được thành lập tại Mỹ Tho. Ðây cũng là khởi điểm bộ môn cải lương bắt đầu có sân khấu, có soạn giả viết tuồng và nhiều nghệ sĩ trình diễn. Ðến năm 1918, tại Bạc Liêu, nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng tác bài “Dạ Cổ Hoài Lang.” Bài này cũng là tiền thân của bản vọng cổ. Và từ xưa cho đến nay, nếu một tuồng cải lương không có bản vọng cổ thì sẽ bị mất giá trị. Vì thế, bản vọng cổ là trọng tâm của tuồng cải lương.
“Hôm nay, các anh em ở hải ngoại tổ chức ngày giỗ tổ, đó là một truyền thống quý báu vô cùng. Tôi chỉ mong rằng, các thế hệ trẻ sau này còn biết thưởng thức và duy trì bộ môn cải lương, một sản phẩm văn hóa tuyệt vời của dân tộc Việt Nam,” soạn giả Yên Lang nói thêm.
Chương trình văn nghệ rất đặc biệt, vì có rất nhiều tiếng hát tân và cổ nhạc của các ca nghệ sĩ nổi tiếng ở Little Saigon đến trình diễn, và được đài truyền hình KVLA 56. 5 phát sóng ở Hoa Kỳ và Canada trên băng tần Galaxy 19.
