ORANGE COUNTY, California (NV) – Tình trạng suy giảm hoạt động của mạng lưới báo chí địa phương trong thời gian dài đang trở thành mối đe dọa đáng kể đối với nền dân chủ của nước Mỹ, theo tổ chức American Community Media (ACoM).
Trong hai thập niên qua, California mất khoảng 70% nguồn lực báo chí và một phần ba tòa soạn báo phải đóng cửa. Khoảng trống thông tin ngày càng giãn rộng, khiến cho nền dân chủ Mỹ phải đối diện với một thử thách lớn.
Trước tình hình này, một liên minh truyền thông đa sắc tộc và cộng đồng tại California đã hình thành, quy tụ các cơ quan báo chí đại diện cho nhiều nhóm khác nhau, gồm người Mỹ gốc Á và Thái Bình Dương (AAPI), người Mỹ gốc Phi, Latino, Trung Đông, Đông Âu, người bản địa, và cộng đồng LGBTQ, đồng thời phối hợp với báo chí chính thống.
Xuất phát từ quan niệm xem báo chí cộng đồng là một lợi ích công thiết yếu, liên minh này đã vận động thành công một khoản đầu tư $15 triệu từ ngân sách của tiểu bang dành cho Chương Trình Trợ Giúp Đào Tạo Nhà Báo ở California và Sáng Kiến Propel.
Hiệu quả đầu tư ban đầu: Tạo nguồn nhân lực báo chí có phẩm chất cao
Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Hơn 110 nhà báo trẻ được đào tạo và được thu xếp làm việc tại các tòa soạn tại 64% số quận hạt của tiểu bang, góp phần lấp khoảng trống thông tin tại nhiều khu vực đang bị bỏ ngỏ. Mỗi năm, họ tạo ra hơn 4,000 bài báo tập trung những vấn đề thiết yếu của xã hội, như y tế, nhập cư, nhà ở, hay nạn cháy rừng. Đáng chú ý, gần 40% học viên khóa đầu tiên đã được tuyển dụng vào các vị trí làm việc toàn thời gian, cho thấy California có triển vọng sở hữu một nguồn nhân lực báo chí bền vững.
Song song với tiến trình củng cố năng lực nhà báo cộng đồng, Sáng Kiến Propel đảm nhiệm phần tìm kiếm nguồn lực kinh tế cho hệ thống báo chí hoạt động bằng cách trợ giúp các tòa soạn xây dựng mô hình sinh lợi và gia tăng kết nối với độc giả, giúp bảo đảm cho các cơ quan báo chí hoạt động lâu dài.
Đầu tư của tiểu bang California vào báo chí không phải là khoản trợ cấp, mà là đầu tư trực tiếp vào hạ tầng thông tin của xã hội, nền tảng để nền dân chủ được thực thi tốt hơn và người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin đáng tin cậy. Khi cộng đồng địa phương có thông tin chính xác về những vấn đề thiết yếu như y tế và nhà ở, chính quyền hoạt động hiệu quả hơn, chi phí xã hội giảm đi và việc tiếp cận các dịch vụ công trở nên dễ dàng hơn.
Báo chí địa phương giữ vai trò giám sát việc thực thi chính sách tại các cộng đồng, trọng tâm đặt vào những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống dân sinh. Đồng thời, hoạt động này luôn chú ý thúc đẩy việc tạo ra cơ hội để các nhóm xã hội ít được chú ý có thể cất tiếng nói.
Trong hệ sinh thái thông tin, báo chí địa phương là tuyến đầu của các gia đình lao động và doanh nghiệp nhỏ, giúp họ tham dự trực tiếp vào các vấn đề chính sách lao động và việc làm. Đồng thời, hệ thống này còn mở rộng kết nối tới những cộng đồng trước đây thường bị bỏ quên, như cựu chiến binh và người bản địa.
Giai đoạn tiếp theo: Đầu tư cho hạ tầng thông tin
Trong giai đoạn tiếp theo, trọng tâm không chỉ là mở rộng tiếp cận thông tin mà là củng cố hạ tầng thông tin gắn với chức năng giám sát. Các phóng viên địa phương đẩy mạnh theo dõi việc thực thi chính sách ở cộng đồng, đặc biệt trong các lĩnh vực nhà ở và tiếp cận dịch vụ y tế.
Dù là vấn đề mang tính hệ thống hay trường hợp cụ thể, từ việc giải thích tác động của chính sách nhập cư liên bang đến hỗ trợ một gia đình không nói tiếng Anh tiếp cận hệ thống y tế, các cơ quan báo chí phục vụ cộng đồng và các nhóm dân cư đa sắc tộc vẫn luôn giữ vai trò kết nối chặt chẽ giữa người dân và các hệ thống dịch vụ.
Vai trò này đồng thời có ý nghĩa kinh tế rõ rệt khi liên kết các cộng đồng toàn tiểu bang với nền kinh tế xuất cảng trị giá $71 tỷ của California, nơi tăng trưởng thương mại toàn cầu luôn trực tiếp tạo ra nhiều cơ hội việc làm tại địa phương.
Trong bối cảnh thông tin ngày càng phân tán và chịu áp lực từ mạng xã hội cũng như nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, nhu cầu củng cố một hệ thống báo chí đáng tin cậy trở nên cấp thiết. Để mở rộng những kết quả ban đầu và can thiệp vào tình trạng khủng hoảng báo chí hiện nay, một đề nghị tài trợ ngân sách $35 triệu được đưa ra cho giai đoạn sắp tới.
Trong đó, $20 triệu dành cho Quỹ Truyền Thông Công Dân sẽ kích hoạt cơ chế đối ứng từ khu vực tư nhân theo tỉ lệ một đổi hai, với khoản đóng góp dự kiến $10 triệu từ Google, qua đó hình thành tổng nguồn lực $30 triệu đầu tư trực tiếp vào các cơ quan báo chí địa phương khắp tiểu bang.
Nguồn lực này được phân bổ cho các tòa soạn ở mọi quy mô, từ kỹ thuật số đến phát thanh, truyền hình, từ mô hình thương mại đến phi lợi nhuận, từ tiếng Anh đến đa ngôn ngữ, mục đích là để hạn chế tình trạng thiếu kiểm chứng thông tin đăng tải trên mạng xã hội từ nội dung do AI tạo ra.
Mục tiêu cho giai đoạn tới là xây dựng được một hạ tầng thông tin bền vững, bảo đảm mọi cộng đồng đều tiếp cận được nguồn tin đáng tin cậy, đồng thời góp phần kiểm soát tình trạng lan truyền thông tin sai lệch.
Nếu được phê duyệt, khoản ngân sách $30 triệu sẽ giúp California giữ vị trí dẫn đầu về báo chí cộng đồng, hướng tới một hạ tầng thông tin thiết yếu, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin đúng đắn cho mọi người dân. (T.C.) [đ.d.]
