WASHINGTON, DC (NV) – Người tiêu dùng Mỹ có thể tiếp tục chịu thêm sức ép trong những tuần tới, khi giá dầu thô vượt $100 một thùng hôm Thứ Năm, 23 Tháng Bảy, giữa lúc giao tranh và các cuộc không kích tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, theo hãng thông tấn AP.
Giá dầu hiện nay đảo ngược xu hướng giảm ngắn ngủi hồi Tháng Sáu, khi xung đột giữa Mỹ và Iran tạm lắng. Dầu Brent, chuẩn giá dầu quốc tế, từng chạm mức $100 một thùng hồi Tháng Năm.
Các doanh nghiệp sản xuất và bán thực phẩm tươi sống, đồ dùng học tập cùng nhiều mặt hàng phải vận chuyển bằng xe tải, tàu biển hoặc máy bay từng chịu chi phí tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Khi giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, gánh nặng chi phí đó được dự báo sẽ chuyển sang người mua.
Ông Miguel Gomez, giám đốc Chương Trình Quản Trị Công Nghiệp Thực Phẩm tại đại học Cornell University, cho biết doanh nghiệp thường tăng giá khá nhanh khi chi phí đi lên, nhưng cần nhiều thời gian hơn để hạ giá khi chi phí giảm.
Giá xăng có thể còn tăng
Bất ổn quanh eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới, cùng tình hình căng thẳng trong khu vực khiến giá dầu thô tăng mạnh. Dầu thô là nguyên liệu chính để sản xuất xăng, vì vậy người lái xe có thể tiếp tục trả nhiều tiền hơn trong nửa sau mùa Hè, theo tổ chức xe hơi AAA.
Giá trung bình một gallon xăng thường trên toàn nước Mỹ lên tới $4.09 hôm Thứ Năm, tăng 15 cent so với một tuần trước. Phần lớn các tiểu bang hiện có giá xăng trung bình từ $4 trở lên. Riêng California, giá xăng thường trung bình là $5.57 một gallon, cao nhất nước Mỹ.
Ông Pavel Molchanov, chuyên gia chiến lược đầu tư tại Raymond James, nhận định giá tại trạm xăng có thể tiếp tục tăng ít nhất đến tuần sau, do dầu thô cần thời gian đi qua các khâu lọc, phân phối và bán lẻ.
Tuy nhiên, giá các hợp đồng dầu giao vào cuối năm nay và năm tới hiện thấp hơn giá dầu giao ngay. Điều đó cho thấy giá có thể giảm sau khi hoạt động quân sự chấm dứt và nguồn cung trở lại bình thường.
Giá xăng tăng vẫn chưa khiến người Mỹ hạn chế đi lại rõ rệt. Trong bốn tuần gần nhất, lượng xăng tiêu thụ trung bình tăng 1%, đạt khoảng 8.9 triệu thùng mỗi ngày, theo Cơ Quan Thông Tin Năng Lượng Mỹ.
Áp lực giá có thể kéo dài vì năng lực lọc dầu suy giảm. Một số nhà máy tại Trung Đông bị hư hại, còn các cuộc tấn công của Ukraine tiếp tục gây thiệt hại cho cơ sở lọc dầu ở Nga.
Thực phẩm chịu thêm chi phí
Giá dầu tăng thường kéo giá thực phẩm đi lên, bởi nông dân cần dầu diesel để vận hành máy móc, trong khi phần lớn nông sản và hàng thực phẩm được chuyên chở bằng xe tải.
Theo ông Gomez, dầu ở mức $100 một thùng chưa làm giá thực phẩm tăng tức thì, song gây thêm áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng. Rau quả tươi, sữa và các mặt hàng phụ thuộc nhiều vào vận tải đường bộ, kho lạnh hoặc bao bì sẽ chịu tác động rõ nhất vì phải duy trì nhiệt độ ổn định suốt quá trình giao hàng.
Hàng nhập cảng cũng trở nên đắt hơn khi chi phí vận tải biển tăng. Dầu olive là một trường hợp tiêu biểu, do Mỹ sản xuất rất ít và phải nhập phần lớn từ Châu Âu.
Chuỗi siêu thị Albertsons hôm Thứ Năm hạ dự báo kinh doanh cho tài khóa 2026, viện lý do hoạt động bán thực phẩm thiết yếu chịu nhiều sức ép và người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.
Khi xăng, điện và thực phẩm đồng loạt tăng giá, các gia đình thường dồn ngân sách cho nhu cầu thiết yếu và giảm mua những món có thể trì hoãn. Sức ép này vì thế lan từ siêu thị sang nhà hàng, cửa hàng bán lẻ và nhiều ngành dịch vụ khác.
Chi phí vận chuyển đẩy giá hàng hóa tăng
Giá nhiên liệu dành cho tàu biển, xe tải và máy bay tăng sẽ được tính vào giá của hầu hết hàng hóa cần vận chuyển.
UPS, FedEx cùng nhiều công ty giao nhận áp dụng phụ phí nhiên liệu và các khoản lệ phí bổ sung khi giá xăng dầu tăng. Theo chỉ số do AFS Logistics và TD Cowen công bố ngày 14 Tháng Bảy, giá vận chuyển bằng xe tải hiện cao nhất trong bốn năm, do nhiên liệu đắt hơn và năng lực chuyên chở bị thu hẹp.
Ông Andy Dyer, tổng giám đốc AFS Logistics, cho biết giá dầu diesel trong quý hai cao hơn khoảng 51% so với Tháng Giêng và Tháng Hai, còn giá nhiên liệu máy bay tăng 90% so với cùng kỳ năm trước.
Ảnh hưởng còn lan sang nguồn cung vận tải. Các hãng xe tải nhỏ, vốn có biên lợi nhuận thấp, có thể tạm cho xe ngừng hoạt động để chờ giá nhiên liệu hạ. Khi số xe chở hàng giảm, giá cước lại tiếp tục tăng.
Người tiêu dùng mua sắm thận trọng hơn
Tractor Supply Co., chuỗi cửa hàng phục vụ cư dân vùng nông thôn, hôm Thứ Năm hạ dự báo doanh số cả năm, một phần vì giá nhiên liệu cao trong mùa Xuân làm giảm sức mua.
Ông Hal Lawton, tổng giám đốc công ty, cho biết nhiều khách hàng phải lái xe đường dài đến cửa hàng, thường bằng xe pickup chạy dầu diesel, nên đặc biệt nhạy cảm với biến động giá nhiên liệu.
Họ vẫn chi tiền cho thú nuôi, vật nuôi, nông trại và nhà cửa, nhưng tính toán kỹ hơn. Nhiều người gộp các nhu cầu vào một chuyến đi, ưu tiên món thiết yếu và hoãn những khoản mua sắm chưa thật sự cần.
Giày dép và đồ tựu trường có thể đắt hơn
Hiệp Hội Các Nhà Phân Phối và Bán Lẻ Giày Dép Mỹ cảnh báo chi phí nguyên liệu, vận chuyển và thuế quan cùng tăng, gây thêm sức ép cho ngành giày dép trước mùa mua sắm tựu trường.
Ông Matt Priest, tổng giám đốc hiệp hội, cho biết một số doanh nghiệp ghi nhận giá vật liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ dùng để sản xuất giày tăng khoảng 25% vì xung đột Trung Đông. Mức tăng này có thể khiến giá thành giày dép bán đến người tiêu dùng cao hơn khoảng 5%.
Các công ty giày dép còn đẩy nhanh nhập hàng và tăng lượng tồn kho trước khi Tổng Thống Donald Trump áp dụng các mức thuế mới đối với hàng ngoại quốc. Nhu cầu vận chuyển tăng cùng lúc khiến giá thuê container và cước đường biển tiếp tục leo thang.
Vì vậy, phụ huynh mua giày, ba lô và đồ dùng học tập cho con có thể phải trả tiền nhiều hơn trong mùa tựu trường năm nay.
Vé máy bay đắt hơn, một số chuyến bị cắt
Các hãng hàng không phản ứng với giá nhiên liệu tăng bằng cách nâng giá vé, tăng phụ phí và cắt những chuyến bay hoặc đường bay không còn mang lại lợi nhuận.
Những biện pháp này giúp bảo vệ lợi nhuận của hãng hàng không, nhưng khiến hành khách phải trả nhiều tiền hơn và có ít lựa chọn hơn, đặc biệt tại các phi trường nhỏ hoặc những thị trường có ít hãng cạnh tranh.
American Airlines hôm Thứ Năm báo cáo lợi nhuận ròng quý hai giảm mạnh, dù doanh thu lập kỷ lục và nhu cầu đi lại trong mùa Xuân vẫn cao.
Hãng cho biết giá vé tăng giúp bù gần một nửa phần chi phí nhiên liệu phát sinh, nhưng chưa đủ để ngăn công ty hạ dự báo lợi nhuận cả năm.
Nhu cầu nhiên liệu máy bay trong bốn tuần gần nhất vẫn tăng 9% so với cùng thời điểm năm trước. Điều đó cho thấy người Mỹ chưa giảm mạnh nhu cầu đi lại, dù vé máy bay và nhiều chi phí liên quan tiếp tục tăng.
Trong thời gian tới, mức độ ảnh hưởng đối với người tiêu dùng phụ thuộc lớn vào diễn biến chiến sự tại Trung Đông và triển vọng khôi phục hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Trong lúc nguồn cung còn bất ổn, giá dầu cao có thể tiếp tục đi vào hóa đơn xăng, giỏ thực phẩm, hàng tựu trường, phí vận chuyển và giá vé máy bay của các gia đình Mỹ. (T.C.) [kn]
