Đằng-Giao/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – Hội Chung Cư Orange County (AAOC) vừa đệ đơn kiện thành phố Santa Ana, phản đối lệnh ổn định tiền thuê nhà (rent control) và lệnh trục xuất đúng đắn (just cause eviction) của thành phố, theo báo mạng New Santa Ana.
Đây là lần đầu tiên trong 61 năm từ ngày thành lập, hiệp hội AAOC kiện một thành phố nơi hiệp hội hoạt động và đại diện cho các chủ cung cấp nhà cho thuê.
Lần đầu trong 61 năm
Theo New Santa Ana, vụ kiện nêu bật hậu quả xảy ra khi chính phủ, công nghiệp cho thuê nhà ở và người dân không thể hợp tác làm việc để giải quyết các nhu cầu của cộng đồng ảnh hưởng đến nhiều bên liên quan.
“Sứ mệnh của AAOC là làm việc với các chủ cho thuê nhà ở cho các gia đình để kết nối và đáp ứng nhu cầu của các cộng đồng nơi họ hoạt động,” ông David Cordero, giám đốc điều hành AAOC, nói. “Gần đây Santa Ana không tham gia trên tinh thần hợp tác đó.”
Vụ kiện diễn ra sau một số luật được thành phố Santa Ana thông qua vào năm 2021 và 2022 nhằm kiểm soát giá và hạn chế quyền hạn của chủ nhân bất động sản trong việc cung cấp một nơi ở an toàn, ổn định và bền vững một cách hiệu quả.
Báo mạng New Santa Ana viết, các lệnh được gọi là Sắc Lệnh Ổn Định Tiền Thuê Nhà và Trục Xuất có Lý Do Chính Đáng (Rent Stabilization and Just Cause Eviction Ordinance) là một nỗ lực nhằm hạn chế quyền hành của chủ sở hữu bất động sản được nhận tiền công bằng và hạn chế việc trục xuất.
Ông John Tomlinson, chủ tịch AAOC, nói: “Chúng tôi đã nhiều lần cố gắng làm việc với thành phố để giải quyết những lo ngại này trước khi thông qua, nhưng thành phố đã từ chối gặp chúng tôi.”
“Chúng tôi có thể tránh được vụ kiện này, và rất có thể đã tìm ra các giải pháp tốt hơn nếu chúng tôi có thể làm việc với thành phố. Việc họ loại trừ ngành công nghiệp của chúng tôi là lý do chúng tôi đang ở trong tình trạng này,” ông tiếp.
Theo cách nhìn của AAOC, vụ kiện phản đối việc Santa Ana thành lập một Hội Đồng Quản Trị về nhà cho thuê theo mô hình có thành kiến, trái với Hiến Pháp đối với các chủ sở hữu bất động sản trong thành phố.
Hơn nữa, vụ kiện tấn công kế hoạch kiểm soát tiền thuê nhà của thành phố vì lệnh này sẽ tước đi lợi tức hợp lý từ các khoản đầu tư của chủ sở hữu bất động sản, một tiêu chuẩn mà Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ và California đã nhất quán coi là một bảo đảm hợp hiến, các chủ đất lý luận.
AAOC hy vọng sẽ tìm ra giải pháp cho tình trạng này để mang lại lợi ích tốt nhất cho người dân Santa Ana và các nhà cung cấp nhà ở giúp cộng đồng Santa Ana trở thành một cộng đồng sôi động như hiện nay, vẫn theo New Santa Ana.
Thành quả của 13 năm
Từ năm 2008, Santa Ana cố gắng đấu tranh tìm sự ổn định nhà ở cho cho cư dân nghèo và thông qua sắc lệnh ổn định tiền thuê và trục xuất đúng đắn một cách khó khăn.
Cuộc đấu tranh kéo dài 13 năm.
Nhiều cư dân Santa Ana vui mừng sau khi Hội Đồng Thành Phố thông qua một đạo luật “lịch sử,” mà theo đó, chủ nhà không được tăng tiền nhà quá 3% mỗi năm, gọi là “rent control,” trong cuộc họp tối Thứ Ba, 19 Tháng Mười, 2021.
Sau khi Hội Đồng Thành Phố thông qua đạo luật, nhiều cư dân có mặt, cũng như không có mặt, đều bày tỏ sự vui mừng.
Nghị Viên Thái Việt Phan (Địa Hạt 1), dân cử gốc Việt đầu tiên trong lịch sử thành phố, cũng bày tỏ sự hân hoan.
“Tôi hết mình ủng hộ đạo luật này vì chính tôi hiểu hoàn cảnh không dám ăn để dành trả tiền nhà của cư dân,” bà Thái Việt Phan chia sẻ. “Đạo luật này rất cần thiết cho người nghèo.”
Thành phố đầu tiên
Sau cuộc tranh luận sôi nổi và hào hứng giữa các thành viên Hội Đồng Thành Phố, Nghị Viên Jessie Lopez (Địa Hạt 3) đề nghị bỏ phiếu, và được Nghị Viên Thái Việt Phan ủng hộ.
Kết quả cuộc bỏ phiếu là 4-7, trong đó bốn người bỏ phiếu thuận là hai nghị viên nêu trên, cùng Nghị Viên Johnathan Ryan Hernandez (Địa Hạt 5) và Thị Trưởng Vicente Sarmiento.
Dù gần nửa đêm, nghị trường Santa Ana rền vang tiếng vỗ tay reo hò của cư dân.
Ông Sarmiento gọi đây là một cuộc bỏ phiếu “lịch sử” vì Santa Ana sẽ trở thành thành phố đầu tiên tại California thông qua luật “rent control.”
Trong buổi họp, có khoảng 60 người gốc Việt gọi điện thoại vào để kêu gọi Hội Đồng Thành Phố chấp thuận “rent control.”
Có mặt tại nghị trường, rất đông cư dân gốc Hispanic cũng bày tỏ sự ủng hộ, hết người này đến người kia nối gót nhau lên tỏ bày nguyện vọng.
Phía chủ đất có một số người phát biểu chống đối “rent control,” nhưng lý lẽ của họ không vững chắc và thiếu sức thuyết phục.
Ý chung của họ là trong nhiều năm qua, họ chưa hề trục xuất ai và họ cần tăng tiền đất vì có chi phí riêng và cần phải sửa chữa tiện nghi chung như hồ bơi, cống thoát nước… và họ thắc mắc: “Nếu cư dân quá nghèo, không đủ tiền đất thì sao không đi xin tiền trợ cấp của chính phủ như ‘housing.’”
Tin vui của cộng đồng
Nghị Viên Thái Việt Phan nói với phóng viên Người Việt rằng bà rất mừng cho những cư dân cao niên nghèo khó tại Santa Ana khi đạo luật được thông qua.
Hội Đồng Thành Phố Santa Ana đã phải tranh luận về đề tài “rent control” từ năm 2008, nhưng chưa thể đi đến quyết định rõ rệt.
Cuộc bỏ phiếu “lịch sử” tối 19 Tháng Mười, 2021, là lần thứ ba Hội Đồng Thành Phố bàn luận về đề tài này.
Luật “rent control” tại Santa Ana có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày được thông qua.
Hội Đồng Thành Phố cũng yêu cầu bà Kristine Ridge, tổng quản trị thành phố, xem xét để ngăn chặn chủ đất tăng giá tiền phi lý trong thời gian 30 ngày chờ đợi này.
Cư dân sống ở “mobile home” hay “apartment” được có lợi nhiều nhất.
Tuy nhiên, luật “rent control” của Santa Ana không được áp dụng đối với nhà riêng (single family home), condo, và chung cư xây sau 1995. [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
