Kalynh Ngô/Người Việt
SAN DIEGO, California (NV) – “Bỏ cuộc, muốn tự tử vì áp lực dài ngày trên biển là có thật. Còn điều kiện về ăn uống và phẩm chất thực phẩm như các bằng chứng đưa ra trong câu chuyện của hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln thì không xảy ra trong thời gian tôi tại ngũ.”
Một cựu quân nhân Hải Quân, hiện đang làm việc cho cơ quan chính phủ liên bang, chia sẻ với nhật báo Người Việt với điều kiện ẩn danh, về bài viết trên tờ Military Times, liên quan câu chuyện thủy thủ của hàng không mẫu hạm nêu trên nhảy xuống biển vì áp lực điều kiện tồi tệ trên tàu. Người này may mắn được cứu kịp thời.
Cuộc hành quân trên biển dài kỷ lục
“Quá áp lực đến mức nhảy xuống biển ư? Tôi tin điều đó. Tôi đã từng ở trong trường hợp như thế,” cựu quân nhân của tàu LPD24 nói.
Military Times, tờ báo hàng đầu chuyên về quân sự, đăng những câu chuyện này ngày 11 Tháng Tám, trong bối cảnh các gia đình quân nhân và thành viên Quốc Hội đang lên tiếng cảnh báo về cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ngày càng trầm trọng trên tàu Lincoln.
Khoảng 5,000 thủy thủ và Thủy Quân Lục Chiến phải trải qua đợt hành quân trên biển dài kỷ lục, 250 ngày không cập cảng, liên quan đến cuộc chiến với Iran. Đây là một kỷ lục đối với một hàng không mẫu hạm trong thời hiện đại, theo Military Times.
Cô Annabelle Loma, cư dân San Diego, chỉ trò chuyện với chồng của cô, một quân nhân Hải Quân, vài lần kể từ khi ông cố gắng nhảy ra khỏi tàu Lincoln trong đợt triển khai nhiệm vụ hiện tại. Việc liên lạc gặp nhiều khó khăn, bởi vì hiện nay ông được giữ lại để theo dõi sức khỏe.
Chồng cô Loma là một trong các thủy thủ định nhảy xuống biển, và có người đã nhảy nhưng kịp thời được cứu,vì điều kiện sinh hoạt tồi tệ và áp lực tâm lý trên hàng không mẫu hạm đã quá giới hạn chịu đựng của họ.
“Chồng tôi rất sợ hãi,” cô Loma nói trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Natalie Olierio của Military Times. “Anh ấy nghĩ mình sẽ bị sa thải (dishonorable discharge.) Chỉ vì kiệt sức mà sự nghiệp 13 năm của anh ấy có thể tan thành mây khói ngay lập tức. Điều đó thật bất công và không đúng đắn chút nào. Đó không phải là chuyện mà anh ấy đáng lẽ phải lo lắng vào lúc này.”
Cô Loma cho biết ban đầu cô còn nhận được điện thoại từ thanh tra viên (ombudsman) của mẫu hạm sau khi vấn đề xảy ra với chồng mình. Nhưng trong những tuần gần đây, cô không còn nhận được tin tức gì từ phía Hải Quân.
Trong một câu chuyện khác cũng trên tàu Lincoln, một thủy thủ đang làm nhiệm vụ, anh nhìn thấy một đồng đội định nhảy xuống biển và kịp thời can thiệp. Cô Maria Rodriguez, vợ của người thủy thủ đó, chia sẻ với Military Times.
Cô Rodriguez kể, chồng cô đã lên tiếng gọi người thủy thủ kia trước khi đến gần anh ấy, nắm lấy tay kéo người này lên boong tàu. Theo lời chồng cô, may mắn là người thủy thủ đó chưa kịp rơi xuống biển khi anh chạy đến bên cạnh. Ba thủy thủ khác nghe thấy tiếng động nên đã chạy tới hỗ trợ.
Ba ngày sau, chồng cô Rodriguez kể lại câu chuyện này với vợ.
“Anh ấy nói rằng chưa bao giờ trong đời mình cảm thấy vô cùng biết ơn vì đã đến bên cạnh người thủy thủ đúng lúc để ngăn họ rơi xuống biển,” cô Rodriguez nói với Military Times.
Cô không biết chuyện gì đã xảy ra với người thủy thủ này sau đó.
Áp lực kéo dài
Tình trạng căng thẳng hiện nay là kết quả của một quá trình kéo dài nhiều tháng. Hàng không mẫu hạm này này rời San Diego ngày 21 Tháng Mười Một, 2025. Ban đầu nó được điều động đến Thái Bình Dương nhưng sau đó chuyển hướng sang Trung Đông khi nổ ra cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran.
Theo thông tin từ MS Now, kể từ thời điểm đó, hơn 5,000 binh sĩ chỉ có vỏn vẹn hai ngày được lên bờ, một lần tại đảo Guam vào Tháng Mười Hai năm ngoái và một lần tại Oman vào Tháng Bảy năm nay. Nhiệm vụ này dự trù kết thúc vào Tháng Năm nhưng bị gia hạn vài lần do cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn.
Vào Tháng Tư, bắt đầu xuất hiện làn sóng chỉ trích gay gắt từ dư luận về điều kiện tồi tệ trên tàu Lincoln. Những hình ảnh về phần ăn bị cắt giảm và kém phẩm chất được phát tán, cùng với các báo cáo về tình trạng thiếu nước, khu vực tắm rửa bị nấm mốc, và máy giặt bị hỏng.
Nhận định về điều này, người cựu quân nhân Hải Quân gốc Việt nói: “Theo kinh nghiệm cá nhân tôi, thực phẩm trên các tàu thật sự luôn dồi dào. Tuy nhiên, nếu đó là chuyến hành quân kéo dài tám tháng thì là một câu chuyện khác, nhất là trong thời điểm chiến tranh Iran như bây giờ.”
Theo lời người này, một tàu đang làm nhiệm vụ ngoài biển đồng nghĩa với việc thủy thủ trên tàu bị cắt đứt tất cả liên lạc với “thế giới thật.”
“Không điện thoại, không Internet, không tin tức với gia đình. Đặc biệt, vị trí tàu Lincoln hiện nay chỉ cách Iran khoảng 130 dặm. Áp lực của họ là điều dễ hiểu,” người này nói.
Theo nhật báo The Guardian, các chuyên gia về tôn giáo, y tế và sức khỏe tâm thần luôn sẵn sàng hỗ trợ như một phần của “mạng lưới hỗ trợ toàn diện,” bao gồm cả “các cố vấn về khả năng thích ứng khi thực hiện nhiệm vụ và các tuyên úy có mặt ngay trên tàu.” Một giới chức của Hải Quân Hoa Kỳ thừa nhận với The Guardian rằng chiến sự làm gián đoạn các cung ứng truyền thống.
Sáng Thứ Năm, 13 Tháng Tám, Thượng Nghị Sĩ Ruben Gallego (Dân Chủ-Arizona), cũng là một cựu quân nhân Thủy Quân Lục Chiến, chia sẻ trên trang X của ông những tin nhắn (dấu tên), được cho là từ các thành viên của tàu Lincoln gửi ra. Nội dung cho biết mẫu hạm không có thực phẩm tươi.
“Đợt hành quân này là tệ nhất, và tôi cầu mong không có con tàu nào khác phải chịu cảnh tương tự. Ngay cả những người đã đi cả trăm lần cũng công nhận đây là đợt tệ nhất, và họ tin rằng tình hình thậm chí còn có thể tồi tệ hơn nữa. Hải Quân chẳng hề quan tâm đâu. Nhiệm vụ luôn là ưu tiên hàng đầu. Tôi có nói chuyện với một người nào đó ở khu vực hút thuốc. Anh ấy bảo đây là một cuộc thử nghiệm của chính phủ nhằm xem họ có thể đẩy giới hạn chịu đựng của thủy thủ đi xa đến đâu khi phải lênh đênh trên biển trong điều kiện tồi tệ nhất. Tôi cũng chẳng biết làm sao nữa. Tôi biết gia đình cần mình, và việc Hải Quân giữ tôi lại lâu hơn dự trù rất nhiều như lúc này thật chẳng công bằng. Tệ hơn nữa là ngay từ đầu tôi chẳng dám kỳ vọng gì nhiều rồi. Nhưng như mọi khi, Hải Quân còn làm tôi thất vọng hơn cả mức đó, đẩy mọi thứ xuống tận đáy vực thẳm.”
Một tin nhắn khác có nội dung: “Tôi đang ăn ngũ cốc (cereal.) Tôi ước gì có thêm sữa. Chúng tôi không có sữa uống ba tháng rồi.”
Hùng Cao đối chất
Trong cuộc đối thoại đầy căng thẳng vào tối Thứ Năm, 6 Tháng Tám, tại căn cứ North Island, San Diego, các gia đình quân nhân đang phục vụ trên tàu Lincoln đã bày tỏ sự bất bình và chất vấn quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao về những điều kiện khắc nghiệt trên tàu.
Cùng tham dự với ông Hùng Cao còn có Phó Đô Đốc Douglas Verissimo, tư lệnh Không Quân Hải quân, Phó Đô Đốc Joseph Cahill, tư lệnh Lực Lượng Tác Chiến Mặt Nước Hải Quân, và các giới chức khác.
Theo tài liệu ghi âm và hình ảnh do MS NOW thu thập được, trong hai cuộc họp, gia đình các quân nhân đã bày tỏ lo ngại với ông Hùng Cao về sức khỏe tâm thần của thủy thủ, sự an toàn trên boong tàu, tình trạng thiếu hụt vật tư và thực phẩm, nguồn nước bị nhiễm bẩn, cũng như sự gián đoạn trong hệ thống chuyển phát thư từ, khiến nhiều kiện hàng gửi đến tàu bị thất lạc trong quá trình vận chuyển suốt nhiều tháng trời.
Một phụ nữ cho biết con gái bà cảm thấy mình sẽ không bao giờ được trở về nhà và tin rằng cô sẽ chết trên con tàu đó. Những người khác khẳng định rằng Hải Quân đã không làm đủ trách nhiệm trong việc chăm lo cho các thủy thủ khi họ tham gia cuộc chiến này.
Một phụ nữ đặt câu hỏi về sứ mệnh này, nói bà cảm thấy khó có thể tự hào có người thân là lính Hải Quân, khi bà tin rằng quân đội đang “sát hại dân thường vô tội” và chính người thủy thủ đó cũng bày tỏ dằn vặt về những gì mình đang làm. Ý kiến của bà nhận được tràng pháo tay của những người tham dự.
Người thân của các thủy thủ tha thiết muốn biết khi nào những binh sĩ này được trở về nhà. Ông Hùng Cao cho biết Hải Quân đang chuẩn bị một nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm khác, là USS Theodore Roosevelt, để triển khai đến Trung Đông thay thế cho tàu Lincoln.
Tuy nhiên, ông Hùng Cao không thể cho biết thời điểm chính xác do các quy định về an ninh tác chiến. [đ.d.]
—
