LAS VEGAS, Nevada (NV) – Hai nhân viên ICE mặc thường phục, trong đó một người che mặt, vật một ông người Úc gốc Việt xuống sàn Phi Trường Quốc Tế Harry Reid, Las Vegas, Nevada, tìm cách còng tay ông này rồi bất ngờ bỏ đi khi một nhân viên TSA mặc đồng phục can thiệp và hành khách bắt đầu quay phim.
Một ngày sau, ICE bắt lại người đàn ông này tại LAX và cáo buộc những người chứng kiến ở Las Vegas là “những kẻ kích động” giúp ông trốn tránh cơ quan di trú, theo đài truyền hình Fox 5 Vegas tường thuật hôm Thứ Năm, 16 Tháng Bảy.
Sự việc xảy ra ngay sau 6 giờ chiều Thứ Hai, 13 Tháng Bảy, 2026. Video trên mạng xã hội cho thấy một người đàn ông lớn tuổi nằm dưới sàn, la hét và khóc trong lúc một người đàn ông cùng một phụ nữ đeo mặt nạ tìm cách khống chế và còng tay ông. Cả hai người mặc quần áo dân sự, không có dấu hiệu nào cho thấy là nhân viên công lực trong đoạn video.
Ông Chris Motley, hành khách chuẩn bị bay đến Los Angeles, cho biết ông vừa bước ra khỏi phòng vệ sinh thì nghe tiếng kêu “cứu.” Khi đến gần, ông không biết hai người đang đè người đàn ông xuống là nhân viên công lực, vì họ mặc thường phục và không mang bất kỳ phù hiệu nào. Ông Motley lấy điện thoại ra quay, người đàn ông đưa tay gạt điện thoại của ông.
Theo lời ông Motley, khi một nhân viên TSA mặc đồng phục bước vào can thiệp, hai người mặc thường phục lập tức rời đi. Họ để lại người đàn ông với một chiếc còng vẫn khóa trên một cổ tay.
Đây chính là chi tiết khiến công chúng đặt câu hỏi: Một cuộc bắt giữ hợp pháp vì sao lại bị bỏ dở chỉ vì có người quay phim và một nhân viên TSA xuất hiện?
Cảnh sát Las Vegas được gọi đến hiện trường, xác định hai người vừa rời đi là nhân viên ICE, kiểm tra hồ sơ nhưng không tìm thấy trát bắt đang có hiệu lực đối với người đàn ông. Cảnh sát tháo chiếc còng khỏi tay ông và thông báo cho ICE.
Người đàn ông được xác định là ông Phú Nguyễn, 57 tuổi. Bản tin của AP dẫn nguồn Bộ Nội An Mỹ cho biết ông Phú là công dân Úc và bị cáo buộc ở lại Mỹ quá hạn thị thực.
Bản tin FOX5 và thông báo của ICE Los Angeles lại mô tả ông là người “đến từ Vietnam.” Hai cách mô tả này không mâu thuẫn nếu ông Phú sinh tại Việt Nam rồi nhập quốc tịch Úc, nhưng ICE chưa công bố rõ lý lịch di trú hoặc tình trạng pháp lý của ông này.
Ngày hôm sau, Thứ Ba, 14 Tháng Bảy, ICE bắt ông Phú tại Phi Trường Quốc Tế Los Angeles (LAX). Cơ quan ICE Los Angeles tuyên bố rằng “ông ở quá hạn thị thực và bị bắt bất chấp nỗ lực của những ‘kẻ kích động’ nhằm giúp ông tránh các nhân viên ICE tại Las Vegas.”
Cách ICE mô tả những người chứng kiến là “kẻ kích động” không phù hợp với các sự kiện được tường thuật qua video của công chúng.
Ông Motley nói ông bắt đầu quay vì nhìn thấy hai người mặc thường phục, một người che mặt, đang đè một người lớn tuổi xuống sàn mà không có dấu hiệu rõ ràng cho thấy họ là nhân viên công lực. Không có thông tin nào trong hai bản tin cho thấy ông Motley dùng bạo lực, che giấu ông Phú hoặc giúp ông rời phi trường.
Người trực tiếp can thiệp lại là một nhân viên TSA mặc đồng phục. Sau đó, cảnh sát Las Vegas xuất hiện, không bắt ông Phú mà tháo chiếc còng khỏi tay ông.
Nếu đây là một kế hoạch có tổ chức nhằm giúp ông Phú “trốn thoát,” ICE cần đưa ra bằng chứng cụ thể, thay vì biến mọi người cầm điện thoại hoặc đặt câu hỏi thành “kẻ kích động.”
Không tìm thấy trát bắt trong hồ sơ cảnh sát cũng chưa đủ để kết luận ICE hoàn toàn không có thẩm quyền. ICE có thể sử dụng trát hành chính về di trú, khác với trát bắt tư pháp thường xuất hiện trong hệ thống hình sự.
Tuy nhiên, quyền lực pháp lý không giải thích được cách thi hành. ICE cho biết tất cả nhân viên của cơ quan đều mang huy hiệu và giấy tờ chứng minh căn cước, đồng thời sẽ tự xác nhận khi cần thiết vì an toàn công cộng hoặc yêu cầu pháp lý.
Trong một phi trường đông người, khi hai người mặc thường phục và che mặt đang vật một người xuống sàn, nhu cầu nhận diện rõ ràng không phải chuyện phụ, đó là điều phân biệt một cuộc bắt giữ hợp pháp với một vụ bắt cóc.
Câu hỏi chính đáng được đặt ra là vì sao những nhân viên liên bang thực thụ lại hành xử theo cách khiến hành khách, nhân viên TSA và công chúng phải nghi ngờ họ là người giả mạo.
Nếu hai nhân viên có thẩm quyền bắt ông Phú, vì sao họ không xuất trình giấy tờ công vụ rõ ràng khi bị chất vấn? Vì sao người quay phim bị gạt điện thoại? Vì sao cuộc bắt giữ bị bỏ ngang khi TSA can thiệp? Và vì sao họ để lại một người với chiếc còng trên tay thay vì bàn giao cho cảnh sát phi trường?
ICE chưa trả lời công khai những câu hỏi căn bản đó.
ICE có thể đúng khi nói ông Phú vi phạm điều kiện nhập cảnh. Nhưng vi phạm di trú không trao cho nhân viên chính phủ quyền hành xử tùy tiện, càng không biến người quay phim thành kẻ cản trở công lý. (MPL)
