Lâm Hoài Thạch/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Đài Little Saigon TV vừa tổ chức chương trình Stop The Hate-Spread Love “Dứt Hận Thù-Gieo Yêu Thương” qua những tiết mục ca nhạc và cải lương với tựa tuồng “Nam Quốc Sơn Hà,” vào trưa Thứ Bảy, 21 Tháng Mười, tại thương xá Phước Lộc Thọ, thành phố Westminster.
Theo ban tổ chức, liên quan đến thù ghét chủng tộc và hiện nay, cộng đồng Do Thái cũng là mục tiêu trong các hoạt động thù ghét liên quan đến tôn giáo, chiếm 20% trong các trường hợp.
Hơn nữa, có sự gia tăng 178% trong hoạt động thù ghét có động cơ về định kiến trong các trường học và sự gia tăng 126% trong hành động thù ghét đối với cộng đồng LGBTQ (đồng tính nữ, đồng tính nam, lưỡng tính, chuyển giới, giới tính lạ). Từ thành kiến, dị ứng, không thích đến một lúc sẽ biến thành ghét bỏ, hận thù, đi xa hơn nữa sẽ trở thành tội ác.
Hận thù, ghét bỏ mở màn cho cuộc tấn công vào lòng khoan dung. Hận thù, ghét bỏ tiếp tục tấn công vào sức khỏe cộng đồng. Hận thù, ghét bỏ đã đến lúc biến thành tội ác. Hãy cùng nhau chấm dứt tất cả những điều này.
Tiết mục chính trong chương trình văn nghệ là vở tuồng “Nam Quốc Sơn Hà,” nguyên tác của soạn giả Hoàng Yến, chuyển thể Thanh Tòng, đạo diễn Linh Châu, do Sân Khấu Cổ Nhạc Tình Quê thực hiện, với lực lượng ca nghệ sĩ hùng hậu như Lê Tín, Linh Châu, Linh Tuấn, Xuân Mỹ, Thanh Huyền, Ngân Linh, Linh Châu, Liên Thảo, Anna Lâm và Tiến Đạt.
Phần ca nhạc và trích đoạn cải lương do Thu Hồng, Ngọc Hà, Đình Hiếu, Bích Tuyền trình diễn, và dàn cổ nhạc Hoàng Nam, Huy Thanh và Hoàng Phúc.
Vở tuồng “Nam Bắc Sơn Hà” nói về cuộc nội chiến thâm cung thời bấy giờ, thù trong, giặc ngoài bủa vây, nhưng vì sự an nguy của toàn dân, Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan dẹp bỏ thù riêng cùng với Thái Úy Lý Thường Kiệt lãnh đạo toàn dân đánh đuổi giặc Tống ra khỏi bờ cõi Đại Việt.
Năm 1072, khi Vua Lý Thánh Tông băng hà. Hoàng Thái Phi Ỷ Lan được phong làm Linh Nhân Hoàng Thái Hậu. Triều đình rối ren, chính trị chưa ổn định, quân Tống lại mưu đồ xâm chiếm Đại Việt. Gác mâu thuẫn nhỏ, Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan đã mời Lý Đạo Thành về cung giao chức Thái Phó Bình Chương Quân Quốc Trọng Sự trông lo việc nội trị, còn Thái Úy Lý Thường Kiệt thì lo việc binh, chủ động đánh sâu vào hậu phương địch để làm chậm cuộc chiến tranh.
Từ những năm 1076-1077, Nhiếp Chính Ỷ Lan đã lãnh đạo toàn quân, toàn dân đánh thắng giặc Tống xâm lược. Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan còn đưa đất nước lên mức phát triển mới. Trong năm 1076, trong lúc chiến tranh binh biến, bà còn cho xây dựng Quốc Tử Giám, nơi đào tạo người tài để giúp dân, giúp nước.
Lý Thường Kiệt với cương vị như một tể tướng nắm toàn quyền cả văn lẫn võ, gánh vác trách nhiệm lớn và nặng nề với vận mệnh giang sơn xã tắc, và nhận sứ mệnh thiêng liêng, trực tiếp tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
Với trận thủy chiến vang dội, hào hùng, gắn liền với tên tuổi vị tướng chỉ huy tài ba lỗi lạc Lý Thường Kiệt là cuộc kháng chiến chống xâm lược nhà Tống diễn ra trên phòng tuyến Như Nguyệt thuộc địa Bắc Ninh ngày nay. Và cũng chính trên chiến trường phòng tuyến Sông Cầu, giữa lúc cuộc chiến đang xảy ra vô cùng quyết liệt, vào một đêm, bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà” ra đời, và bài thơ này như là bài tuyên ngôn của toàn dân Đại Việt, khẳng định chủ quyền, không khuất phục kẻ thù, quyết tâm đánh đuổi ngoại xâm, gìn giữ giang sơn đất nước.
Bài thơ nguyên văn Hán-Việt ghi rằng: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư/ Tiệt nhiên định phận tại thiên thư/ Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm/ Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.”
Bài thơ này đã được nhiều văn nhân dịch nôm như sau:
Bản dịch nôm của Nguyễn Tri Tài: “Sông núi nước Nam, vua nước Nam ở/ Phân vị rạch ròi đã ghi trong sách trời/ Cớ sao lũ giặc bạo ngược đến xâm phạm/ Chúng bây rồi xem, sẽ chuốc lấy thất bại tan tành.”
Bản dịch nôm của Nguyễn Hùng Vĩ: “Sông núi nước Nam, Nam đế quản trị/ Hiển nhiên đã định phận tại thiên thư/ Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược đến xâm phạm/ Mà chúng bay, xem ra, lại chịu bại ư?”
Bản dịch của Trần Trọng Kim: “Sông núi nước Nam vua Nam ở/ Rành rành định phận ở sách trời/ Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm/ Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.”
“Nam Quốc Sơn Hà” viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt, không rõ tác giả, và cũng có một số nguồn cho rằng, bài thơ này do Lý Thường Kiệt soạn ra, và được coi là bản Tuyên Ngôn Độc Lập đầu tiên của Việt Nam, khẳng định chủ quyền của Đại Việt trên lãnh thổ của mình.
Trên Sân Khấu Cổ Nhạc Tình Quê các diễn viên đã xuất sắc diễn xuất trong y phục cổ trang qua nội dung của lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam và đã làm cho khán giả nhiều giây phút cảm động qua đường nét trung quân, ái quốc của Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan (Xuân Mỹ thủ vai phần đầu và Thanh Huyền thủ vai phần cuối).
Nghệ sĩ Xuân Mỹ chia sẻ: “Ngành cổ nhạc tại hải ngoại gần như bị mai một, nhưng đối với tôi, khi còn show diễn trên sân khấu cải lương Việt Nam là còn cái quốc hồn, quốc túy của dân tộc mình.”
Nghệ sĩ Thanh Huyền nói: “Được thủ vai Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan đó là sự hạnh phúc của tôi trên Sân Khấu Cổ Nhạc Tình Quê. Lịch sử Việt Nam đã có bao nhiêu nữ tướng đã đứng lên chống giặc ngoại xâm, như nhị vị Trưng Vương, Bà Triệu… Còn riêng về Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan đã quên thù nhà để điều quân khiển tướng chống quân Tống triều để giữ gìn bờ cõi. Đó là điều hạnh diện cho phụ nữ Việt Nam.”
Nghệ sĩ Liên Thảo thủ vai Thái Hậu Thượng Vương phần đầu và nghệ sĩ Anna Lâm thủ vai này phần cuối.
Theo nội dung của kịch bản “Nam Quốc Sơn Hà,” vì tư lợi riêng mình, Thái Hậu Thượng Vương đã phạm trọng tội bán nước cho giặc Tống, nên phải bị lãnh tội tử, đó là quốc pháp để trị vì thiên hạ. Nhưng Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan đã tha tội tử cho Thái Hậu Thượng Vương mà chỉ bị giam vào lãnh cung. Thái Hậu Ỷ Lan là người tài trí và nhân hậu. Bà đã gác lại thù nhà để trị vì thiên hạ hướng về giang sơn gấm vóc đất Việt.
Nghệ sĩ Linh Tuấn trong vai Lý Thường Kiệt, tâm tình: “Những vị tướng lĩnh ngoài đời khác với những nhân vật vai tướng trên sân khấu là, tướng ngoài đời là những nhân vật có thật qua sự anh hùng và lòng ái quốc của họ, còn nghệ sĩ trên khấu được thủ vai tướng là để nhắc lại sự hào hùng của dân tộc Việt Nam với khán giả. Sân khấu là gạch nối giữa khán giả và nghệ sĩ để bảo tồn văn hóa và truyền thống của dân tộc Việt Nam.”
Nghệ sĩ Lê Tín, cánh chim đầu đàn của Sân Khấu Cổ Nhạc Tình Quê, nói: “Sở dĩ chúng tôi muốn diễn vở ‘Nam Quốc Sơn Hà’ là để ghi lại chiến công hiển hách của Tướng Lý Thường Kiệt chống giặc phương Bắc xâm lược đất nước Việt Nam, và cũng để chống lại sự kỳ thị chủng tộc sau đại nạn dịch bệnh COVID-19. Và Little Saigon TV đã cho các ca nghệ sĩ có cơ hội được ca diễn tại thương xá Phước Lộc Thọ. Cám ơn sự yêu thương và còn ngưỡng mộ bộ môn cải lương của khán giả tại hải ngoại. Và cũng xin cám ơn ban tổ chức đã cho Sân Khấu Cổ Nhạc Tình Quê có cơ hội đóng góp cho xã hội Hoa Kỳ trong tinh thần chống kỳ thị chủng tộc.”
Chương trình này được sự hợp tác của Little Saigon TV và tiểu bang California, do Thư Viện Tiểu Bang California quản lý với sự hợp tác của Bộ Dịch Vụ Xã Hội California và Ủy Ban California Về Các Vấn Đề Của Người Mỹ Gốc Á và Đảo Thái Bình Dương như một phần của chương trình Ngăn Chặn Thù Hận (Stop the Hate Program). [qd]
