Lừng Vũ
Ngày còn học đại học, hành trang mỗi cuối tuần về nhà là những cuốn truyện tranh mua ở hiệu sách cũ cho đứa cháu. Ðôi khi là mấy cuốn tạp chí cũ hay những tờ báo mình đã đọc, xếp lại, nay mang về cho chị gái. Lúc ấy mình chỉ mơ ước làm sao có tiền để có thể mua được những cuốn truyện tranh, những cuốn sách và những tờ báo tử tế.
Hình: Dân Huỳnh/Người Việt
Khi nhận được tháng lương đầu tiên, việc đầu tiên là thực hiện cái mơ ước nhỏ nhoi ấy. Sắm cho Bố Mẹ một cái đầu video, lắp đặt cho Bố Mẹ cái điện thoại, sửa lại cái mái nhà. Số tiền còn lại mình dành tặng các anh chị và các cháu mua sắm đồ. Lúc ấy thấy vui lắm. Vậy là từ nay mình đã có thể lo cho gia đình. Việc tiếp theo, mình muốn Bố Mẹ không tham gia công việc đồng áng nữa. Nay mình đã đi làm, Bố Mẹ không còn phải lo gì nữa. Lúc đầu các cụ vẫn tiếc ruộng đất nên vẫn còn giữ một ít, tuy nhiên thuê người làm. Sau khi mình đi làm hơn năm thì Bố Mẹ nghỉ hưu thực sự. Lúc ấy mình gửi hẳn lương vào tài khoản của Bố ở nhà. Tiền lương của mình cụ toàn quyền quyết định. Mỗi lần ra vào mình có xin thêm một ít. Ở Kỳ Sơn, có muốn tiêu tiền cũng đành chịu nên tiền lương của mình gần như còn nguyên vẹn.
Sau gần 2 năm, mình đoán chắc cũng đã có được một khoản tiền kha khá. Tháng 12 năm 2003, khi trở lại Hà Nội làm việc, mình xin một koản nhỏ để mua cái xe máy, cái máy tính và một số đồ đạc cho căn phòng mới thuê. Tiền còn lại Bố vẫn gửi tiết kiệm. Ước mơ sẽ gom góp thêm để xây cho Bố Mẹ một ngôi nhà ở chính mảnh đất mà anh em mình đã được sinh ra và lớn lên, mảnh đất mà Bố Mẹ đã mấy chục năm gắn bó. Nhiều lúc cũng có ý định đi làm vài năm nữa rồi mua nhà thành phố, rồi đưa các cụ lên ở với mình. Nhưng xem ra chẳng có đâu tốt hơn cho các cụ như ở quê đặc biệt mảnh đất ấy giờ đây còn có người thân đang nằm lại. Ngôi nhà đồng thời còn là chỗ cho cả nhà sum họp nhân ngày nghỉ, ngày lễ hay giỗ chạp.
Ý định xây nhà cũng là vì mình quá hiểu Bố. Từ bao năm nay Bố đã ao ước có một ngôi nhà đàng hoàng. Cụ không muốn mình bị thua kém những người trong làng, trong xóm. Ở nông thôn nhiều khi người ta quá coi trọng việc phô trương sự giàu có về vật chất. Và điều ấy đã tác động và thật sự là một trong những điều khiến Bố luôn dằn vặt. Bố thường than thở về sự vất vả nuôi 6 đứa con đi học, lớn lên, ra ở riêng. Cuối cùng còn trơ lại mình với ngôi nhà đã nát. Tuổi thì đã già, không thể làm gì được nữa. Nhìn sang những nhà hàng xóm, con cái họ chẳng học hành gì thì họ lại không vất vả, lại được ở trong những ngôi nhà khang trang. Những gì Bố phàn nàn nhiều lúc làm mình khổ tâm vô cùng. Các anh chị thì vừa tốt nghiệp ra trường, đồng lương nhà nước cũng chỉ đủ sống. Mình đang đi học, cần sự trợ giúp từ gia đình. Bố làm vậy khiến mình tự thấy như một kẻ có tội. Bố cũng chính là một nguyên nhân khiến suy nghĩ của mình già đi rất nhiều.
Nhiều khi, những lời Bố trách móc con cái làm tất cả mọi người trong gia đình đều khổ tâm. Có những lúc mình vừa tủi thân vừa giận Bố. So với những đứa bạn thì mình thấy mình thiếu thốn sự quan tâm và vất vả hơn chúng nó rất nhiều. Mình luôn cố gắng mà chưa bao giờ Bố Mẹ khen hay động viên gì cả. Tuy nhiên, mình hiểu và thông cảm vì sao Bố lại có những suy nghĩ như vậy. Cuộc sống vất vả đã khiến cụ trở lên cáu gắt và khó tính. Hãy tưởng tượng, không người thân, không họ hàng, ông nội mất khi Bố mới 5 tuổi, bà nội mất khi Bố có người con đầu lòng chưa đầy một năm, họ hàng của Bố ở xa, người thân của mẹ cũng ở rất xa. Ngoài đồng lương giáo viên ít ỏi, Bố cũng phải tham gia đồng ruộng, phải chăn bò, phải nuôi lợn. Dáng vẻ của Bố đã luôn toát lên một sự vất vả, lận đận. Nhớ lại ngày xưa, cứ bước chân ra khỏi lớp học, cụ bỏ dép ra xách ở tay, bước phăng phăng trên đồng trên ruộng, về nhà lại cơm nước cho cả nhà nếu mẹ chưa đi làm về hay các con Bố chưa đi học về. Các cụ đã phải rất tiết kiệm và giỏi kế hoạch trong chi tiêu để luôn giữ cho gia đình ở mức đủ ăn. Các cụ buộc phải phấn đấu và tự lực cánh sinh vì không thể bấu víu vào ai giữa mảnh đất không một người ruột thịt ấy.
Giữa năm 2004 mình muốn Bố Mẹ làm nhà. Tuy nhiên anh trai lúc đó cũng làm nhà nên Bố Mẹ hoãn lại. Ðến cuối tháng 8 khi mình đã cầm chắc trong tay 2 cái học bổng đi học. Mình thật sự muốn nhìn thấy các cụ sống trong căn nhà mới trước khi mình ra đi. Chỉ có như thế mình mới yên tâm. Thế là cấp tốc làm nhà. Ngoài trợ giúp về tiền, mình chẳng giúp được gì vì lúc ấy vừa đi làm vừa chuẩn bị thi GRE và TOEFL. Các cụ thuê người phá nhà, làm lại nhà mới. Tiếc tiền lên các cụ tự tay lọ mọ làm biết bao nhiêu việc, dọn gạch cũ đổ đi, làm nền nhà, làm sân, các cụ chẳng thuê người làm mà tự làm hết. Sau hơn một tháng về thăm nhà, nhìn thấy các cụ vất vả, gầy xọp đi mà lo kinh khủng. Mình chỉ sợ sau khi làm xong nhà mới, các cụ lăn ra ốm thì nguy. Thế là phải dặn anh chị cuối tuần cố thu xếp về nhà giúp các cụ.
Hình: Dân Huỳnh/Người Việt
Mấy ngày cuối cùng của năm 2004, vừa còn 10 ngày trước khi mình lên đường, Bố Mẹ làm cơm lên nhà mới đồng thời cũng mừng con đi học. Vì quyết định đi học quá đột ngột, mình chỉ nghỉ việc được 1 tuần ở nhà với các cụ. Tranh thủ mấy ngày ấy mua sắm được một số thứ cho nhà mới. Chưa hoàn toàn yên tâm vì ngôi nhà chưa thật sự hoàn thành theo ý. Còn 2 tháng lương cuối cùng, dặn cơ quan gửi về quê cho Bố Mẹ đề phòng có việc phát sinh. Cầm trong tay một ngàn đô còn sót lại trong tài khoản, mình ra đi và lại bắt đầu từ con số không ngày nào. Nhưng sao khi ấy mình thấy vui và mãn nguyện đến vậy.
Sau 2 năm về lại, ngôi nhà vẫn y màu sơn mới ngày nào, cây cối bây giờ đã vươn cao vào tận sân. Bố Mẹ khỏe hơn, vui hơn. Ðồng lương và cuộc sống của các anh chị cũng khá hơn. Ngôi nhà tràn ngập tiếng cười trẻ thơ mỗi cuối tuần và mình tạm yên tâm đi tiếp…
