ORANGE COUNTY, California (NV) – Lễ Lao Động tuy mới qua, nhưng đây là dịp để nhìn lại lịch sử về những đấu tranh lao động ở Orange County, nhất là các hoạt động xảy ra trong những năm gần đây.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Hai, 1 Tháng Chín, Quốc Hội Hoa Kỳ ấn định ngày lễ này vào năm 1894, khi các lãnh đạo quốc gia đang phải đối mặt với nhiều cuộc đình công và biểu tình về lao động trong thời điểm cách mạng công nghiệp đang làm nhiều công nhân chất vấn chủ nghĩa tư bản.
Orange County cũng từng gặp tình trạng đó vào năm 1936, khi mấy trăm người Mexico trồng cam, chanh đình công, và nhiều người bị bắt khi cảnh sát đụng độ với các nhà hoạt động và những người trồng cam, chanh.
Những thứ mà nhiều người lao động ở khắp Hoa Kỳ luôn đấu tranh để giành quyền lợi gồm có ngày nghỉ cuối tuần, ngày đi làm 8 tiếng, nơi làm việc an toàn, tiền nghỉ bệnh, lương hưu, nghiệp đoàn, và bảo hiểm y tế, cũng như ngày nghỉ để đi chơi với gia đình.
Tại Orange County trong những năm gần đây, người lao động có những cuộc đụng độ lịch sử với khách sạn, công viên, siêu thị, bệnh viện, và thành phố để đòi lương bổng cao hơn và y tế tốt hơn. Những cuộc đụng độ đó xảy ra khi khoảng cách về tiền lương giữa các tổng giám đốc và nhân viên ngày càng xa nhau hơn.
Trong một nghiên cứu về giai đoạn từ năm 2019 đến 2024, tổng giám đốc của các công ty trả lương thấp nhất cho nhân viên có tiền lương tăng hơn gấp đôi trong khi lương nhân viên thì không tăng một đồng nào.
Orange County cũng gặp tình trạng đó, khiến nhiều nghiệp đoàn đe dọa sẽ đình công và biểu tình để phản đối chuyện không tăng lương và không tăng phúc lợi trong khi các nhà điều hành có lương ngày càng cao.
Ông Tim Steed, phó giám đốc Hiệp Hội Nhân Viên Orange County, cho biết: “Trong vài năm qua, người lao động ở Orange County đạt được nhiều chiến thắng lớn, nhưng luôn bị nhắc nhở là họ vẫn gặp nhiều khó khăn. Họ tìm được sức mạnh qua những hành động nhỏ như thỉnh nguyện thư, biểu tình, gặp các dân cử, và đình công. Tuy nhiên, những điều đó không nhỏ bé chút nào.”
Chỉ trong một tuần vừa qua, hơn 20 nghiệp đoàn có mặt tại công viên Knott’s Berry Farm để thông báo thành lập một liên đoàn đại diện cho mọi nhân viên của công viên này. Knott’s Berry Farm từng là một doanh nghiệp gia đình, nhưng bây giờ thuộc quyền sở hữu của tập đoàn công viên Six Flags.
Ông Connor Traut, phó thị trưởng Buena Park và đang ứng cử chức giám sát viên Orange County, cho hay điều này sẽ tạo ra nhiều kết quả tốt cho nhân viên, và đó là sức mạnh của nhiều người hợp tác với nhau.
Trong Tháng Năm vừa qua, những người trong ngành sức khỏe tâm thần của hệ thống bệnh viện Kaiser đình công 196 ngày để ký được hợp đồng bốn năm, bảo đảm tăng lương, có lương hưu, và bảo vệ bệnh nhân tốt hơn.
Trước đó một tháng, mấy trăm nhân viên trong nghiệp đoàn của hệ thống bệnh viện UCI đình công một ngày và cùng hàng ngàn nhân viên khác phản đối tình trạng giá cả y tế gia tăng và những chiến thuật thương thảo không công bằng.
Trong năm ngoái, nhiều nhân viên Disneyland cùng nghiệp đoàn đe dọa đình công vì muốn có lương cao hơn, tăng lương theo thâm niên, có quy định giữ an toàn tốt hơn và quy định đi làm thoải mái hơn. Disneyland tránh được cuộc đình công vì nghiệp đoàn chấp nhận thông qua hợp đồng ba năm mới.
Thỏa thuận giữa nghiệp đoàn với Disneyland được thông qua sau khi Hội Đồng Thành Phố Anaheim chấp thuận kế hoạch Disney Forward, sẽ mang gần $2 tỷ cho thành phố trong một thập niên tới. Đây là một quyết định mang tính lịch sử, được coi là không thua kém việc ông Walt Disney xuất hiện ở Anaheim vào thập niên 1950.
Tuy ký được hợp đồng mới, nhưng nhiều người cho rằng những điều khoản trong hợp đồng vẫn chưa bằng được với những gì mà nhân viên Disneyland ở Âu Châu nhận được.
Một năm trước khi nghiệp đoàn đe dọa đình công đối với Disneyland, nhiều nhân viên của 18 khách sạn khắp Orange County đình công chỉ hai ngày trước khi hợp đồng hết hạn, đòi tăng lương thêm $5 cho mỗi giờ để theo kịp giá cả leo thang, và khởi đầu cuộc đình công khách sạn lớn nhất lịch sử.
Trong mùa Hè năm nay, những đấu tranh đòi quyền lợi cho người lao động vẫn tiếp tục xảy ra, và nhiều nhân viên chợ hay siêu thị cũng hợp tác để làm điều đó.
Gần 50,000 nhân viên siêu thị ở Nam California quyết định đình công để phản đối các hệ thống siêu thị Albertsons, Vons, và Ralphs sau khi các lãnh đạo nghiệp đoàn cho rằng các siêu thị sử dụng những cách không công bằng khi thương thảo hợp đồng.
Sau đó, khoảng 12,000 nhân viên của hệ thống siêu thị Stater Bros khắp California bỏ phiếu và thông qua đình công vì tố cáo công ty này theo dõi, chất vấn, và nhắm vào thành viên của nghiệp đoàn một cách bất hợp pháp. Đây là lần đầu tiên nhân viên Stater Bros thông qua đình công, và họ từng không đình công trong cuộc biểu tình lịch sử của năm 2003 và 2004.
Những cuộc đình công siêu thị không xảy ra trong năm 2025 vì cả hai bên ký được thỏa thuận.
Không chỉ có những người làm việc tư nhân, mà nhân viên chính phủ cũng biểu tình vì hợp đồng.
Trong Tháng Bảy vừa qua, California phải đưa người đến để giúp Hội Đồng Thành Phố Garden Grove và nhân viên công chánh hòa giải vì những nhân viên đó đang kêu gọi tăng lương để đối phó với lạm phát và tiền bảo hiểm đang tăng.
Ngoài ra, nhiều nghiệp đoàn nhân viên chính phủ ở Orange County đang chuẩn bị ký hợp đồng mới, có thể dẫn đến nhiều căng thẳng và gây ra đình công nếu không đồng ý với hợp đồng được đưa ra. (TL) [đ.d.]
