SACRAMENTO, California (NV) – Chính quyền Trump khởi kiện California và đe dọa sẽ cắt trợ cấp cho sinh viên là người nhập cư lậu. Điều đó tạo ra nhiều thông tin sai lệch làm nhiều người hoang mang.
Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Tư, 26 Tháng Mười Một, chính quyền Trump đang kiện California vì tính mức học phí cho cư dân, cấp học bổng và nợ không lãi cho sinh viên nhập cư lậu. Trong những ngày gần đây, trên mạng xã hội có nhiều người đồn về vấn đề này, gây ra sự hoang mang.
Một trong những lời đồn là Trợ Cấp Sinh Viên Liên Bang, hay FAFSA, đã bị cắt. Thật ra, FAFSA vẫn còn, và vụ kiện có thể ảnh hưởng đến điều kiện nhận trợ cấp của một số sinh viên, nhưng các chuyên gia pháp lý cho biết chính quyền Trump khó thắng được. Không chỉ vậy, các thủ tục của vụ kiện đó còn phải mất nhiều tuần hoặc lâu hơn.
Trong đơn kiện, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ tố cáo chính sách của California cung cấp học phí theo mức cư dân và trợ cấp cho sinh viên nhập cư lậu là vi hiến. Các luật sư liên bang cũng cho rằng California vi phạm một luật liên bang năm 1996, cấm các tiểu bang cung cấp phúc lợi cho người nhập cư lậu. Bộ Tư Pháp đề nghị California xóa bỏ chính sách đó hoặc cho mọi công dân Mỹ, cho dù là sống ở tiểu bang khác, trả cùng một mức học phí.
California có hơn 100,000 sinh viên là người nhập cư lậu, theo ước tính cua một liên đoàn lãnh đạo đại học hoạt động bảo vệ người nhập cư. Các sinh này không được nhận những trợ cấp liên bang như Pell Grant và vay nợ do liên bang tài trợ. California có ngân sách riêng cho trợ cấp của sinh viên, và sử dụng tiền đó theo luật tiểu bang.
Theo luật California, sinh viên chỉ cần đủ điều kiện, như học ba năm trung học ở California, để được trả học phí theo mức của cư dân, giúp họ tiết kiệm được $39,000 mỗi năm so với sinh viên từ tiểu bang khác đến. Nếu đủ điều kiện, sinh viên nhập cư lậu còn có thể nhận được trợ cấp tài chánh của tiểu bang, được gọi là Cal Grant, nhưng chỉ có một số ít ghi danh và nhận được.
Các chuyên gia pháp lý cho biết hành động của chính quyền Trump có mục đích chính trị hơn là pháp lý, trong đó họ đặt tên đơn kiện là “United States of America v. Newsom” cho thấy rõ mục đích chính trị hơn.
Một số người khác cho hay có một số tiểu bang đã đầu tư vào sinh viên nhập cư lậu, và không cho họ con đường học vấn là lãng phí nhiều nguồn lực quan trọng. Nhiều chuyên gia kinh tế cho biết những người nhập cư lậu cũng là một phần quan trọng của kinh tế Mỹ và không dễ thay thế họ được.
Tuy nhiên, những vụ kiện cho dù khó thắng cũng có thể gây hoang mang qua nhiều thông tin sai lệch được lan truyền.
Trên mạng xã hội như TikTok, nhiều video cho thấy sinh viên sợ hãi về hệ thống trợ cấp liên bang xuất hiện vào mùa Đông năm ngoái, sau khi chính quyền Biden trì hoãn và có nhiều trục trặc trong hệ thống FAFSA mới. Trong những trục trặc có đơn ghi danh mới làm sinh viên không có số An Sinh Xã Hội không ghi danh được.
Sau khi Tổng Thống Donald Trump đắc cử, sự sợ hãi về việc mất trợ cấp liên bang lại lan truyền trên mạng xã hội nữa. Trong năm 2025, chính quyền Trump liên tục nhắm vào các đại học và còn “dẹp” Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ, càng làm sinh viên sợ hãi hơn.
Ông Trump đang muốn phạt đại học UCLA $1 tỷ vì tố cáo họ lợi dụng quyền công dân, tuy một chánh liên bang tạm thời phán quyết Tòa Bạch Ốc thua trong vụ kiện đó. Chính quyền Trump còn đang kiện các đại học Califonria vì kỳ thị người Do Thái, và còn muốn cắt giảm hàng tỷ đô la cho nghiên cứu.
Vụ kiện mới nhất này là lần thứ sáu chính quyền Trump kiện các tiểu bang có chính sách về học phí theo mức của cư dân cho sinh viên nhập cư lậu. Những tiểu bang như Kentucky, Oklahoma, và Texas đã làm theo yêu cầu của tổng thống và cắt bỏ phúc lợi đó cho sinh viên nhập cư lậu.
Những tiểu bang có xu hướng Dân Chủ như Minnesota, Illinois, và California thì chống lại vụ kiện đó.
California có Đạo Luật AB 540 không cho sinh viên trả học phí theo mức cư dân tùy thuộc vào nơi họ sống, mà dựa vào việc họ từng học trung học ba năm hay cao đẳng ở California.
Bộ Tư Pháp cho biết điều kiện đó ngang với diện cư dân của tiểu bang, nên vi phạm luật liên bang của năm 1996. Nhưng vào năm 2010, Tối Cao Pháp Viện California bác bỏ suy nghĩ đó vì những học sinh sống ở những nơi ngay biên giới với California vẫn có thể được vào trung học ở California.
Học sinh từ tiểu bang khác đến và học trường nội trú tư thục ở California vẫn thỏa mãn điều kiện học ba năm trung học, nhưng không tính họ là cư dân California. Những sinh viên là cư dân California trong thời trung học, sau đó dọn đến tiểu bang khác vẫn có thể trả tiền học phí theo mức của cư dân nếu vào các đại học ở California.
Những sinh đó phải nộp đơn AB 540 như sinh viên nhập cư lậu, và chỉ có điểm khác biệt là người nhập cư lậu phải khai họ sẽ xin quyền cư dân hợp pháp càng sớm càng tốt. (TL) [đ.d.]
