Kể chuyện Tháng Tư

Thanh Nguyễn

Tưởng niệm 30 Tháng Tư tại Camp Pendleton (Hình: Lucy Nicholson/Getty Images)

 

LGT: Trong cuộc sống có nhiều chuyện mình muốn nói với ai đó, nhưng lại không thể nói trực tiếp được. Không nói được với nhau thì hãy viết cho nhau. Âu đó cũng là cơ hội để giải tỏa những tâm tư, những nỗi niềm. Mục “Viết Cho Nhau” do phóng viên Ngọc Lan phụ trách. Thư từ xin gửi về: Người Việt (Viết Cho Nhau), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]

1. Kể chuyện Tháng Tư, nhưng phải bắt đầu từ Tháng Ba. Đà Nẵng. 1975.

Hình ảnh tôi nhớ được lúc đó là ba tôi từ tiệm may phóng về nói, “Đi thôi, đi thôi. Tàu của cậu Q. sắp đi rồi.” Mẹ tôi hốt hoảng giựt phăng mấy góc mùng, cuộn đồ đạc lại rồi bồng bế chúng tôi đi xuống nhà người bà con gần chợ Hàn – bến Bạch Đằng. Số là, cậu Q. anh cả của mẹ tôi làm việc trên một chiếc tàu thủy từ trong Sài Gòn, nhận lệnh chở lương thực, thuốc men tiếp tế cho vùng chiến sự ngoài này. Sau khi xong công việc, cậu đã ngầm báo cho gia đình chúng tôi và một số bà con thân ruột biết là tàu của cậu sẽ quay trở lại Sài Gòn. Vì vậy mọi người được thông báo chuẩn bị. Chạy.

Khi tới nhà người bà con, chúng tôi thấy ở sân chùa Long Thơ cũng có một số gia đình tay xách nách mang tập trung cũng khá đông. Có nhiều gia đình bà con ở ngoài Huế, ở tận ngoài làng được báo tin từ hồi nào cũng có mặt.

Từ bến Bạch Đằng, chúng tôi được đưa xuống những chiếc gọ rồi chạy ra biển vì tàu của cậu Q. neo ở cảng Tiên Sa. Khi gọ cập hông tàu lớn. Thang dây được thả xuống. Ưu tiên cho người lên trước. Đồ đạc từ từ chuyển lên sau. Khi mọi người đã yên vị trên tàu lớn, một vài bọc quần áo được kéo lên. Chủ gọ cắt dây bỏ chạy. Ba tôi và nhiều người sững người. Toàn bộ của cải và tài sản có giá trị coi như bị cướp trắng. Xong.

Mẹ tôi là một người hay lo xa. Khi chuẩn bị cho những chuyện như thế này, bà đã may sẵn cho mỗi đứa con một cái đãy – dạng ba lô đeo lưng. Trong đó đựng một ít gạo, hai bộ quần áo, 10 tờ giấy khai sinh, và 500 đồng bạc. Ngoại trừ thằng em út là còn phải bồng. Những đứa còn lại từ lớn tới nhỏ đều có phần, phải mang cái đãy ba lô – phòng khi chạy loạn mà bị thất lạc.

2. Ấn tượng đầu tiên của tôi về Cam Ranh là một giấc ngủ trưa trên vùng cát trắng. Gió biển thổi mát rượi.

Thức dậy, tôi thấy mình nằm bên mái hiên của một dãy nhà dài lợp tôn và vách tường cũng bằng tôn. Chắc là trại nhà binh (?). Tôi không biết vì lý do gì mà tàu của cậu Q. lại ghé qua Cam Ranh. Có thể là ghé lại chở thêm, hoặc gạt bớt dân tản cư không biết chừng? Hoặc chở lính thất trận từ vùng Tây Nguyên về Sài Gòn?

Gần sáng, mọi người được lệnh kéo nhau ra bến cảng để lên tàu. Đông nghẹt người. Tôi thấy có nhiều người bị mất dép, đi chân không. Có một chị đi trước tôi một chân xỏ dép còn chân kia mang cái bao mì cua màu vàng vàng đỏ gạch được buộc bằng một cọng thun. Thỉnh thoảng cọng thun tuột ra, chị lúi húi cúi xuống cột. Rồi chạy. Rồi bị tuột cọng thun. Chị lại cột. Lại chạy.

Có một chiếc tàu thật lớn. Trên đó chở rất nhiều lính, có mang súng. Họ đứng tràn ra cả mạn tàu. Chiếc tàu tu tu nhả khói rời cảng. Thang dây còn treo tòn teng. Một vài thân người trên chiếc thang rơi xuống, kèm theo tiếng la thất thanh. Tõm xuống mặt biển. Mất hút. Hình ảnh đó, âm thanh đó tôi vẫn còn nhớ tới giờ. Chắc là sẽ không bao giờ quên.

3. Chiếc xe buýt chở chúng tôi từ Vũng Tàu về Sài Gòn dừng lại đâu đó ở Biên Hòa hoặc Thủ Đức. Mấy ông lính Quân Cảnh (đội mũ sắt có chữ Q.C) chặn xe lại và yêu cầu mọi người xuống xe để khám xét.

Cửa ngõ vào Sài Gòn cần phải được kiểm soát chặt chẽ. Và tôi nhớ rằng gia đình tôi vào được Sài Gòn trên một chiếc xe tải hiệu GMC. Hình như chiếc xe đó chở vật liệu xây dựng. Thùng xe thấy có bám nhiều đất và cát.

Mưa. Sài Gòn mưa xối xả. Một tấm bạt được kéo ra. Mọi người lúp xúp sau chiếc thùng xe. Trốn. Dưới tấm bạt che mưa màu xanh. He hé sợ sệt nhìn Sài Gòn.

4. Bệnh viện chợ Rẫy cao rớt mũ. Gia đình, bà con chúng tôi được đưa về một căn nhà của một bác sĩ nào đó đã bỏ đi từ trước. Một căn biệt thự lớn có hai ba tầng lầu. Ba, bốn gia đình được sắp xếp ở đó.

Trong nhà, có toa-lét nước giật xì xòa. Rất đã. Tôi không nhớ tên đường là gì. Nhưng nhớ hai bên đường có hàng cây cổ thụ lớn. Tàn hoa rớt xuống xoay tít bay bay. Ở đó chúng tôi nghe còi xe cứu thương hú suốt ngày. Hai bên vệ đường, có rất nhiều người bày bán hàng lạc-xoong. Có cả người Hoa lẫn người Việt. Con đường đó thật là bận rộn.

5. Bất ngờ, một buổi sáng chúng tôi nghe ầm ầm. Âm thanh lạ. Những chiếc xe tăng. Thật thú vị. Ba mẹ tôi lùa tất cả con cái vào trong nhà. Lần đầu tiên trong đời tôi thấy chiếc xe lạ lẫm đó. Những chiếc xe có bánh sắt và xích sắt nghiến nát những con đường ở Sài Gòn.

Tối đến. Người lạ ập tràn đầy nhà. Họ chiếm dụng tầng dưới. Ngủ tràn ra ở mái hiên và ban công. Súng gối đầu. Bà chị lớn nhà tôi sợ đến phát khiếp. Bả trốn biệt.

Tôi thấy ba lô người nào cũng nhiều đường cát và sữa đặc nhãn hiệu Kim Cương hoặc Ông Thọ. Họ thích đồ ngọt thì phải. Chúng tôi đem sữa trong nhà ra, họ đổi cho chúng tôi một thứ bánh ăn rất ngon vì lạ miệng. Lương khô Trung Quốc.

6. Rồi chúng tôi phải từ biệt căn nhà mà mình không phải là chủ nhân. Tất cả chúng tôi cùng mấy gia đình bà con bị tập trung về chung cư Phạm Thế Hiển ở quận 8. Nơi dành cho đồng bào tản cư.

Bước đầu làm quen với cuộc sống tập thể. Sáng ngủ dậy, đăng ký danh sách. Nghe gọi tên kiểm tra hàng ngày. Rồi sắp hàng lần lượt để nhận từng khẩu phần lương thực. Rồi ba mẹ tôi hong hóng nghe chính sách dành cho người tản cư. Rằng, tự nguyện về quê hương bản quán, hoặc là đồng ý để cho Ủy ban quân quản đưa đi vùng kinh tế mới? Đằng nào cũng phải đi. Không thể ở lại Sài Gòn. Ai ở đâu về đó. Lũ lượt kéo nhau về. Về quê. Về quê thôi!

7. Nếu hồi đó gia đình tôi trốn ở lại Sài Gòn, chống lại chính sách kêu gọi của Ủy ban Quân quản của ông VVK thì có thể mình bây giờ là công dân quận 8 hoặc ở đâu đó bên quận 4 không biết chừng.

Nếu hồi đó cậu tôi không bị mắc kẹt bà mợ và mấy ông anh bà chị con của cậu ở Bến Tre, Mỹ Tho. Và bà mợ đồng ý dắt con theo cậu. Chiếc tàu của cậu sẽ phi thẳng ra đại dương, nhắm hướng Phi Luật Tân hoặc đảo Guam mà trực chỉ thì bây giờ mình sẽ trở thành anh Mai -cồ Mai -cót nào đó rồi! Chứ hông phải là một anh người Việt gốc Mít ở xứ Huê Kỳ. Mà. Tiếng Anh thì không biết, tiếng Việt thì chẳng biết xài vào đâu? Ù ù cạc cạc. Nạc nạc mỡ mỡ như bây giờ.

Nếu hồi đó mà đi nguyên cả cái tàu. Lúc đó sẽ có ông khai canh mới họ Đặng thời hiện đại. Biết đâu sẽ có một cái làng họ Đặng hẳn hoi trên cái xứ này? Tha hồ mà nhận người bà con họ hàng làng Ngoại từ miền Tây Texas qua tận xứ sở miền Đông…

Kể chuyện Tháng Tư, mà dông dài từ Tháng Ba qua tới Tháng Năm, Tháng Sáu. Thôi. Chừa lại cho mọi người.

Tháng Tư của bạn thì sao? Bạn ở đâu vào ngày tháng đó?

Mời độc giả xem phóng sự: “Đi ăn vịt quay Bắc Kinh ở Virginia”

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Nhớ ngày tân niên

Tiết Xuân lan đến, ngoài hiên/ Nắng vàng, rón rén nghiêng nghiêng/ Hoa Xuân, đón chào năm mới/ Bạn ơi! Nhớ ngày tân niên.

Canh cà, trứng, tàu hủ non

Đây là món canh ăn khá lạ miệng, thanh đạm, và đẹp mắt, thích hợp để thay đổi khẩu vị sau một tuần lễ Tết ăn quá nhiều thịt thà, bánh trái.

Ba cháu ‘xin phép’ cho du lịch một chuyến

Cháu sẽ lo cho ba cháu qua du lịch, nhất định cháu sẽ làm điều đó, dù gì thì ba cháu cũng đã gần 80. Nhưng cháu muốn xin cô và độc giả chỉ cho cháu cách nào để cháu bình an, trong thời gian ba cháu qua ở chung với cháu.

Một sự nhịn chín sự lành, bình tĩnh mà sống

Tôi cũng tập không để nhập tâm những phiền hà vì dẫu sao đi nữa, “nhân chi sơ tánh bản thiện”. Người khác có lúc khó chịu vì cuộc sống của họ gặp những khó khăn, và sẽ có ngày chính mình cũng rơi vào tình huống ấy.

Một ngày nạp bao nhiêu calories là tốt cho sức khỏe?

Nếu bạn hỏi 10 người, “Một ngày nạp bao nhiêu calories vào cơ thể là an toàn, duy trì được vóc dáng thon thả, không thừa cân”, bạn sẽ nhận được 10 câu trả lời khác nhau.

Giải đáp về một giấc ngủ ngon

Giấc ngủ đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống con người vì nó giúp cơ thể hồi phục, nghỉ ngơi và tạo năng lượng để hoạt động.

Xu hướng son môi năm 2018

Tuần lễ thời trang đang diễn ra và đây chính là thời điểm giới làm đẹp lại nôn nao đón chờ xu hướng mới.

Cuộc đời chỉ là một trò chơi

Suy nghiệm ra cuộc đời mình cũng không khác gì một cuộc chơi football. Sẽ có những chuyện thành công, và thất bại là lẽ thường tình. Ai chiến thắng không hề chiến bại? Vì thế, nên sống trong hiện tại, sống và đối diện với từng “chuyện nhỏ” xảy ra trong đời như những game nhỏ trong trò chơi football

Chồng em không bỏ được tật coi phim sex

Ảnh có một tật là thích coi phim sex, mà tụi em thì cho con ngủ chung vì nhà chỉ có một phòng. Bao nhiêu lần em nói là đừng coi nữa, con càng ngày càng lớn, rất hại cho con. Nhưng chứng nào tật đó, em nói không được

Xu hướng dưỡng da của phụ nữ Hàn trong năm 2018

Nói về làm đẹp, chăm sóc da thì không nơi đâu sánh bằng Nam Hàn, nơi được mệnh danh là “thiên đường làm đẹp” của thế giới.