WASHINGTON, DC (NV) – Theo dữ liệu cuối ngày của ban tổ chức, cuộc biểu tình “No Kings 3” vào Thứ Bảy, 28 Tháng Ba ước tính có khoảng 9 triệu người tham dự, tại hơn 3,000 địa điểm trên khắp 50 tiểu bang nước Mỹ. Các cơ quan truyền thông gọi đây là “cuộc biểu tình lịch sử diễn ra trong một ngày,” ôn hòa, không bạo lực, với thông điệp không chấp nhận ý tưởng bất kỳ một cá nhân nào cai trị vượt trên pháp luật hay Hiến Pháp.
Và giờ đây là câu hỏi không thể tránh khỏi, như sự tĩnh lặng trong không gian sau những màn trình diễn pháo hoa lộng lẫy: Tiếp theo là gì?
Những con số
Một nhân viên cao cấp của ACLU (đề nghị không nêu tên) nói với Người Việt: “Chiến lược của chúng ta là trì hoãn, dàn trải và giữ gìn, trong lúc huy động để lật ngược thế cờ và thực thi pháp luật ở tất cả các cấp chính quyền.”
“Đây là một trận chiến dài với những kết quả không lường trước được,” viên chức này nói thêm.
Hàng triệu người, đủ sắc dân, từ người về hưu ngồi trên chiếc ghế gấp dọc theo những con đường trung tâm của các thành phố lớn, đến sinh viên đại học cầm bảng hiệu tự làm, đã xuống đường tuần hành.
Theo dữ liệu từ tổ chức “No Kings”: Washington, D.C. đã thu hút hơn 200,000 người. Thành phố New York có khoảng 100,000 người. Los Angeles chứng kiến hơn 100,000 người bày tỏ sự tức giận. Chicago vượt quá 200,000 người. Philadelphia có hơn 80,000 người.
Tại Little Saigon, Nam California, thủ phủ của người Việt tị nạn, gần cả trăm người tụ tập ngay lề đường của khu thương mại Asian Village Plaza đối diện thương xá Phước Lộc Thọ trên đại lộ Bolsa để biểu tình No Kings. Thông điệp của họ là phản đối các hoạt động đàn áp người nhập cư và quyết định tấn công Iran của Tổng Thống Donald Trump, cùng nhiều vấn đề khác.
Và không ở đâu rõ ràng hơn ở Minnesota. Tại Twin Cities, cảnh sát và các nhà tổ chức cùng ước tính khoảng 200,000 người lấp đầy các con phố từ tòa nhà Quốc Hội tiểu bang đến cây cầu Stone Arch Bridge và dọc con sông dẫn vào St. Paul. Tờ Minnesota Star Tribune bình luận, đây là cuộc biểu tình tôn vinh sự kiên cường của người dân Minnesota và phản đối chính sách của Tổng Thống Donald Trump.
Cựu nhà báo, tác giả Laurie Hertzel, cư dân của Minnesota, nhắn tin với nhật báo Người Việt: “Cuộc biểu tình hôm nay lớn hơn rất nhiều so với những “No Kings” trước. Thật tuyệt vời khi nhìn thấy điều này.”
Hình ảnh và các những đoạn phim chia sẻ tràn ngập mạng xã hội cho thấy có những gia đình đẩy xe nôi bước đi bên cạnh những cựu chiến binh trong bộ quân phục bạc màu giơ cao những tấm biển chỉ vỏn vẹn dòng chữ: “Lời Thề Với Quốc Gia.”
Tại Twin Cities, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders phát biểu: “Người dân Mỹ đã bị lừa dối về cuộc chiến tại Việt Nam. Chúng ta đã bị lừa dối về cuộc chiến tại Iraq… và ngày hôm nay, chúng ta đang tiếp tục bị lừa dối về cuộc chiến tại Iran.”
“Trong kỳ bầu cử vừa qua, Donald Trump đã chỉ ra khoản tiền khổng lồ bị lãng phí vào các cuộc chiến tranh, số tiền lẽ ra phải được dùng để tái thiết nước Mỹ. Ông đã tranh cử với tư cách là một ứng viên vì hòa bình, đã hứa sẽ chấm dứt những cuộc chiến tranh dai dẳng không hồi kết.
Ông ta đã nói dối” – Thượng Nghị Sĩ Sander nói trước toàn dân Minnesota.
Bên cạnh phu nhân của mình, Thống Đốc Tim Walz nhấn mạnh những lời đanh thép: “Chúng tôi sẽ không bao giờ rời bỏ những người dân Minnesota gốc Somalia của mình. Đây là lời cam kết của chúng tôi gửi đến các bạn. Những người dân Minnesota gốc Somalia: con cháu đời thứ tư của các bạn vẫn sẽ hiện diện nơi đây, ngay cả khi gã hề màu cam kia đã bị vứt vào sọt rác của lịch sử.”
Ca sĩ Bruce Springsteen phát biểu ngay tại khán đài trước Tòa Quốc Hội tiểu bang: “Đúng, vào mùa Đông vừa qua, quân đội liên bang đã gieo rắc chết chóc và nỗi khiếp đảm xuống các đường phố Minneapolis. Họ đã chọn sai thành phố. Chính sức mạnh và sự kiên định của các bạn đã khẳng định với chúng tôi rằng: đây vẫn là nước Mỹ. Và cơn ác mộng phản động này, cùng những cuộc xâm lấn vào các thành phố Mỹ, sẽ không thể nào tồn tại được.”
Sau đó ông đã trình diễn ca khúc đấu tranh “Streets of Minneapolis” do ông sáng tác.
Ở New York là tiếng nói của tài tử Robert De Niro: “Đã đến lúc phải nói KHÔNG với các ông vua. Đã đến lúc phải nói KHÔNG với Donald Trump. Chúng ta đã chịu đựng quá đủ rồi. Không thể chấp nhận một kẻ lãnh đạo thối nát chỉ biết vơ vét làm giàu cho bản thân và đám chiến hữu thuộc tầng lớp Epstein. Trump phải bị chặn đứng. Hắn không thể ngang nhiên thực hiện những hành động khốn nạn bỉ ổi như bấy lâu nay nếu không có sự tiếp tay của Quốc Hội và đám tay sai trong chính quyền của hắn.”
Người Mỹ cần bao nhiêu lần hiệu triệu?
Trong lịch sử biểu tình, đấu tranh của thế giới, những con số, những lời phát biểu, chỉ kể một phần câu chuyện. Bản thân Cách Mạng Mỹ không phải là một ngày vinh quang duy nhất mà là một thập kỷ không nản lòng. Phong trào nữ quyền mất 72 năm. Đến nay, vẫn còn non trẻ. Các cuộc diễu hành dân quyền những năm 1960 đã gặp phải đòn roi, ám sát và bế tắc lập pháp trước khi tạo ra Đạo Luật Quyền Bầu Cử. Cho đến nay, luật này đang có nguy cơ trở về nơi bắt đầu.
Các cuộc biểu tình “No Kings” chỉ là chương mới nhất trong câu chuyện có nhiều trường đoạn đó. Chúng bắt đầu Tháng Sáu, năm 2025, giữa các cuộc tranh luận về lạm quyền hành pháp, độc lập tư pháp và sự xói mòn của những chuẩn mực từng có vẻ không thể phá vỡ. Mỗi hành động tiếp theo đã thu hút thêm người tham gia mới: những người ôn hòa ngoại ô từng tin “chuyện đó không thể xảy ra ở đây”; những chủ doanh nghiệp nhỏ bị chính sách đảo chiều siết chặt; những người trẻ đơn giản từ chối thừa kế một tương lai độc tài.
Ông Marcus Rivera, giám đốc điều hành cấp quốc gia của liên minh No Kings, cũng bày tỏ cùng một tinh thần thực tế ấy trong một cuộc họp qua Zoom vào cuối buổi chiều cùng các lãnh đạo cấp tiểu bang. “Chúng ta vừa thiết lập một kỷ lục,” ông nói, “nhưng những kỷ lục sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng chỉ nằm đó và phủ bụi. Cuộc biểu tình đầu tiên vào năm 2025 tựa như một phát súng cảnh cáo. Cuộc biểu tình thứ hai mang lại cảm giác về một phong trào đang dần tìm được chỗ đứng. Còn ngày hôm nay, đó là hình ảnh một đất nước kiên quyết từ chối quỳ gối, cúi đầu.”
Tháng Sáu, năm 2025, cuộc biểu tình No King đầu tiên diễn ra ở Mỹ, khoảng 5 triệu người. Ngày 18 Tháng Mười, năm 2025, “No Kings 2” với khoảng 7 triệu người xuống đường ở 2,500 – 2,700 địa điểm.
Đến Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, năm 2026, là cơn sóng cuồn cuộn chứa đầy sự giận dữ, tuôn chảy khắp các đường phố của 50 tiểu bang nước Mỹ, với khoảng 9 triệu người biểu tình ở hơn 3,000 địa điểm.
Trong một đoạn video trên mạng xã hội của người dân Twin Cities, cô Sarah Thompson, một giáo viên trung học – người đã hỗ trợ điều phối cuộc biểu tình tại Minnesota – đứng trên bậc thềm của Tòa Quốc Hội. Giọng cô khản đặc nhưng mạnh mẽ: “Ngày hôm nay không phải là chuyện của riêng một cá nhân hay một đảng phái nào,” cô nói. “Ý nghĩa của nó nằm ở việc nhắc nhở mỗi người dân Mỹ rằng cụm từ ‘Không Vua’ không chỉ là một khẩu hiệu suông. Đó chính là nguyên tắc nền tảng đầu tiên mà đất nước này được xây dựng nên. Chúng ta đã hiện diện với số lượng đông đảo đến mức không ai ngờ tới, đặc biệt là ngay tại nơi đây – vùng trung tâm của đất nước. Câu hỏi đặt ra lúc này là: liệu chúng ta sẽ coi đây như một vòng ăn mừng chiến thắng, hay xem đó là phát súng hiệu mở màn cho một chặng đường dài hơi phía trước?”
“Chúng tôi đã từng làm điều này rồi,” một người tổ chức tại địa phương nói với truyền thông, “và chúng tôi sẽ còn làm lại, cho đến khi bài học này thực sự thấm thía.”
Theo lời ông Rivera, điều diễn ra tiếp theo chính là phần mà sẽ không máy ảnh nào ghi lại được. Đó là những người tổ chức, các chiến dịch vận động cử tri, những chương trình giám sát tòa án, các cuộc đua vào hội đồng trường học. Hàng ngàn quyết định nhỏ sẽ định đoạt xem liệu nền dân chủ sẽ tiếp tục là một hành động sống động, hay chỉ còn là một ký ức.
Cuối ngày, mặt trời khuất bóng sau dòng Mississippi. Khán đài di động được tháo dỡ. Washington, DC chuẩn bị đón những tin thời sự khác, khi Tổng Thống Donald Trump sẽ quay lại thủ đô sau buổi đánh golf cuối tuần ở Florida như thường lệ.
Cuối ngày Thứ Bảy, tổ chức Indivisible, một trong những đơn vị tổ chức chủ chốt tổ chức cuộc biểu tình “No Kings”, thông báo cuộc tổng đình công toàn quốc có tên “May Day Strong.” Liên minh “May Day Strong” đang kêu gọi thực hiện khẩu hiệu “Không làm việc, Không đến trường, Không mua sắm” vào ngày 1 Tháng Năm này.
Và chúng ta, hôm nay ngồi xem lại những hình ảnh của “ngày biểu tình lịch sử,” sẽ tự hỏi: Liệu chúng ta có để hôm nay trở thành chỉ một con số ấn tượng khác, hay chúng ta sẽ biến nó thành một ngày của sự đổi mới thực sự bắt đầu?
Ngài Benjamin Franklin, một thành viên trong nhóm lập quốc Hoa Kỳ, để lại câu nói lưu danh muôn thưở: “Một nền cộng hòa ư? Nếu các bạn có thể gìn giữ được nó.” (K.L)
