Văn Lan/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Khán phòng chật kín người tham dự buổi ra mắt sách “Hoàng Đức Nhã-Khát Vọng Chưa Thành” của tác giả Đinh Quang Anh Thái, do đài Hồn Việt TV và Little Saigon Radio tổ chức hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Tư, tại Westminster Community Service.
Cuốn sách này ra đời trong bối cảnh nào? Ông Đinh Quang Anh Thái cho biết ông Hoàng Đức Nhã là cựu tổng trưởng Bộ Dân Vận-Chiêu Hồi, được Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu chấp nhận một kế hoạch đặc biệt đối với thanh niên sinh viên Việt Nam du học, khát khao đem sở học của mình đóng góp vào việc xây dựng đất nước Việt Nam khi chiến tranh chấm dứt.
Ông tiếp: “Ông Hoàng Đức Nhã là người khai sáng chương trình rất sôi động trong hai năm 1973-1974, với tên tổng quát là ‘Vòng Tay Nối Giữa Sinh Viên Hải Ngoại và Sinh Viên Quốc Nội’ và ông đã gặp gỡ những sinh viên đó. Nhà báo Đỗ Ngọc Yến, người sáng lập nhật báo Người Việt hiện nay, là điều hợp trưởng của chương trình này. Và tôi là điều hợp phó, lúc đó 19 tuổi, vừa xong trung học.”
Năm 1973 chương trình này có tên là “Nối Vòng Tay Lớn” và năm 1974 có tên “Đường Việt Nam.” Không có sự yểm trợ của ông Hoàng Đức Nhã với cương vị tổng trưởng, sinh viên hải ngoại và trong nước không bao giờ được nhìn thấy tận mắt sức chiến đấu anh dũng của QLVNCH, khi đi khắp tiền đồn, từ miền Trung, miền Tây, Đà Nẵng, Quảng Trị, gặp gỡ và yểm trợ quân đội về mặt tinh thần, thậm chí xây những trường cho đồng bào chiến nạn ở Quảng Trị bị Cộng Sản tàn phá, và ủy lạo trại tị nạn, vẫn theo ông Thái.
Ông tiếp: “Có những sinh viên Việt du học ở Pháp, Đức, Ý không thấy chính nghĩa của VNCH, nhưng nhờ hai năm đó họ đã nhìn ra, nổi tiếng trong đó có Trần Văn Bá, chủ tịch sinh viên Việt Nam tại Paris. Và những sinh viên đó khi trở về, sẽ cùng sinh viên trong nước chuẩn bị giúp đất nước khi ra trường.”
Ông Thái kể rằng: “Khi ra hải ngoại, được gặp lại Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng, bạn thân ông Hoàng Đức Nhã, chúng tôi nói với nhau rằng có hai người nắm rất rõ về tiến trình cuối cùng của miền Nam Việt Nam, nhất là khi VNCH phải đối đầu với áp lực của Mỹ, đó là Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và Tổng Trưởng Hoàng Đức Nhã.”
“Ông Thiệu không viết một cuốn sách nào cả, mang hết bí mật xuống tuyền đài. Người duy nhất còn lại là ông Hoàng Đức Nhã. Sau bao nhiêu năm đề nghị, cuối cùng vào Tháng Ba, 2024, ông Nhã dành cho tôi nguyên tuần lễ ghi âm lại lời kể, để cuốn sách ‘Hoàng Đức Nhã-Khát Vọng Chưa Thành’ được ra đời hôm nay,” ông thêm.
Cuốn sách được viết theo thể loại “Oral History,” tức là ghi âm cuộc phỏng vấn và dựa theo đó để viết lại, không được bịa ra bất cứ chuyện gì, không được đặt ý tưởng của mình vào, sách dày hơn 400 trang, với nhiều hình ảnh tư liệu lịch sử thời Đệ Nhị Cộng Hòa, và những trang tư liệu mật của ông Hoàng Đức Nhã.
Trong buổi ra mắt sách, vấn đề được nhiều người quan tâm nhất là “Việt Nam có nhu cầu hòa giải dân tộc không?” Ông Nhã trả lời qua mấy điểm, kết luận là ngày nào mà Hà Nội không tỏ thiện chí bằng hành động thì không thể có hòa giải, hòa hợp dân tộc được. (Từ trang 225-240-Sách đã dẫn)
Nhiều câu hỏi là tại sao Tổng Thống Thiệu phải từ chức? Đó là một tiến trình phức tạp khi phải đối đầu với nhiều áp lực từ phía Mỹ, khi Ngoại Trưởng Henry Kissinger của Mỹ đưa ra một bản ký nháp hiệp định do ông và ông Lê Đức Thọ, trưởng phái đoàn ngoại giao CSVN, đã ký tắt với nhau với nội dung tai hại cho VNCH, để ép Tổng Thống Thiệu phải ký bản hiệp định, ông Nhã đã nói “NO” khiến ông Kissinger bực tức ra mặt.
Trong buổi ra mắt sách, nhiều câu hỏi như “Tại sao Tổng Thống Zelensky của Ukraine vẫn tiếp tục ở lại chiến đấu cho đất nước, trong khi Tổng Thống Thiệu phải ra đi?” hoặc “Vì sao Trung Quốc không muốn Việt Nam thống nhất?” “Tại sao Tướng Đỗ Cao Trí bị tử nạn khi phi cơ rớt, đến thất bại trên các mặt trận,” “Tại sao cuộc hành quân Lam Sơn 719 thất bại,” và “Tại sao không cho quân đội biết ván bài đã xong?…,” và những câu trả lời của ông Hoàng Đức Nhã đã phần nào giải tỏa được những nghi vấn sau 50 năm.
Ca sĩ Thanh Mai, người từng tham gia trong chính sách “Người Cày Có Ruộng” ngày 26 Tháng Ba, 1973, với kết quả gần 1 triệu nông dân hân hoan nhận được ruộng đất để canh tác của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu.
Cô chia sẻ: “Tôi là học trò của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9, lúc đó là trưởng ban văn nghệ đài truyền hình, đang thực hiện chương trình ‘Người Cày Có Ruộng’ và Tổng Thống Thiệu muốn có một bài hát cho chương trình trước khi ông lên nói về chương trình này.”
“Ca sĩ Thanh Lan và tôi túc trực trong đài truyền hình, chờ ông trưởng ban văn nghệ Nguyễn Ánh 9 viết xong bài hát để đệm đàn dương cầm, hai chị em hát thu hình lúc 4 giờ sáng. Sáng hôm đó, đài truyền hình số 9 Sài Gòn phát hình bài ‘Miền Nam Tươi Sáng,’ sau đó Tổng Thống Thiệu lên đọc diễn văn, để mọi người biết nông dân phải có ruộng đất để cày, phát triển nông nghiệp.”
Ông Hoàng Đức Nhã chia sẻ: “Khát vọng tôi muốn nói là khát vọng phục vụ quốc gia và đóng góp vào công cuộc xây dựng và củng cố thể chế Cộng Hòa, với một chế độ dân chủ tại miền Nam Việt Nam. Sau khi trở về nước, khát vọng của tôi là có cơ hội đóng góp vào việc xây dựng một chính phủ hiến định dựa trên chế độ bầu cử cởi mở với các cơ quan Hành Pháp, Lập Pháp, và Tư Pháp riêng biệt.”
Nhưng khát vọng của ông đóng góp trong công cuộc phát triển đất nước không thành khi sự sống còn của Việt Nam Cộng Hòa bị dập tắt vào ngày 30 Tháng Tư, 1975.
“Quyển sách này đang được xúc tiến dịch sang tiếng Anh, với tựa đề ‘Hoàng Đức Nhã Unfulfilled Aspirations’ để giới trẻ trong các trường đại học và trung học ở Mỹ biết đến lịch sử VNCH,” ông Nhã cho biết. [đ.d.]
