Cuộc sống sau khi bị trục xuất về Việt Nam: ‘Không việc làm, không tiền’

Anh Tùng Nguyễn (giữa), một người nằm trong diện bị trục xuất, nói chuyện tại một buổi hội thảo liên quan đến đề tài này. (Hình: Asian and Pacific Islander Reentry of Orange Country)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Cuộc sống của những người Việt Nam sau khi bị Mỹ trục xuất về nước rất khó khăn: Không có việc làm, và cũng không có tiền luôn.

Đó là nội dung bài báo của hãng thông tấn Reuters đăng hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Tư, có tựa đề “No job, no money: Life in Vietnam for immigrants deported by US,” mà trong đó, Reuters kể câu chuyện của ba người vừa bị trục xuất về Việt Nam hồi Tháng Mười Hai, 2017, vì chưa phải là công dân Mỹ và vì bị phạm tội hình sự tại Hoa Kỳ.

Hồi năm 2008, Mỹ và Việt Nam ký một thỏa thuận là Việt Nam chỉ nhận hồi hương những ai đến Mỹ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995, ngày hai quốc gia chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.

Tuy nhiên, trong thời gian qua, chính quyền Donald Trump cho bắt một số người Việt Nam phạm pháp và trục xuất họ về nước, bất kể họ sang Mỹ trước hoặc sau thời hạn nêu trên.

Anh Phạm Chí Cường, hiện sống ở Sài Gòn, là một trong những người được Reuters phỏng vấn, nói rằng anh được chở bằng máy bay, tay chân bị trói lại, không được nói gì cả, và sau 17 giờ đồng hồ, thì máy bay đáp xuống Việt Nam.

Tất cả họ đều nói tái hội nhập cuộc sống tại Việt Nam là rất khó khăn. Họ nói với Reuters rằng họ bị các giới chức chính quyền nghi ngờ, và gặp khó khăn khi đi kiếm việc.

“Nếu anh hỏi tôi ‘anh có muốn trở lại Mỹ không?’ Tôi sẽ cho anh câu trả lời ‘có,’ nhưng tôi không biết làm sao để làm điều này,” anh Cường, có vợ và các con đang sống ở Orlando, Florida, kể.

Một người khác, yêu cầu được giấu tên, và chỉ cho biết họ là Nguyễn, nói với Reuters là khi anh bị trả về, anh bị công an địa phương hỏi là anh có làm việc cho CIA không.

Anh kể anh bị trục xuất từ Mỹ về Cam Ranh, nơi anh bỏ đi sau khi cuộc chiến kết thúc, bởi vì gia đình anh có liên hệ với chế độ VNCH.

“Đây là nơi tôi bỏ chạy,” người có họ Nguyễn nói với Reuters. “Hồi đó, có nhiều người Mỹ ở đây lắm, và gia đình tôi làm việc cho họ. Chú tôi hy sinh trong cuộc chiến. Ông là một binh sĩ miền Nam Việt Nam.”

Cho tới nay, không biết có bao nhiêu người đến Mỹ trước năm 1995, giống như trường hợp của anh Cường và người có tên họ Nguyễn, bị trục xuất về Việt Nam.

Trong khi đó, chính quyền Donald Trump đang tìm cách trục xuất hàng ngàn người Việt phạm pháp, theo ông Ted Osius, cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, cho Reuters biết hồi tuần trước.

Ông Osius nói với Reuters rằng chính quyền Donald Trump bắt đầu yêu cầu ông ép phía Việt Nam nhận những người này từ Tháng Tư, 2017, và đây là lý do ông từ chức hồi Tháng Mười.

Ông Brendan Raedy, phát ngôn viên cảnh sát di trú (ICE), nói với Reuters rằng, tính tới Tháng Mười Hai, 2017, có 8,600 người Việt Nam trong diện trục xuất, trong số này có “7,821 trường hợp bị kết tội hình sự.”

ICE không cho biết bao nhiêu người trong diện trục xuất đến Mỹ trước năm 1995.

Tòa Bạch Ốc từ chối có ý kiến về chuyện người Việt bị trục xuất.

Chính quyền Donald Trump phân loại Việt Nam và tám quốc gia khác là “ngoan cố” vì không muốn nhận những công dân của họ bị trục xuất.

Không biết trong diện bị trục xuất

Trở lại câu chuyện những người Việt bị Mỹ trục xuất về Mỹ.

Anh Cường là một người Mỹ lai, con của một quân nhân Mỹ đóng quân tại Sài Gòn trong cuộc chiến Việt Nam, theo Reuters cho biết.

Anh Cường kể với Reuters là sau cuộc chiến, anh bị đối xử bất công và bị kỳ thị.

Anh không được đi học, bị đẩy ra khỏi xã hội, và phải làm ruộng, trước khi xuất cảnh đi Mỹ năm 1990, qua chương trình con lai.

Mặc dù là con của một người Mỹ, và nuôi nấng ba đứa con ở Florida, anh Cường chưa bao giờ trở thành công dân Hoa Kỳ.

Anh Cường nói anh tưởng điều này không cần thiết, vì anh đến Mỹ hợp pháp và được phép làm việc.

Các luật sư của nhóm Asian Americans Advancing Justice-Los Angeles thông báo vụ kiện ICE giam giữ quá hạn những người Việt Nam không thuộc diện bị trục xuất. (Hình: AP)

Thế nhưng, vào năm 2000, anh bị kết tội tấn công và đánh nhau, và bị tù 18 tháng.

Năm 2007, anh lại bị một năm án treo vì tội uống rượu lái xe.

Cả hai lần, anh đều được cho biết, anh nằm trong diện bị trục xuất, theo luật di trú của Mỹ. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Việt Nam và Mỹ chưa có thỏa thuận trục xuất.

Đến năm 2008, anh cảm thấy nhẹ nhõm, vì dù Mỹ và Việt Nam có đạt được thỏa thuận, anh lại không bị rơi vào trường hợp này.

Tuy nhiên, theo luật anh vẫn nằm trong diện bị trục xuất, và bị ICE yêu cầu là phải thường xuyên trình diện với họ, để bảo đảm là anh không phạm tội nữa.

Thế rồi anh làm đầu bếp một nhà hàng sushi, giúp đứa con trai qua ba năm đại học.

Bất thình lình, vào Tháng Mười, 2017, anh bị nhân viên ICE bắt.

Hai tháng sau, anh bị đưa lên máy bay bay về Việt Nam.

Tưởng có cha Mỹ là không bị trục xuất

Một người khác, tên Bùi Thanh Hùng, cũng là con lai, sinh năm 1973, có cha là lính Mỹ hy sinh tại chiến trường Việt Nam.

Anh Hùng bị kết tội bạo động gia đình năm 2010, mà theo anh kể, xảy ra khi anh phát hiện vợ anh quen với một người đàn ông khác.

Năm ngoái, anh được thả sau sáu năm tù, và bị ICE giữ, cho đến khi họ trục xuất anh hồi Tháng Mười Hai năm ngoái.

“Tại đây, tôi không có việc làm, không ai nuôi tôi, không có chỗ để ở,” anh Hùng nói.

Anh cho biết hiện anh sống dựa vào người quen, nay đây mai đó.

Theo Reuters, nhiều nhà hoạt động di dân nói rằng họ nghĩ Hoa Kỳ đặc biệt sẽ không trục xuất người Việt lai Mỹ, như trường hợp anh Cường và anh Hùng, bởi vì cha của họ là người Mỹ và vì họ bị kỳ thị sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc.

“Chúng tôi trong các cộng đồng gốc Đông Nam Á rất sốc khi biết họ bị trục xuất,” Luật Sư Tín Nguyễn, cư ngụ tại Hoa Kỳ, nói với Reuters.

Ông Tín đang làm việc với các nhóm phi lợi nhuận Đông Nam Á để giải quyết vấn đề người bị trục xuất.

“Có vẻ như họ đã quên cuộc chiến Việt Nam rồi,” ông Tín nói.

Hồi Tháng Ba, nhóm Asian Americans Advancing Justice-Los Angeles có nộp đơn kiện ICE giam giữ quá hạn những người Việt Nam không thuộc diện trục xuất.

Hôm Thứ Ba, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ bỏ phiếu 5-4, đưa ra phán quyết rằng trục xuất tội phạm là vi hiến vì định nghĩa mức độ phạm tội để bị trục xuất là vẫn còn mơ hồ.

Anh Cường và anh Hùng bị trục xuất cùng với khoảng 30 người khác thuộc các quốc gia Châu Á, trên một chuyến bay ghé qua Miến Điện, Cambodia, trước khi đáp xuống Việt Nam.

Những người này cho biết họ không được chính quyền giúp đỡ gì nhiều, và rất khó khăn tìm được một việc làm.

“Tôi không có tiền,” anh Cường nói. “Vợ tôi thỉnh thoảng gởi cho $200, ngoài ra, không có ai giúp tôi cả.” (Đ.D.)

Mời độc giả xem chương trình “Con Yêu” với đề tài “Giúp người trầm cảm là một nghệ thuật sống”(Phần 1)

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Nhiều nhà hoạt động bị bắt trong đêm nhạc của ca sĩ đấu tranh Nguyễn Tín

Các nhà hoạt động Phạm Đoan Trang, Nguyễn Lân Thắng, Huỳnh Thành Phát... bị bắt, bị đánh đập trong đêm nhạc của ca sĩ Nguyễn Tín tối 15 Tháng Tám tại Sài Gòn.

Thu nhập bình quân hơn $2,300, nhưng người Việt phải gánh hơn $1,500 nợ công

Năm 2017, Việt Nam mới đạt thu nhập bình quân là $2,385. Tuy nhiên, theo dự báo của Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư, mỗi người dân có thể gánh hơn $1,500 nợ công năm 2018.

Mâu thuẫn gia đình, cả nhà 3 người chết trong phòng trọ ở Đồng Nai

Vụ án nghiêm trọng xảy ra tại xã La Ngà, huyện Định Quán, khiến ba người chết trong phòng trọ, trong đó có một cháu nhỏ.

Cụ ông được bệnh viện quân đội ở Hà Nội yêu cầu ‘siêu âm thai’

Bệnh Viện Trung Ương Quân Đội 108 thừa nhận việc đã chỉ định “siêu âm Doppler thai nhi” cho một cụ ông 85 tuổi khi người này chữa tiền liệt tuyến.

Phó cục trưởng Cục Thi Hành Án ở Hậu Giang bị tố dan díu với ‘vợ người’

Không chỉ bị tố quan hệ bất chính, ông phó cục trưởng Cục Thi Hành Án Dân Sự tỉnh Hậu Giang còn bung tiền và dụ dỗ vợ người khác dẫn con theo.

Dịch bệnh hoành hành ‘vương quốc quýt hồng’ ở Đồng Tháp

Lai Vung là địa phương có diện tích trồng quýt hồng lớn nhất Việt Nam nhưng vùng này đang bị dịch bệnh hoành hành.

Điện Biên: Mang súng trường xông vào nhà, bắn chết 2 người rồi tự sát

Một nghi can mang súng trường loại CKC xông vào nhà bắn chết hai vợ chồng rồi tự sát ngay tại hiện trường ở phường Mường Thanh, Điện Biên.

Mỏ cát lậu ở Đà Nẵng cách trụ sở ủy ban xã… 200 mét

Mỏ cát lậu “lộ thiên” chỉ cách trụ sở ủy ban xã Hòa Bắc khoảng 200 mét và tồn tại nhiều tháng qua nhưng ủy ban làm ngơ.

Cúm gia cầm tại Việt Nam khiến 9 người chết

Thêm hai người vừa thiệt mạng tại tỉnh Trà Vinh nâng số người chết vì cúm gia cầm tại Việt Nam lên con số chín người từ đầu năm 2018 đến nay.

Xử phúc thẩm nhà hoạt động Nguyễn Viết Dũng, luật sư có thể không đến kịp

Phiên phúc thẩm nhà hoạt động Nguyễn Viết Dũng diễn ra vào ngày 15 Tháng Tám, tại Nghệ An, nhưng luật sư bào chữa cho anh sẽ không đến kịp.