Luang Prabang, cố đô triệu voi của Lào

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Vào cuối thế kỷ 19, vết chân của đế quốc Pháp bắt đầu len lỏi vào Indochine (Liên Bang Ðông Dương), họ chia Indochine này ra năm xứ (*) riêng biệt để dễ bề cai trị. Lào (Laos) là một trong năm xứ kể trên. Từ đó có lẽ người Việt mới bắt đầu chú ý nhiều đến đất nước Triệu Voi này. Lúc này thủ đô của Lào đã chuyển về Vientiane (Vạn Tượng) và Luang Prabang, một thành phố ươm đầy nét văn hóa của dân tộc Lào, trở thành cố đô của Lào từ năm 1560. Ngày nay, Luang Prabang được UNESCO công nhận là một di sản văn hóa thế giới năm 1995.

Lào là một đất nước duy nhất trong vùng Ðông Nam Á không có biên giới với biển. Phía Bắc giáp với Trung Hoa, phía Ðông giáp với Việt Nam, phía Tây giáp với Miến Ðiện và Thái Lan, phía Nam giáp với Campuchia. Không có biển nên người Lào xem sông Mekong là con sông Mẹ, hình thành một đời sống và văn hóa núi rừng xen lẫn với đức tin Phật Giáo Tiểu Thừa đến từ Miến Ðiện-Thailand. Ðiều này khiến họ có những nét văn hóa và kiến trúc hơi khác biệt với hai dân tộc láng giềng Miến-Thái-Campuchia.

Vị trí Luang Prabang nằm gần ngay giữa trung tâm của vùng thượng Lào, bên cạnh dòng chảy của con sông Mekong. Ðây là con sông phát xuất từ cao nguyên Tây Tạng chảy đổ về hướng đông của cao nguyên, đến vùng Thanh Hải-Tứ Xuyên thì bẻ ngoặt xuôi chảy về phía nam đổi tên thành Lạn Thương Giang, vượt qua biên giới Miến-Lào thì trở thành sông Mẹ hay Mekong theo tiếng gọi của người Lào. Ðiều này cho thấy dân tộc Lào âu yếm thương yêu dòng sông này biết dường nào. Có những đoạn sông Mekong được chính phủ Thái-Lào dùng làm phân chia biên giới hai xứ. Mekong chảy xuống nam, qua Campuchia và tạo thành một Biển hồ nước ngọt thiên nhiên Tonlesap rất lớn trước khi quẹo ngoặt qua Việt Nam chia làm hai nhánh Tiền Giang Hậu Giang. Cửu Long Giang là chín con sông nhỏ, chặng cuối của Mekong, tuôn chảy ra Biển Ðông của Việt Nam. Tôi hơi dài dòng về con sông Mekong vì con sông này, ít nhiều lúc nào cũng hằn in sâu vào tâm khảm người Việt, có như thế mình mới cảm nhận những cảm giác xôn xao khi đi trên sông Mekong. Nhạc sĩ Phạm Ðình Chương đã diễn tả đời sống người dân miền Nam qua bài hát Tiếng gọi Cửu Long.

Hang động Pak Ou phía Bắc Luang Prabang, bên sông Mekong. (Hình: ATNT Tours & Travel)

“…Ðây Miền Nam
Nước sông dâng cao cá lội ngù ngờ
Nước xanh xanh lơ bóng in cây dừa
Về về đây miền Ðồng Nai có Cửu Long
Cuộn chảy dâng trời Nam mạch sống
Một sáng em ra khơi Vĩnh Long tươi cười
Và Cần Thơ, Long Xuyên rợp vườn cau lúa chín
Ðời vươn lên thuyền ghé bến
Sống no nê dân quê một miền..”

Có nghe “Tiếng gọi Cửu Long” mình mới biết lý do tại sao mình lại yêu miền Nam nước Việt, có nghe “hội trùng dương” mình mới biết tại sao nước Việt của mình tuyệt đẹp.

Từ Luang Prabang bạn đi thuyền ngược dòng lên hướng Bắc thăm hang động Pak Ou, tuy đi thưởng ngoạn một thắng cảnh. Nhưng lạ lùng thay, tâm tư tôi như khựng lại với con sông Mekong! Lần đầu ngồi thuyền trôi trên Mekong tâm tư người du khách có những xôn xao rất lạ, nghĩ về con sông dài chảy suốt từ phương Bắc về nơi mình sinh ra lớn lên, nhớ về những lời bài hát của Phạm Ðình Chương mà day dứt cả tâm tư. Những cồn cát hai bên bờ sông, những tảng đá ngầm cho người du khách thấy được sự hiểm trở của Mekong. Những cánh đồng núi đồi, những con trâu và những đứa bé tắm truồng hồn nhiên bên sông khiến tôi nhớ về một thuở trẻ thơ! Chợt nhớ đến loài cá Hồi, loài cá Lươn chúng lớn lên, bơi đi khắp mọi miền thế giới nhưng cuối cùng chúng cũng bơi ngược dòng nước để trở về đúng nơi chúng đã ra đi. Con người cũng thế, tôi đã có dịp gặp và chuyện trò với nhiều người dân khác xứ, ai cũng cho tôi thấy được cái cảm giác “trở về nơi đã ra đi” cho dù nơi chốn họ sinh ra có nghèo khổ khó khăn như thế nào đi nữa. Dĩ nhiên, con người có nhiều hoàn cảnh khác nhau nên cách trở về như thế nào mới làm người ta suy nghĩ vướng bận lo toan.

Hình ảnh các vị sư Lào đi khất thực vào buổi sáng. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Pak Ou có nghĩa là Cửa Sông Ou. Ðây là một trong thắng cảnh hang động du ngoạn cách Luang Prabang khoảng gần hai giờ thuyền máy trên phía thượng lưu sông Mekong. Người dân Lào vốn dĩ có niềm tin vào Phật Giáo Tiểu Thừa, một nhánh Phật Giáo nguyên thủy truyền sang từ Miến-Thái. Ðặc biệt, dân tộc Lào tin thờ biểu tượng “Phật đứng” hơn là các biểu tượng khác như “Phật ngồi” hay “Phật nằm.” Ði đến đâu du khách cũng dễ gặp tượng “Phật đứng hai tay xuôi thẳng xuống đất” biểu tượng cho sự cầu xin mưa thuận cho thế gian. Một biểu tượng khác “Phật đứng và hai tay đưa lên 90 độ, lòng bàn tay đưa ra như cản đối tượng lại,” tôi cảm tưởng Ðức Phật như muốn khuyên bảo chúng sinh điều gì trong đời sống “không nên gần quá” và cũng “không nên xa quá,” mình biết chỗ giới hạn của đời sống giữa sinh hoạt nhân thế. Người Lào tôn kính Ðức Phật nên cho dù các bức tượng Phật hư hỏng gẫy bể, họ cũng không dám vất đi hay hủy bỏ mà họ đã đưa về hang động Pak Ou để thờ kính. Ngoài ra, trong quá khứ lịch sử mỗi khi có chiến tranh xảy ra giữa Trung Hoa-Lào-Miến và Thái thường thì một trong những chiến phẩm mà các nước này tranh giành nhau là các tượng Phật, nhất là các tượng Phật bằng ngọc bích. Pak Ou là nơi tốt nhất cất giữ các tượng Phật để không bị địch quân lấy đi.

Hang động Pak Ou nằm dọc theo con sông Mekong, gần với ngã ba sông Ou nên vị thế khá đẹp với sông và núi. Hang động chia làm hai tầng cao, tầng thượng Pak Ou và tầng Hạ Pak Ou. Tầng Hạ không cao lắm, chỉ độ 40-50m cao, thông thường du khách ghé đến đây cúng Phật và thưởng ngoạn cảnh sông Mekong. Nếu đôi chân bạn còn cứng cáp thì bạn hãy đọc câu kinh “đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại ‘độ cao của’ núi e sông.” Vượt qua được sự khó khăn này, bạn sẽ đến tầng Thượng Pak Ou đảnh lễ Phật và ngắm nhìn diện mạo con sông Mekong lững lờ trôi chảy dưới chân.

Ngôi chùa Wat Xieng Thong cổ kính với kiến trúc riêng biệt của dân tộc Lào. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Nhưng đến Luang Prabang mà bạn quên tham dự một buổi “cúng dường bố thí” thì thật là một sự thiếu sót. Cúng dường bố thí và khất thực là điểm văn hóa riêng biệt của Phật giáo Tiểu Thừa tại các xứ Miến-Thái-Lào. Cúng dường bố thí không có nghĩa là “cho” và khất thực không có nghĩa là “xin”. Cả hai điều này đều vô nghĩa nếu “cúng dường” và “khất thực” không có sự hạnh nguyện của chính những người đang thực hiện hành động này. Hai hạnh nguyện “cúng dường” và “khất thực” hợp nhất thì mới đầy đủ ý nghĩa của hạnh nguyện, tròn nghĩa “cho” và “xin” chỉ là một. Ta tuy hai mà một! Ta tuy một mà hai!

Nếu du khách muốn có duyên chứng kiến bữa thọ trai của các tu sĩ Phật Giáo thì bạn nên đến Miến Ðiện. Viếng thăm các tu viện Miến vào buổi trưa, bạn sẽ có dịp chứng kiến hình ảnh các tăng chúng túa ra từ khắp mọi ngõ ngách trong tu viện đi đến phòng thọ trai để dùng bữa trưa. Nhưng nếu bạn muốn tham dự một buổi khất thực của các nhà sư và bạn là người tham dự phát tâm cúng dường bố thí, bạn hãy đến Luang Prabang.

Trên các con đường phố chính của Luang Prabang mỗi buổi sáng từ 6:00-6:30am là giờ các vị sư và tu sinh bắt đầu đi khất thực, mỗi vị đều đem theo một bình bát có nắp đậy. Ra khỏi cửa chùa, tăng chúng xếp thành hàng một và khởi hành đi dọc theo các lề đường. Mọi người phát hạnh nguyện cúng dường thường thì tụ tập nơi đây trước 6 giờ sáng. Bạn có thể đã đặt mua các món cúng dường theo ý bạn. Người ta lo đầy đủ cho bạn như trải một chiếc chiếu, đặt các món cúng dường (thường là một giỏ xôi và một mâm bánh trái) lên chiếu và đưa cho bạn một dải khăn dài. Dải khăn này bạn sẽ vắt chéo qua vai bạn theo tập tục của người Lào. Mỗi lần tăng chúng đi qua, bạn có thể quì hay đứng (tùy bạn), nhưng bạn sẽ đưa “món cúng dường” lên trán và có một lời hạnh nguyện nào đó trong tâm. Sau giây phút đó, bạn sẽ bỏ phần cúng dường (bất kể là gì) vào bình bát của tăng sinh. Bạn cúng dường bất cứ gì, các vị tăng sinh đều nhận cả. Có lần tôi gặp các vị sư Thái Lan đến thăm viếng Luang Prabang, buổi sáng các vị sư Thái Lan cũng đến đây làm hạnh nguyện cúng dường như bao nhiêu người khác, sư Thái “cho” và sư Lào “nhận,” một hình ảnh thật nhẹ nhàng cho người chứng kiến. Người ta có thể phân biệt các nhà sư Miến, Thái hay Lào dễ dàng qua các màu áo tu. Tu sĩ Miến Ðiện áo màu đỏ thẫm, các vị sư Thái Lan áo màu vàng sắc đất trong khi vị sư Lào có màu áo đỏ cam. Hình ảnh hai tu sĩ, một áo vàng sắc đất phát tâm cúng dường cho một tu sĩ áo màu đỏ cam cho tôi một hình ảnh vô cùng thích thú giữa không gian chùa chiền xen lẫn đời sống thế nhân.

Thác nước KuangSi Fall đẹp nổi tiếng của ngoại ô Luang Prabang. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Kiến trúc chùa Lào có những điểm đặc biệt khác với những kiến trúc chùa trên thế giới. Du khách nên viếng thăm ngôi Chùa Xieng Thong. Ðây là ngôi chùa cổ kính nằm bên cạnh dòng sông Nam Khan-Mekong và là ngôi chùa quan trọng nhất của Luang Prabang. Kiến trúc chùa Xieng Thong được xem như là một kiến trúc tiêu biểu cho Chùa Lào. Các lớp mái cong kéo dài từ trên cao xuống như thể nằm chồng lên nhau, nhưng kiến trúc này cố ý để lộ ra một không gian trống giữa hai lớp mái nhằm tránh không khí khô hay ẩm tụ lại bên trong chùa. Quần thể Chùa Xieng Thong có ba ngôi chùa lớn nhỏ khác nhau thờ “Phật đứng,” “Phật nằm” và “Phật ngồi.” Ít ngôi chùa nào có được một quần thể chùa như thế.

Còn nói về thắng cảnh thiên nhiên thì phải nói đến thác nước Kuang Si Fall. Ðây là thác nước cách Luang Prabang khoảng 29km về phía Nam. Tuy thác nhỏ so với nhiều ngọn thác trên thế giới, nhưng tôi cho Kuang Si là một thác nước đẹp. Thác nằm giữa rừng cây thiên nhiên, được hình thành bằng nhiều hồ nhỏ xếp lớp với nhau, tạo thành những thác nước rất đẹp. Những điểm này cho Kuang Si một không gian ấm cúng, dễ thương và thơ mộng. Chính điều này mà thác Kuang Si làm tôi liên tưởng đến hồ Plitvice nổi tiếng thế giới bên Croatia Âu Châu (Plitvice Lake có đến 16 hồ xếp lớp lên nhau). Nước hồ Kuang Si xanh biếc màu cẩm thạch và có khu vực dành cho du khách xuống bơi lội ngâm mình dưới dòng nước thác Kuang Si. Ðịa thác Kuang Si được chính quyền Luang Prabang giữ gìn sạch sẽ, một điểm du ngoạn thiên nhiên đáng đến.

Luang Prabang vẫn còn những điểm mà tôi chưa nói đến như lên đỉnh đồi Phou Si ngắm cảnh bình minh hay hoàng hôn trên sông Mekong. Thăm chợ đêm hay đi xem cảnh họp chợ ban mai. Thưởng thức bữa ăn tối tại các quán ăn Âu Châu trên khu phố chính hoặc dùng thử bữa cơm Lam ống tre của Lào. Người ta so sánh Luang Prabang của Lào và phố cổ Hội An của Việt Nam như là hai chị em. Có điều sự hồn nhiên của “cô em Luang Prabang” cho tôi cảm nhận thành phố này đôi chút dễ thương hơn “cô chị Hội An.”

Bạn hãy đến Luang Prabang và bạn sẽ cảm nhận thêm được những nét “hồn nhiên” của xứ Lào.

*Năm xứ là Việt Nam (gồm 3 xứ: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ), Laos, và Cambodia.

1.Tây Âu: Hòa Lan Mùa Hoa Tulip – Vương Quốc Bỉ – Lục Xâm Bảo – Pháp
Amsterdam – Brussels – Brugge – Waterloo – Luxembourg – Paris – Mont Saint Michel
Khởi hành: 26 April – 06 May, 2015

2. Tây Âu: Morocco – Bồ Ðào Nha – Tây Ban Nha
Casablanca- Marrakech- Rabat- Fez- Gibraltar -Seville- Lisbon- Fatima- Madrid- Toledo- Avila- Barcelona
Tour 1: Mar. 01 – 16, 2015
Tour 2: May 08 – 23, 2015
Tour 2: Sep. 09 – 24, 2015

3. Tây Âu: Pháp – Tây Ban Nha – Bồ Ðào Nha
Paris – Lourdes – Barcelona – Madrid – Toledo – Avila – Seville – Fatima – Lisbon
Tour code FSP#1: May 06 – 20, 2015
Tour code FSP#2: Sep. 10 – 24, 2015

4. (Western Europe #1) Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý (15 ngày)
London – Paris – Zurich – Lucerne – Nice – Monaco – Piza – Venice – Florence – Rome – Vatican
Tour code WEU#1A: May 27 – June 10, 2015
Tour code WEU#1B: July. 06 – July 20, 2015
Tour code WEU#1C: Aug. 17 – Aug. 31, 2015
 
5. (Western Europe #2) Tây Âu: Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý (13 ngày)
Paris – Zurich – Lucerne – Nice – Monaco – Piza – Venice – Florence – Rome – Vatican
Tour code WEU#2A: May 29 – June 10, 2015
Tour code WEU#2B: July. 08 – July 20, 2015
Tour code WEU#2C: Aug. 19 – Aug. 31, 2015

6. Ðông Âu Luxury: Balan – Hungary – Tiệp – Áo – Slovakia – Slovenia – Croatia – Ðức
Warsaw – Krakow – Salt Mine (Wieliczka) – Budapest – Zagreb – Ljubljana – Postojna – Vienna – Prague – Dresden – Berlin
Tour code ELXA: June 10 – June 24, 2015
Tour code ELXB: July 20 – Aug. 01, 2015
Tour code ELXC: Aug. 25 – Sep. 08, 2015

7. Nga & Bắc Âu: Liên Bang Nga – Thụy Ðiển – Ðan Mạch – Phần Lan – Na Uy
Moscow- St. Petersburg- Helsinki- Stockholm- Oslo – Copenhagen
Tour code RUS-June: June 24 – July 06, 2015
Tour code RUS-Aug: Aug. 11 – Aug. 23, 2015

8. Bắc Âu & Tây Âu: Ðan Mạch – Na Uy – Thụy Ðiển – Ðức – Hòa Lan – Vương Quốc Brussels – Luxembourg
Stockholm-Oslo-Copenhagen-Hamburg-Amsterdam-Brussels-Brugge-Luxembourg
Tour code SW-June: June 10 – 23, 2015
Tour code SW-Aug: Aug. 17 – 30, 2015

9. Escorted tour: Tây Âu Mùa Thu 2014 Pháp – Hòa Lan – Bỉ – Lục Xâm Bảo
Amsterdam – Brussels – Brugge – Waterloo – Luxembourg – Paris – Mont Saint Michel
Khởi hành:Oct. 21 – Oct. 31, 2015
Các tour Châu Á:
Escorted Tour: Ðài Loan – Nam Hàn (Seoul + Jeju Island)
Nam Hàn: Seoul – Phim Trường “Bản Tình Ca Mùa Ðông” – Vùng Phi Quân Sự “DMZ” – Cung Ðiện Gyeongbok (Cảnh Phúc Cung) – Jeju & Mysterious Road
Ðài Loan: Ðài Bắc – Nhật Nguyệt Ðàm – Ðài Trung – Ðài Nam
Tour 1: Apr. 08 – Apr. 19, 2015  
Tour 2: May 18 – May 29, 2015
Tour 3: Sep. 06 – Sep. 17, 2015
Tour 4: Oct. 18 – Oct. 29, 2015

Escorted tour: Cambodia – Thailand – Indonesia – Vietnam*
Siem Reap – Ankor Wat – Bangkok – Phuket- Phang Nga Island- Hey Hey Island – Yakarta – Yogyakarta – Borobudur – Bali
Tour 2: Feb. 24 – Mar. 10, 2015
Tour 3: Sep. 15 – Sep. 29, 2015

Escorted tour: Nepal – Bhutan: Paro- Thimphu- Punakha- Kathmandu- Pokhara
Tour 2: Sep. 14 – Sep. 28, 2015
Tour 3: Nov. 29 – Dec. 13, 2015

Escorted tour 2015: Nepal – Bhutan – Dubai
Paro – Thimphu – Gangtey – Punakha – Kathmandu – Nagarkot – Pokhara – Dubai
Tour 2: Sep. 14 – Oct. 01, 2015
Tour 3: Nov. 29 – Dec. 16, 2015
 
Escorted tour: Nepal – Bhutan – India
-India: New Delhi – Agra – Taj Mahal
-Bhutan: Paro – Thimphu – Gangtey – Punakha
-Nepal: Kathmandu – Nagarkot – Pokhara
Tour 2: Sep. 14 – Sep. 30, 2015
Tour 3: Nov. 29 – Dec. 15, 2015

Escorted tour: Dubai – Jordan – Israel
Dubai – Amman – Jarash – Madaba – Mt. Nebo – Petra- Dead Sea (Jordan) – Sea of Galilee- Nazareth – Haifa – Jerusalem – Bethlehem – Dead Sea (Israel) – Jericho – Tel Aviv
Tour 2: Nov. 10 – Nov. 23, 2015

Xin liên lạc ATNT TOURS
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708.
Tel: (714) 841-2868 / (888) 811-8988.
Website: www.atnttravel.com