Tâm Việt
Phải công nhận cuối tuần qua miền Ðông được may mắn trải qua những ngày có nắng đẹp và nhiều sinh hoạt văn học thú vị.
Thụy Khuê và Nguyễn Ngọc Bích.
Vào chiều Thứ Sáu, 18 tháng 5, 2012, nhân có nhà phê bình văn học Thụy Khuê ở Pháp sang để ra mắt cuốn biên khảo Nhân Văn Giai Phẩm và Vấn Ðề Nguyễn Ái Quốc vào ngày Chủ Nhật 20 tháng 5, nhà văn Nguyễn Thị Thanh Bình trong vùng bỗng muốn có một buổi họp mặt thân mật để chào đón vợ chồng chị Thụy Khuê và kỹ sư Lê Tất Luyện, đặc biệt được lồng vào buổi tọa đàm của Thụy Khuê về Lưu Hương Ký của nhà biên khảo Nguyễn Ngọc Bích (và người đi bên cạnh cuộc đời là GS Tiến Sĩ Ðào Thị Hợi), và dĩ nhiên là bất cứ một trao đổi nào với con người bằng xương bằng thịt của một tác giả văn chương nổi tiếng đến từ phương xa ấy. Với hai cuốn sách vẫn còn thơm mùi mực là Lưu Hương Ký (Tổ Hợp Miền Ðông in) và Nhân Văn Giai Phẩm (Tiếng Quê Hương in) những người có mặt hôm đó tại tư gia của Thanh Bình được có dịp nghe chị Thụy Khuê nói về 2 nhà Hán Nôm học nổi tiếng ở Pháp, ông Hoàng Xuân Hãn và GS Tạ Trọng Hiệp. Tuy cả hai người đã mất nhưng cả hai vị đã tìm cách trong nhiều năm nhờ người ở Hà nội chép cho hoặc cho một phóng bản cuốn Lưu Hương Ký, thơ chữ Hán và chữ Nôm của Hồ Xuân Hương, mà không làm sao có được.
Nhưng nhờ GS Nguyễn Ngọc Bích đã có được người bạn ở Hà Nội chuyển sang cho một phóng bản tập thơ từ năm 2010 nên GS đã phiên âm được đầy đủ cả 44 bài thơ trong đó (15 bài chữ Hán và 29 bài thơ Nôm), một việc làm vừa tiếp nối tham vọng của ông Hoàng Xuân Hãn vừa hoàn tất công việc làm mà hơn nửa thế kỷ các học giả ở Hà Nội không làm xong (họ chỉ phiên âm được có 3/4 các bài trong sách trong suốt thời gian đó). Nhờ đó, ngày nay ta mới lần đầu có được một bản phiên âm và chú thích đầy đủ của tác phẩm Lưu Hương Ký của Hồ Xuân Hương (đã có mặt từ 1814, tức gần 200 năm nay).
Nhiều bộ mặt văn hóa trong vùng
Nhà văn Nguyễn Thị Thanh Bình và phu quân đang giới thiệu hai nhà biên khảo, Thụy Khuê và Nguyễn Ngọc Bích.
Vì làm ở tư gia nên gia chủ đã phải giới hạn số người mời. Mặc dầu vậy, người ta cũng để ý thấy nhiều bộ mặt văn hóa trong vùng đến trong buổi ra mắt sách này. Từ các giáo sư đại học như GS Nguyễn Mạnh Hùng đến GS Phạm Trọng Lệ, GS Nguyễn Hữu Trí và người bạn đời Tú Anh, GS Nguyễn Nhân (Tiến sĩ Xã hội học) và người phối ngẫu Minh Châu, vợ chồng GS Ðoàn Viết Hoạt, nhà báo Lê Thiệp và phu nhân, nhà văn H.O. Trần Nhật Kim, ông bà Trần Tử Thanh, ông bà Thomas Phạm, ông bà Dược Sĩ Nguyễn Mậu Trinh, ông Lê Khắc Hiển và ông Lê Minh Thiệp đến từ Maryland, bà Mỹ Hạnh Lê Chí Thảo v.v… đến các nghệ sĩ như họa sĩ Thanh Nhàn, ông Trương Hồng Sơn (tiến sĩ Không Gian song cũng là một họa sĩ), họa sĩ Vũ Hối (người có nhã ý viết thư pháp cho cái “poster” ra mắt sách), ông bà Nguyễn Trường Phát (thuộc Hội Nhiếp AƯnh Nghệ Thuật vùng Hoa Thịnh Ðốn), không kể những nhà hoạt động trong lãnh vực âm nhạc, có lẽ đông đảo nhất.
Với chương trình văn nghệ do Bạch Mai phối hợp với sự tiếp tay của ban nhạc Chí Tài, chúng ta thấy có anh Nguyễn Xuân Thưởng ngâm thơ Hồ Xuân Hương (bài “Thu tứ ca” của Hồ Xuân Hương và hai bài “Lá diêu bông” và “Bên kia sông Ðuống” của Hoàng Cầm), ca sĩ Kiều Nga hát “Ðưa em tìm động hoa vàng” (Phạm Duy và Phạm Thiên Thư), Bạch Mai hát “Có những niềm riêng” (của Lê Tín Hương) và ngâm bài “Tống biệt” của Thâm Tâm, Bạch Mai và Kiều Nga song ca bài “Dòng An Giang,” anh Nguyễn Hoàng hát nhạc Pháp rất tới, chị Trương Cam Vĩnh giọng rất ngọt ngào và tiếng hát của Nguyễn Hùng, thậm chí cả anh Nguyễn Ngọc Bích cũng hát bài “Khóc Thị Bằng” của Dực tông Hoàng đế (tức vua Tự Ðức) do chính anh phổ nhạc. Ngoài ra, cũng còn có sự góp mặt của một vài khuôn mặt khác như chị Hoàng Dung và tay sáo phụ họa cho các giọng ngâm…
Trái qua phải: Bạch Mai, Thanh Bình, Trương Anh Thụy, Thụy Khuê, Nguyễn Ngọc Bích, Ðào Thị Hợi, Nguyễn Khanh.
Nhưng đông nhất phải kể các nhà văn, nhà thơ có mặt như Uyên Thao (giám đốc NXB Tiếng Quê Hương), nữ sĩ Vi Khuê và hiệu trưởng chương trình Việt Ngữ mùa hè là cô Chữ Nhất Anh, nhà văn Chương Anh Thụy và phu quân, nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Dung (chủ nhiệm Cỏ Thơm), nhà văn Lê Thị Nhị (chủ nhiệm Kỷ Nguyên Mới), nhà thơ Lê Thị Ý, nhà văn Hồng Thủy, nhà thơ Lãm Thúy, bên cạnh các nhà thơ nam như Phan Khâm, Vũ Hối, Ðăng Nguyên, Hoàng Song Liêm, Cao Nguyên, nhà báo Ðào Trường Phúc (báo Phố Nhỏ). Tóm lại, phải nói là một tập hợp của nhiều bộ mặt quen thuộc và khả ái trong giới văn học nghệ thuật của vùng Thủ đô. Bên cạnh đó còn phải kể cả những khách đến từ khá xa (Baltimore) như hai ông bà Nguyễn Nghĩa và Phương, bà Thịnh Starr, bà Kim Chi, cô Quỳnh, v.v…
Trong giới truyền thông còn có Nguyễn Tự Tín của SBTN Hoa Thịnh Ðốn, hai anh chị Bùi Dương Liêm của Truyền Hình VN Hoa Thịnh Ðốn, hay cả anh Chu Lynh của Câu Lạc Bộ Làm Phim Tài liệu.
Buổi họp mặt ra mắt được ghi nhận là rất thành công, ấm cúng, và trong một không khí văn nghệ hoàn toàn khác với những buổi ra mắt sách bình thường.
