CAIRO (AP) – Bắn phát súng đầu tiên trong cuộc tranh giành quyền lực với giới tướng lãnh quân đội, Tổng Thống Mohammed Morsi của Ai Cập hôm Chủ Nhật triệu tập Quốc Hội, bất kể lệnh của quân đội giải tán viện này dựa trên phán quyết của tòa tối cao.
Quyết định của Tổng Thống Morsi, mới cầm quyền có một tuần, có thể dẫn đến bất ổn và cả bạo động tại Ai Cập, gần 17 tháng sau cuộc cách mạng lật đổ tổng thống độc tài Hosni Mubarack.
Tối Cao Pháp Viện Ai Cập phán quyết là 1/3 dân biểu đắc cử bất hợp pháp. Ðảng Huynh Ðệ Hồi Giáo của ông Morsi chiếm được gần một nửa số ghế Quốc Hội. Lý do Tối Cao Pháp Viện đưa ra là trong thể lệ bầu cử, 1/3 số ghế được dành riêng cho ứng cử viên không đảng phái, nhưng nhiều đảng đã đưa ứng cử viên ra tranh cử số ghế này.
Hội Ðồng Quân Nhân Tối Cao, gồm các tướng cao cấp nhất trong quân đội, khi đó nắm quyền tại Ai Cập đã dựa vào phán quyết của Tối Cao Pháp Viện và giải tán Quốc Hội.
Trong quyết định triệu tập, Tổng Thống Morsi không nói tới phán quyết của Tối Cao Pháp Viện mà chỉ tuyên bố rút lại quyết định của Hội Ðồng Quân Nhân Tối Cao.
Hội đồng này ra thông báo cho biết họ “họp khẩn cấp” ngay sau khi quyết định của Morsi được thông tấn xã nhà nước loan ra.
Morsi là một người Hồi Giáo bảo thủ và một đảng viên lâu đời của Huynh Ðệ Hồi Giáo. Cuộc đối đầu giữa Huynh Ðệ Hồi Giáo với quân đội một phần nào đó lập lại sự kiện thời thập niên 1950 và 1960, khi đó chính quyền bỏ tù lãnh tụ đảng này và hàng trăm người ủng hộ. Ðảng này cũng bị đàn áp liên tục dưới thời Mubarack.
Ðộng thái của Morsi được xem là để khẳng định quyền tổng thống đối với giới tướng lãnh, từng nắm gần hết quyền lực từ sau cuộc đảo chánh năm 1952 lật đổ chế độ quân chủ. Tuy nhiên, việc ông gián tiếp thách thức phán quyết tòa Tối Cao có thể khiến ông bị cho là không tôn trọng nền tư pháp độc lập.
Quyết định của Morsi được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông gặp Thứ Trưởng Ngoại Giao William Burns. Sau cuộc họp, Burns nói với báo chí là Hoa Kỳ sẽ ủng hộ người dân Ai Cập để hoàn thành ước nguyện của họ.
“Người Ai Cập biết rõ hơn chúng ta, rằng ước nguyện của họ vẫn chưa hoàn toàn thực hiện được, nhưng họ có thể yên tâm ở sự hợp tác của Mỹ trên con đường sắp tới,” Burns nói.
Washington, ông con biết, muốn Ai Cập có một Quốc Hội dân cử, một hiến pháp tôn trọng nhân quyên và một chính phủ “bao gồm tất cả các tôn giáo ở Ai Cập và tôn trọng quyền của phụ nữ và người không tôn giáo trong xã hội”. (H.N.V.)
