BẮC KINH (AP) –Bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc hôm Thứ Ba lên tiếng cảnh cáo rằng Bắc Kinh có quyền hành động thêm để đối phó với Nhật trong cuộc tranh chấp biển đảo trong khu vực biển Hoa Ðông.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Leon Panetta (trái), nghiêm trang đứng cạnh Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Liang Guanglie trong buổi chào cờ tại tòa nhà Bayi tại Bắc Kinh hôm Thứ Ba, 18 Tháng Chín. (Hình: AP Photo/Larry Downing)
Ðứng cạnh Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Leon Panetta trong cuộc họp báo, Tướng Lương Quang Liệt nói rằng Nhật phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về cuộc tranh chấp, vốn đang gây ra các cuộc biểu tình bạo loạn ở Trung Quốc nhắm vào Nhật. Ông Panetta trong cuộc thảo luận vừa qua đã yêu cầu cả Tướng Liệt và giới lãnh đạo quốc phòng Nhật tìm cách giải quyết vấn đề trong sự hòa hoãn và qua đường lối ngoại giao.
Tuy nhiên, ông Liệt cũng nói rõ trong cuộc họp báo rằng tuy Trung Quốc vẫn muốn thấy có một giải pháp qua thương thuyết, ông hy vọng chính phủ Nhật “sẽ chuộc lại các lỗi lầm của họ và quay trở lại cuộc thương thuyết.”
Tình trạng căng thẳng giữa hai nước về quần đảo, mà phía Nhật gọi là Senkaku và Trung Quốc gọi là Ðiếu Ngư, gia tăng tuần qua sau khi chính phủ Nhật cho hay đã mua lại một số đảo từ gia đình người Nhật được coi là chủ nơi này.
Cũng hôm Thứ Ba, hai công dân Nhật bơi được vào bờ và đặt chân lên hòn đảo tranh chấp, làm Bắc Kinh bực bội và gọi đây là hành động khiêu khích của Tokyo.
Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc, tường thuật rằng trong cuộc thảo luận riêng, Tướng Liệt nói với Bộ Trưởng Panetta rằng Trung Quốc “hoàn toàn phản đối” việc bao gồm quần đảo này trong thỏa ước phòng thủ chung giữa Mỹ và Nhật, ký vào năm 1951.
Tướng Liệt nói Trung Quốc hy vọng Mỹ sẽ giữ lời cam kết là có thái độ trung lập trong cuộc tranh chấp, theo Tân Hoa Xã.
Vụ tranh chấp chủ quyền quần đảo nêu trên là một đề tài nóng bỏng trong chuyến đi kéo dài một tuần của ông Panetta thăm Nhật, Trung Quốc và New Zealand. Nhưng cuộc họp giữa hai bộ trưởng quốc phòng Trung-Mỹ cũng bao gồm một số vấn đề mà Hoa Kỳ và Trung Quốc cố gắng tìm cách để phát triển mới quan hệ quân sự của họ.
Quan hệ Trung-Mỹ trong thời gian qua không suôn sẻ lắm, đặc biệt là vì Hoa Kỳ ủng hộ và bán vũ khí cùng chiến đấu cơ cho Ðài Loan, một đảo quốc mà Trung Quốc coi là ly khai. Hoa Kỳ cũng nhiều lần chỉ trích Trung Quốc không minh bạch trong ngân sách quốc phòng.
“Tôi luôn tin rằng quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc phải có một chiến lược lâu dài,” Bộ Trưởng Panetta nói tại cuộc họp báo với Bộ Trưởng Lương Quang Liệt hôm Thứ Ba.
Trong hành động nhằm siết chặt mối liên hệ quân sự giữa hai nước, ông Panetta loan báo việc Mỹ mời Trung Quốc gửi một chiến hạm đến tham dự một cuộc thao dượt hàng hải lớn được tổ chức vào năm 2014.
Cả hai bộ trưởng đều nói rằng họ hội đàm về cách cải thiện thông tin hai phía và cùng tạo niềm tin cho cả đôi bên.
Qua một thông dịch viên, Tướng Liệt nói Hoa Kỳ và Trung Quốc phải làm việc nhiều hơn để hiểu nhau hơn để dần dần giảm bớt sự nghi kỵ giữa hai bên để không ảnh hưởng tới quan hệ song phương.
Cuộc họp của hai bộ trưởng diễn ra chỉ vài ngày sau khi Hoa Kỳ thỏa thuận xây dựng một hệ thống radar trên đất Nhật, để đề phòng tấn công, một điều mà Trung Quốc sẽ coi như Hoa Kỳ tìm cách gia tăng sức mạnh quân sự tại vùng Châu Á-Thái Bình Dương.
Ðây là lần đầu tiên ông Leon Panetta đến thăm Trung Quốc trong tư cách bộ trưởng, một chuyến đi bao gồm thăm viếng một số nơi lịch sử. Ông cũng sẽ gặp Phó Chủ Tịch Tập Cận Bình, người có thể thay thế ông Hồ Cẩm Ðào, sau khi ông này vắng mặt một cách bí ẩn trong hai tuần lễ.
Ông Panetta có thể thăm một căn cứ hải quân quan trọng của Trung Quốc để quan sát một tàu ngầm.
Ngoài ra, Trung Quốc và Hoa Kỳ còn “đụng” nhau qua hai vụ kiện liên quan đến thương mại. Ðó là hôm Thứ Hai, chính quyền Tổng Thống Barack Obama quyết định kiện Bắc Kinh tại Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) trợ giá cho phụ tùng xe hơi từ Trung Quốc nhập cảng vào Mỹ, làm Hoa Kỳ mất hàng ngàn việc làm.
Cũng trong ngày Thứ Hai, Bắc Kinh kiện Mỹ tại WTO, đòi bồi thường hàng tỉ đô la, vì cho rằng Washington trợ giá một số mặt hàng xuất cảng sang Trung Quốc như phụ tùng nhà bếp, giấy và một số hàng hóa khác, làm hại thương mại toàn cầu. (V.Giang, Ð.D.)
