HARRISBURG, Pa. (AP) –Cựu thượng nghĩ sĩ Hoa Kỳ, ông Arlen Specter, một người Cộng Hòa trung dung của tiểu bang Pennsylvania, từng đổi sang đảng Dân Chủ, có nhiều ảnh hưởng trong việc đề cử nhân sự cho Tối Cao Pháp Viện, rồi bị mất chức sau 30 năm làm việc tại Quốc Hội Mỹ, qua đời hôm Chủ Nhật, thọ 82 tuổi.
Thượng Nghị Sĩ Arlen Specter (phải) nói chuyện với Tổng Thống Barack Obama tại Carnegie Mellon University, Pittsburgh, Pennsylvania, ngày 2 Tháng Sáu, 2010. Ông vừa qua đời, thọ 82 tuổi. (Hình: MANDEL NGAN/AFP/Getty Images)
Ông Specter, từng cho biết bị bệnh ung thư, qua đời tại nhà ở Philadelphia, con trai của ông, tên Shanin, cho biết. Ông bị ung thư trong vài năm và từng giải phẫu thông tim.
Ông Arlen Specter bắt đầu nổi tiếng hồi thập niên 1960 trong vai trò một công tố viên ở Philadelphia và là phụ tá pháp lý cho Ủy Ban Warren, điều tra vụ ám sát Tổng Thống John F. Kennedy.
Năm 1987, ông Specter cản trở thành công đề cử Chánh Án Robert H. Bork vào Tối Cao Pháp Viện, làm những người bảo thủ ghét ông đặt tên cho hành động ngăn cản đề cử chánh án sau này bằng động từ “bork”.
Bốn năm sau, ông lại bị phe cấp tiến chỉ trích vì đặt câu hỏi với bà Anita Hill tại buổi điều trần đề cử Thẩm Phán Clarence Thomas và tố cáo bà “bội thệ”. Sau vụ này, nhiều cuộc vận động của phụ nữ chống lại ông làm ông xém bị thất cử năm 1992.
Sau khi đổi sang đảng Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Arlen Specter bị một đối thủ cùng đảng, Dân Biểu Joe Sestak đánh bại trong cuộc bầu cử sơ bộ năm 2010, mặc dù ông được Tổng Thống Barack Obama chính thức ủng hộ. Lúc đó, ông là thượng nghị sĩ liên bang phục vụ lâu năm nhất của tiểu bang Pennsylvania.
Sau đó, ông Sestak bị thua sát nút Dân Biểu Pat Toomey của đảng Cộng Hòa trong cuộc tổng tuyển cử.
Là một chính trị gia trung dung, ông Specter, lúc đó theo đảng Cộng Hòa, thắng cử vào Thượng Viện Mỹ năm 1980.
Ông đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh bại kế hoạch cải tổ bảo hiểm y tế toàn quốc của Tổng Thống Bill Clinton, cũng như chủ trì nhiều cuộc điều tra liên quan đến cựu chiến binh và vụ Iran-Contra.
Trong vai trò thành viên Ủy Ban Chuẩn Chi của Thượng Viện, Thượng Nghị Sĩ Arlen Specter cũng đi đầu trong việc cung cấp ngân quỹ nghiên cứu tế bào gốc, ung thư vú, bệnh Alzheimer’s, và chuyển hàng triệu đô la ngân quỹ liên bang cho tiểu bang Pennsylvania.
Dù theo đảng Cộng Hòa, ông không ngại đụng chạm với những người cùng đảng trong một số vấn đề.
Thượng Nghị Sĩ Arlen Specter, gốc Do Thái, cũng từng ra ứng cử tổng thống năm 1995, nhưng ngay sau đó bỏ cuộc vì không gây quỹ nổi. (Ð.D.)
