Nguyễn Văn Khanh
Thử tưởng tượng cảnh hơn 3,000 nhà báo đến từ nhiều quốc gia ngồi chung với nhau trong một căn phòng rộng bằng sân vận động basketball. Trong lúc chờ đợi cuộc tranh luận giữa ông Barack Obama và ông Mitt Romney bắt đầu, những nhà báo này vẫn thì thầm to nhỏ với nhau, ai nấy đều muốn biết kết quả các cuộc thăm dò mới nhất để xem tình hình cuộc tranh cử đầy sôi nổi đã đi tới đâu.
“Sao, bên Gallup Poll có gì thay đổi không,” một nhà báo làm việc cho đài phát thanh ABC đặt câu hỏi. “Liệu ông Romney có qua mặt được ông Obama ở Ohio và Iowa hay không,” một nhà báo khác của tờ The New York Times nêu thắc mắc. “Vẫn chưa thấy bóng dáng người cầm chìa khóa mở cửa Phòng Bầu Dục đâu,” một người nữa góp chuyện. “Vẫn căng,” một anh nhà báo gốc Pakistan đang làm việc ở Washington D.C. nhận định, cho biết thêm “bên Ramussen mới thông báo ông Obama thắng thế ở Nevada nhưng lại bị ông Romney qua mặt ở Virginia.” Chỉ nghe họ nói chuyện không thôi đã đủ để… nhức đầu hay… điên cái đầu.
Ngay chính cử tri Hoa Kỳ cũng đang điên đầu vì chuyện thăm dò bầu cử. Trong 2 tuần lễ trước ngày phòng phiếu mở cửa, hầu như cứ vài giờ đồng hồ lại có một cuộc thăm dò được thực hiện, cứ chừng vài tiếng lại thấy có một kết quả thăm dò được công bố. Ðiều khiến mọi người ngỡ ngàng là kết quả những cuộc thăm dò này không giống nhau, nhiều khi còn khác biệt một trời một vực. Khác biệt đến độ “cử tri chúng tôi chẳng biết tin vào đâu,” như lời một cử tri Mỹ gốc Việt nói với bạn bè trong bữa cơm vừa ăn vừa nghe hai ông Dân Chủ và Cộng Hòa tranh luận.
Ngay chính những người được coi là “bậc thầy” chuyên dự đoán bầu cử cũng phải lắc đầu chịu thua. Chỉ còn 12 ngày nữa là đến ngày bầu cử nhưng hầu hết các nhà quan sát chính trị Hoa Kỳ vẫn ngần ngại chưa vội dự đoán ai là người sẽ cầm chiếc chìa khóa mở cửa Tòa Bạch Ốc. Lý do: tất cả những cuộc thăm dò được thực hiện ngay sau 3 buổi tranh luận giữa hai ứng viên đại diện cho đảng Dân Chủ và đại diện của đảng Cộng Hòa đều cho thấy số phiếu cử tri ủng hộ ông Barack Obama và số phiếu cử tri sẽ dồn cho ông Mitt Romney vẫn ngang ngửa với nhau, chưa thể hình dung được người sẽ điều hành guồng máy lãnh đạo quốc gia cho 4 năm sắp tới.
Các cuộc thăm dò mới được công bố chiều Thứ Tư tuần này cho thấy ông Romney đang dẫn trước 3% tổng số phiếu của cử tri (theo Gallup Poll), nhưng theo RealClearPolitics, ông Romney dù đang dẫn đầu trên cấp toàn quốc nhưng cách biệt chỉ có 1%. Cùng lúc đó, cả Nate Silver và InTrade đều cho biết nếu cuộc bầu cử diễn ra trong lúc này, người nắm tới 60% hy vọng đắc cử lại là… ông Obama.
Chính kết quả những cuộc thăm dò này khiến các nhà phân tích chính trị Hoa Kỳ phân vân, không biết người thắng cử trong cuộc đua năm nay sẽ là ai. Bình luận gia Ezza Klein nói rằng điểm vô lý nhất là có nhiều cuộc thăm dò cử tri cho thấy số người ủng hộ ông Romney “đang tăng,” nhưng cũng dựa vào chính những cuộc thăm dò “thì dường như người dễ chiến thắng sẽ là ông Obama.”
Một quan sát viên bầu cử khác là bà Elizabeth Rubin thì nói rằng cả 2 ứng viên “đều đứng trước ngưỡng cửa sẽ có đủ 270 phiếu cử tri đoàn,” nhưng vẫn không thể đoán biết trước kết quả cuối cùng. Bà Rubin nhắc lại một sự kiện đáng chú ý: Gallup Poll nói ông Romney đang dẫn trước với tỷ lệ phiếu 50% trong lúc ông Obama mới được có 47%, và từ trước tới giờ “cứ 2 tuần trước bầu cử, ứng viên nào được Gallup Poll nói dẫn 50% trở lên đều đắc cử.”
Cuối tuần trước Ban Vận Ðộng Tranh Cử cho ông Mitt Romney đã dọn dẹp văn phòng ở North Carolina, sau khi tự thực hiện nhiều cuộc thăm dò và kết quả đều cho thấy cử tri ở tiểu bang này ủng hộ đảng Cộng Hòa, giúp ông có 15 phiếu cử tri đoàn. Qua những buổi tiếp xúc khác nhau, các chiến lược gia của ông Romney cho hay họ tin tưởng sẽ dẫn trước tại Colorado, Virginia và Florida, để có được 257 phiếu làm vốn. Như vậy, ông Romney chỉ cần thắng thêm ở Ohio hay Pennsylvania là đã đủ 270 phiếu cần thiết để trở thành người lãnh đạo nước Mỹ. Kể cả trường hợp thua ở 2 tiểu bang vừa nêu, ông Romney vẫn còn cơ hội thành công vì chỉ cần thắng New Hampshire và Iowa, cộng với chiến thắng ở Nevada hay Wisconsin.
Bên ông Obama đưa ra cái nhìn hoàn toàn khác, cho hay ông Romney dù có thắng được ở Colorado và Florida thì chuyện đảng Cộng Hòa nắm ghế tổng thống “là điều vẫn không thể nào xảy ra,” theo trình bày của bà Jennifer Cutter, phó trưởng ban điều hành Ủy Ban Tranh Cử cho ông Obama. Bà Cutter xác nhận cuộc tranh cử “sẽ gay go bội phần” trong tuần lễ cuối cùng, nhưng “những tiểu bang ông Romney cần phải thắng đều là những tiểu bang chúng tôi (bên ông Obama) đang dẫn đầu và sẽ thành công.”
Dựa theo những cuộc thăm dò, tờ Politico cho biết ông Obama đang có 237 phiếu cử tri đoàn, ông Romney có sẵn trong tay 191 phiếu, lấy được từ những tiểu bang thường bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ (như California) hoặc những tiểu bang thường bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa (như Texas). Như vậy, ông Obama chỉ cần lấy thêm Ohio (18 phiếu), Wisconsin (10 phiếu) và 6 phiếu của Nevada hay Iowa là đã đủ để ở lại Washington D.C. thêm 4 năm nữa. Vẫn theo lối tính toán này, dù có thành công ở Colorado, Florida, North Carolina và Virginia đi chăng nữa, đường đi vào Tòa Bạch Ốc của ông Romney vẫn chưa thành, phải lấy thêm cả New Hampshire lẫn Wisconsin thì chuyện mới xong.
Xin nói rõ: tính toán này được tờ Politico thực hiện dựa theo kết quả những cuộc thăm dò mới nhất. Xin nói thêm: cũng chính những cuộc thăm dò này cho biết vẫn chưa biết giữa ông Romney và ông Obama, ai sẽ ngồi làm việc trong Phòng Bầu Dục.
