Thiên An/Người Việt
WESTMINSTER (NV)- Đạo diễn Đức Nguyễn cho công chiếu bộ phim tài liệu mới nhất của ông, Stateless, nhằm gây quỹ giúp đưa các thuyền nhân ở Thái Lan, bộ nhân ở Cambodia, đến định cư tại các nước tự do. Buổi chiếu phim vừa diễn ra tại hội trường đài phát thanh VNCR, vào chiều Thứ Bảy.
Bé Vina Nguyễn (phải), 12 tuổi, một trong các thuyền nhân được đưa từ Phi Luật Tân sang Mỹ năm 2005, giúp ban tổ chức quyên góp. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Khoảng 70 người, đa số là người gốc Việt, cùng một vài khán giả thuộc sắc dân khác, sau khi xem phim, ở lại thêm gần ba tiếng đồng hồ để nghe Luật Sư Trịnh Hội nói về tình hình số người vượt biên hiện vẫn còn sót lại ở Thái Lan và Campodia. Người luật sư này là sáng lập viên và hiện là thành viên ban điều hành VOICE, tổ chức thiện nguyện giúp thuyền nhân, vận động tự do dân chủ.
Sau nghi thức chào quốc kỳ, đèn hội trường tắt dần. Căn phòng rơi vào thinh lặng. Mọi con mắt hướng về phía màn hình lớn. Cảnh phim đầu tiên mở ra với hình ảnh một đầu thuyền dập dìu, chao đảo trên mặt biển mênh mông, xanh xám.
Vào đầu những năm 1990, các trại tị nạn ở Đông Nam Á bắt đầu đóng cửa. Những thuyền nhân vượt biên đến đảo sau thời điểm này bị buộc phải về nước. Nhiều người trong số họ từ chối trở lại Việt Nam, chấp nhận làm cư dân bất hợp pháp tại vùng đất mà họ không bao giờ nghĩ sẽ phải sống bất hợp pháp hơn 16 năm.
Cộng đồng người Việt tại Mỹ, Úc có một số tổ chức khác nhau hoạt động miệt mài để vận động thế giới nhận cưu mang những thuyền nhân, bộ nhân trên. “Một cách kỳ diệu”, “không tưởng” như lời nhận định của một số luật sư di trú, VOICE cuối cùng thuyết phục được một số sở di trú các nước đồng ý xét đơn, cho những người tị nạn gốc Việt đến nhập cư.
Tháng Tám, năm 2005, nhân viên di trú Hoa Kỳ đến Manila xét lại đơn xin tị nạn của khoảng 2,000 thuyền nhân Việt Nam tại đây. Tình cờ, đạo diễn Đức Nguyễn vào lúc đó cũng có mặt tại đó. Ông có dịp tìm hiểu và ghi lại câu chuyện của một số thuyền nhân.
Bộ phim tài liệu theo chân một thuyền nhân tên Trọng. Đặt chân đến Philippines, ông nghe được tin trại tị nạn vừa đóng cửa một ngày trước. Ông Trọng nhắc nhiều đến gia đình ông, gồm một vợ và hai con ở Việt Nam, vẫn luôn mong tin. Đoàn làm phim Stateless được ông kể lại khoảng thời gian sống lang bạc tại Philippines. Ông Trọng cũng dẫn đoàn đến gặp những cư dân bất hợp pháp gốc Việt khác trên đất Philippines, đại đa số làm nghề bán dạo.
Cảm động nhất có lẽ là hình ảnh những người tị nạn trên ngay trước và sau khi được nhân viên di trú Hoa Kỳ phỏng vấn. Họ khoác lên người chiếc áo sơ mi, quần tây chỉnh tề. Họ trông lịch sự lắm, tuy dáng vẻ nhọc nhằn của người lao động đội nắng mưa mười mấy năm trời khó lẫn vào đâu được.
Nụ cười, giọt nước mắt, giọng nói ráng kìm hãm niềm vui tột độ khi được “đậu” của những người tị nạn được thu lại nhờ thiết bị quay mà đạo diễn lén mang qua cửa sở di trú tại Manila, vì ông muốn kiên trì theo bên các nhân vật. Khó có ngòi bút nào tả trọn vẹn được những cảm xúc trên.
Khoảng 1,500 thuyền nhân tại Philippines sau đó được chấp thuận cho đến Mỹ. Trong gần 500 người bị từ chối, tổ chức thiện nguyện VOICE vận động chính phủ Canada tiếp nhận 200 người. Số còn lại sau này cũng được nhập cư vào các nước khác ở Châu Âu.
Từ trái, đạo diễn Đức Nguyễn, Luật Sư Nguyễn Quốc Lân và Luật Sư Trịnh Hội trả lời câu hỏi khán giả. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Với những câu chuyện về các thuyền nhân sót lại ở Philippines tám năm trước đây, phim Stateless được đạo diễn Đức Nguyễn mang ra công chiếu nhằm gây quỹ cho các thuyền nhân khác vẫn còn sót lại ở Thái Lan và Cambodia.
Luật Sư Trịnh Hội trả lời các câu hỏi của khán giả về tình hình người Việt còn sót lại tại Thái Lan và Cambodia. Câu hỏi nối tiếp câu hỏi suốt ba tiếng đồng hồ sau khi phim kết thúc. Phần lớn mọi người quan tâm đến những bước tiến của VOICE trong các thủ tục giấy tờ, tài chánh để chính phủ Canada chấp nhận tiếp đón các thuyền nhân Việt tại Thái Lan.
Khi được hỏi về ngày chấm dứt hoạt động của VOICE trong tương lai gần, Luật Sư Trịnh Hội trả lời: “Chúng tôi rất mong ngày đó, nhưng e là còn phải rất lâu mới có được. Khi nào người dân trong nước còn bị đàn áp bởi cường quyền, thì vẫn sẽ còn người vượt biên.” Ông nhắc đến vụ 460 người dùng thuyền từ Việt Nam vượt biển đến Úc vào đầu năm nay.
Các mạnh thường quân có mặt tại buổi chiếu phim cùng nhau đóng góp ít nhiều cho VOICE, và cho việc hoàn tất biên tập phim Stateless.
Em Vina Nguyễn, 12 tuổi, cư dân Garden Grove, chia sẻ lý do đến giúp ban tổ chức vận động quyên góp giúp VOICE: “Em đến cùng ba. Tám năm trước đây, nhờ tổ chức này mà nhà em được đưa từ Philippines đến.” Từ một cô bé bốn tuổi ở đảo được ba bế sang Mỹ, Vina giờ là một học sinh giỏi, học lớp sáu. Nhanh nhẹn, Vina bưng cái thùng giấy, to gấp đôi thân người em, đi vòng quanh, để mọi người bỏ phong bì quyên góp vào thùng.
“Rất nhiều em nhỏ được VOICE giúp tám năm trước nay thuộc số học sinh tiêu biểu nhất, giỏi nhất trong khu vực.” Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, người có nhiều hoạt động giúp thuyền nhân và hiện là uỷ viên giáo dục Học Khu Garden Grove, cho biết.
Thông tin về VOICE có thể tìm thấy tại trang mạng: http://vietnamvoice.org/
–
Liên lạc tác giả: [email protected]
