WASHINGTON (AP) – Giữa tháng 6 một số nơi ở Alaska có nhiệt độ cao trên 90 độ F, như tại McGrath ngày 17 tháng 6 nhiệt độ lên tới 94 độ, hiện tượng thời tiết rất khác thường thu hút sự chú ý.
Bà Jennifer Francis, khoa học gia khí hậu trường đại học Rutgers, đứng trước một bảng hoạt hình, trình bày về luồng Jet Stream trong cuộc phỏng vấn ở Washington. (Hình: AP/Jacquelyn Martin)
Chỉ vài tuần lễ trước đó nhiệt độ ở McGrath là 15 độ F, lạnh nhất từ trước đến nay trong tháng 6.
Khoa học gia khí tượng Rutgers University, bà Jennifer Francis, giải thích những biến chuyển ấy là do tác động của luồng Jet Stream, luồng không khí trên cao độ di chuyển theo chiều Tây – Đông ở Bắc Bán Cầu.
Trước kia người ta thấy Jet Stream đi theo đường gần như thẳng nhưng trong những năm gần đây, “giống như người
say rượu”, đi quanh quẹo lên Bắc xuống Nam rất nhiều và đưa tới những biến chuyển bất bình thường của thời tiết.Vào tháng 5, California đã có cháy rừng sớm hơn mọi năm vì nóng. Trong khi đó Minnesota còn trên 1 foot tuyết rơi. Seattle có một ngày là nóng nhất toàn quốc, và Maine nóng hơn Miami và Phoenix.
Nhìn lại mấy năm vừa qua người ta ghi nhận mùa đông 2011-2012 gần như không có và mùa đông 2012-2013 bão tố liên tiếp ở miền duyên hải Đông-Bắc, kể cả siêu bão Sandy từ Đại Tây Dương đổ bộ lên New Jersey tháng 10, hiện tượng 700 năm mới có một lần. Trong 12 tháng số bão lốc tornado lên tới kỷ lục và tiếp theo có một thời gian 12 tháng rất ít tornado.
Jeff Masters, giám đốc khí tượng của cơ quan thời tiết tư nhân Weather Underground cho rằng: “Sư bất thường của luồng Jet Stream có thể là dấu hiệu của một điều gì đó mà chúng ta chưa biết được”. Còn bà Jennifer Francis thì tin rằng đó là hậu quả của sự biến chuyển khí hậu địa cầu.
Toán khoa học gia Rutgers University giải thích là luồng Jet Stream hiện nay di chuyển chậm 14% so với thập niên 1990, theo một nghiên cứu mới nhất. Do đó thay vì di chuyển theo hướng Tây-Đông, luồng gió này có lúc di chuyển theo hướng Bắc-Nam và gây nên những bất thường về khí hậu.
Khoa học gia khí hậu Noah Diffenbaugh có phán đoán dung hòa hơn. Theo ông: “Nhiều giả thuyết có thể tin được. Nhưng chúng ta cần có thêm bằng chúng để kiểm nghiệm lại đầy đủ mới có thể kết luận chác chắn được”. (HC)
