CALGARY, Canada (NV).- Kết quả một nghiên cứu được đăng tải trên tập san Clinical Journal of the American Society of Nephrology gần đây cho thấy, việc trả $10,000 cho một người hiến thận vẫn còn tiết kiệm hơn trị liệu bằng phương pháp lọc thận, theo tường thuật của NBC News.
Một người hiến thận được gây mê tại bệnh viện đại học Johns Hopkins, Baltimore, Maryland, hôm 26 Tháng Sáu, 2012, trước khi bác sĩ giải phẫu. (Hình: Brendan Smialowski/AFP/GettyImages)
Ðiều này khơi thêm sự tranh cãi vốn đang có từ lâu nay, là liệu việc khuyến khích hiến tặng cơ phận thân thể bằng tiền bạc có hợp với thực tế và đạo đức không.
Bác Sĩ Braden Manns, giáo sư lâm sàng khoa thận học ở trường University of Calgary và cũng là người hướng dẫn cuộc nghiên cứu, nhận xét: “Chúng ta gặp phải vấn đề thiếu người hiến tặng cơ phận nội tạng. Chúng ta cần phải nghĩ ra phương thức để giải quyết vấn đề ấy. Chúng ta không nên loại bỏ những giải pháp làm cho sự hiến tặng được tăng thêm.”
Nhưng các chuyên gia về thận khác lại nghĩ, dù trả tiền cho người hiến cơ phận là phương cách tiết kiệm hơn, nhưng vấn đề đạo đức của việc làm này lại có thể dẫn đến phản tác dụng.
Kết quả thăm dò ở Canada cho thấy 70% người được hỏi cho rằng một hình thức đền bù nào đó cho việc hiến tặng cơ phận là hợp lý, nhưng chỉ có 25% giới y sĩ giải phẫu tán đồng mà thôi.
Bác Sĩ Stephen Pastan, thành viên của tổ chức National Kidney Foundation và cũng là y sĩ giải phẫu thay nội tạng tại trường Emory University ở Atlanta, nói: “Ðôi khi những điều này lại mang đến hậu quả ngoài dự liệu. Nếu chúng ta bỏ ra $10,000 để trả thì rất nhiều người hiến nội tạng chỉ vì tấm lòng vị tha sẽ xem đây như hình thức đổi chác, và thế là việc hiến tặng sẽ giảm đi.”
Nghi vấn này chỉ là trên lý thuyết, vì ở Mỹ, Canada, và nhiều nước khác, người ta xem việc trả tiền cho người hiến cơ phận là bất hợp pháp, ngoại trừ ở Iran.
Tuy vậy, Bác Sĩ Manns và toán phụ tá của ông vẫn muốn tìm hiểu xem, trả tiền để được hiến tặng thận có tiết kiệm hơn phương pháp hiện thời là bắt người bệnh phải tiếp tục lọc thận (dialysis) trong suốt nhiều năm hay không. Họ so sánh bằng cách theo dõi dữ kiện của một nhóm bệnh nhân từ 2004 và kéo dài trong ba năm.
Kết quả họ nhận thấy, trả cho người hiến tặng mỗi trái thận $10,000 vẫn tiết kiệm được cho bệnh nhân $340, so với phí tổn của việc lọc thận, đồng thời cũng tăng tuổi thọ được với một con số khiêm nhường .11, tính theo điểm gọi tên là QALY, phương pháp đo lường chất lượng và thời gian của đời sống.
Các con số này là dựa theo điều mà Bác Sĩ Manns gọi là một phỏng định “rất dè dặt,” và rằng việc tặng tiền sẽ giúp gia tăng thêm số người hiến tặng cơ phận khoảng 5%. Nếu việc hiến tặng tăng được 10% hoặc 20% thì chi phí tiết kiệm đối với bệnh nhân cũng tăng được $1,640 hoặc $4,030.
Tại Mỹ, hiện có hơn 98,000 người đang chờ được thay thận. Năm ngoái có 4,500 người chết trong khi chờ đợi, đồng thời, số người hiến thận lại giảm đều trong nhiều năm qua, xuống còn trên 13,000 trong năm 2012, mặc dù nhu cầu tăng. Ở Canada, tình trạng cũng u ám không kém, thời gian chờ thường từ hai đến ba năm và khoảng 30% bệnh nhân chết trong khi chờ đợi. (TP)
