Danh hiệu: Á quân World Cup 1974
Cũng như Brazil, Hòa Lan đã sản sinh ra được một thiên tài bóng đá, đó là Johan Cruyff. Anh được người ta ví như một Pelé của Châu Âu. Với khuôn mặt thư sinh, nụ cười dễ mến, và tài chơi bóng bằng tốc độ tuyệt luân, anh đã chinh phục cả hàng triệu khán giả say mê bóng tròn.
World Cup 1974 là kỷ niệm đẹp nhất của đời anh. Trước khi bắt đầu giải đấu, Hòa Lan chưa được đánh giá cao và xếp hạng trong những ứng cử viên sáng giá sẽ đoạt Cúp vô địch.
Thế nhưng Cruyff cùng đồng đội đã đưa Hòa Lan tới trận chung kết, thi đấu với Tây Ðức là nước chủ nhà. Khi bước vào vòng nhì, trận đấu của hai bảng A và B trở nên quyết liệt để dành vé chung kết.
Hai chàng khổng lồ của Nam Mỹ là Argentina nằm cùng bảng với Hòa Lan và Ðông Ðức. Ðây là một bảng quá nặng so với Tây Ðức gặp Nam Tư, Thụy Ðiển, Ba Lan tương đối nhẹ.
Nhưng, Cruyff và đội Hòa Lan đã làm cho thế giới ngạc nhiên bằng ba trận thắng với tổng số 8 bàn và không để bị lọt lưới.
Mỗi trận đấu, Cruyff trình diễn một kỹ thuật làm bàn thật đẹp mắt, không thể chê được. Từ cú đánh đầu siêu hạng, cú sút tầm xa, và tiếp cận bóng ở trước khung thành, show làm bàn của Cruyff giống như một màn biểu diễn của các loại phi cơ thả khói màu trong ngày lễ hội quốc khánh.
Kim đồng hồ ở vận động trường Munich chạy chưa đến một phút, pha đi bóng của Cruyff làm cho hơn 70,000 khán giả ngồi im bặt, nín lặng. Sau đó là tiếng súng đại bác của Neekens từ chấm vôi 11 mét, mành lưới của đội Tây Ðức rung lên. Bảng tỉ số ghi 1-0, nghiêng về đội Hòa Lan.
Nhưng bàn thắng quá sớm này, trở nên một định mệnh nghiệt ngã với Hòa Lan. Ðội chủ nhà vốn là đội bóng rất bản lĩnh, họ đã có nhiều trận đấu lội ngược dòng rất ngoạn mục, điển hình là giải đấu 1954, thua trước Hungary 2-0 mới sáu phút đấu, đã nhanh chóng gỡ hòa lại sau 20 phút, rồi thắng chung cuộc. Một trận khác nữa là gặp đội tuyển Anh ở chung kết, thua đội Anh 1-2, đến phút 89, gỡ hòa 2-2.
Trận đấu trở nên căng thẳng, quyết liệt. Phải đến phút 25, Tây Ðức mới gỡ hòa nhờ bằng quả phạt đền như Hòa Lan ở phút đầu tiên. Ðến phút 43, Hòa Lan thua lại 1-2. Vào hiệp nhì, Hòa Lan làm chủ trận đấu, tấn công rất dữ dội qua phần sân Tây Ðức. Cruyff tả xung hữu đột, lúc lao lên phía trước, lùi lại tuyến sau, và ở bất cứ một vị trí nào anh cũng xuất hiện và có bóng trong chân.
Một bàn rất là mỏng manh, nhưng Hòa Lan không gỡ nổi được. Tiếng còi trọng tài Jack Taylor kết thúc trận đấu, Hòa Lan đành chấp nhận thua.
Trong lúc các đồng đội cảm thấy tức tưởi, oan nghiệt, với Cruyff, anh tỏ ra bình thản và chấp nhận lẽ thường của bóng đá. Không phải đội bóng mạnh và đá hay là thắng, trên sân cỏ một khi quả bóng lăn, không biết là bao nhiêu tình huống, lợi thế, bất lợi thế, cùng nhiều cơ hội may mắn nữa. Trong trận chung kết vừa mới diễn ra, Hòa Lan có đến ba cơ hội gỡ hòa, ngược lại, phía Tây Ðức cũng có ba cơ hội ghi thêm bàn thắng.
Trong Thế Chiến Thứ Hai, Hòa Lan là một quốc gia có mối thù hận vô cùng chua xót, tủi nhục với nước Ðức do Hitler thống trị. Cho dù chiến tranh đã kết thúc, nhưng người Hòa Lan không quên được mối thù hận này, mà thể hiện rõ nhất là ở bóng đá, một cơ hội để rửa hận.
Khi đấu với Tây Ðức, cầu thủ Hòa Lan có sự nung nấu, muốn phục thù. Thế nhưng, với Cruyff, trong con người anh không nuôi dưỡng mối ác cảm này. Anh cho rằng, bóng đá là một môn chơi thể thao hào hứng, sôi nổi, không nên đem lịch sử hay chính trị để phân hóa. Vì rằng, trên sân cỏ cầu thủ hai đội thi đấu để phục vụ khán giả chung, chứ không phải để có chuyện ân oán riêng tư.
Cho dù đội Hòa Lan trở thành đội Á Quân của giải World Cup 1974, nhưng trong giải này, Cruyff là cầu thủ được FIFA chấm điểm là xuất sắc nhất, và tặng phần thưởng quả bóng vàng.
Sự nghiệp vinh quang cho đời cầu thủ của mình, Cruyff dành thắng lợi ở các giải đấu của câu lạc bộ nhiều hơn là World Cup. Anh chỉ dự World Cup một lần duy nhất của năm 1974. Tới năm 1977, còn ở trong đội tuyển, nhưng anh chỉ giúp đội ở các trận đấu vòng loại, đến khi giành được vé vòng chung kết, anh rút lui.
Cruyff là một cầu thủ có cá tính mạnh mẽ, và rất chính trực. Mới kỳ giải World Cup 2010, đội Hòa Lan của anh vào được chung kết gặp Tây Ban Nha, nhưng trong trận đấu này, đội Hòa Lan chơi quá thô bạo, một cầu thủ bị thẻ đỏ rời sân, Cruyff đã lên tiếng chỉ trích không tiếc lời với cả huấn luyện viên cùng cầu thủ Hòa Lan.
Cruyff là một danh thủ đúng với ý nghĩa về cả tài năng và phẩm chất. Về sau này, nghệ thuật bóng đá trở nên đa dạng, phong phú, cầu thủ trẻ chơi rất hay, nhưng thêm vào đó là bạo lực và hận thù.
Không, đúng hơn là FIFA chưa có được trong thế hệ này, những danh thủ xứng đáng như Puskas, Pelé, Franz Beckenbauer, Johan Cruyff, Platini…
