HOA KỲ – Một tháng sau khi một thẩm phán ở California ra phán quyết rằng việc bảo vệ công việc làm của các nhà giáo qua hình thức bổ nhiệm vào chính ngạch (tenure) là vi phạm quyền hiến định của học sinh, một đơn kiện tương tự cũng được đưa ra ở New York, một đơn nữa vừa được loan báo và những người chống việc bổ nhiệm nhà giáo ở các tiểu bang khác cho hay họ cũng chuẩn bị làm đơn kiện.
Một cuộc biểu tình của giáo viên trung học tại Oakland, California. Hình minh họa. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Phán quyết hồi Tháng Sáu ở California hiện bị tạm ngưng thi hành và có thể sẽ không bao giờ có hiệu lực, tuy nhiên những người chống nghiệp đoàn giáo chức đã nắm được ý tưởng dùng tòa án để làm suy yếu sức mạnh nghiệp đoàn và do đó cải thiện trường học.
Mona Davids, chủ tịch nhóm phụ huynh học sinh đưa đơn kiện ở tiểu bang New York tuần qua, để loại bỏ chính sách bổ nhiệm, gọi việc bất bình đẳng giáo dục ở nơi này “hiện đang là cuộc khủng hoảng ở mức lớn lao nhất.”
Bà Davids nói rằng các trường ở nhiều khu vực trong thành phố New York, nơi tập trung phần lớn là người da đen và Latino là những trường có đông đảo các nhà giáo bị coi là thiếu khả năng nhất.
“Thế mà, mọi nỗ lực của chúng tôi nhằm buộc nhà giáo phải có trách nhiệm giáo dục con em chúng tôi đều bị ngăn trở.”
Phán quyết ở California hủy bỏ luật của tiểu bang theo đó buộc phải bổ nhiệm giáo viên vào ngạch sau một khoảng thời gian nhất định cũng như các luật bảo vệ việc làm của các nhà giáo lâu năm trong trường hợp phải bớt người. Những người đi kiện nói rằng các hành động bảo vệ việc làm có sự hỗ trợ của nghiệp đoàn này có nghĩa là các trường với đông đảo học sinh nghèo và thuộc thành phần thiểu số bị có quá nhiều nhà giáo kém cỏi, điều được coi là vi phạm quyền hiến định của các học sinh.
Randi Weingarten, chủ tịch nghiệp đoàn nhà giáo American Federation of Teachers, nói rằng các đơn kiện này là “tiếp tục của sự suy nghĩ sai lầm rằng muốn cho học sinh thắng thế thì nhà giáo phải thua.”
Nhưng trong vài tuần tới, một nhóm khác, có tên Partnership for Educational Justice, do nữ phóng viên Campbell Brown của đài CNN đứng đầu, cho hay sẽ nộp một đơn kiện khác tương tự ở New York.
Các bậc cha mẹ tranh đấu ở tiểu bang Connecticut và Pennsylvania nói rằng họ đang trong giai đoạn khởi sự cho các đơn kiện về việc bổ nhiệm nhà giáo vào chính ngạch. Bà Gwen Samuel, chủ tịch nhóm phụ huynh ở Connecticut có tên Union, cho hay 200,000 học sinh nơi đây hiện bị kẹt trong các ngôi trường kém cỏi mà không có lối thoát.
“Bổ nhiệm một nhà giáo không bảo đảm được là các học sinh đó có một người thầy hiệu quả,” theo bà Samuel. “Bảo đảm công việc của một cá nhân bất kể hiệu năng làm việc ra sao là điều vô trách nhiệm.”
Tuy nhiên cũng có một số người nói rằng bổ nhiệm vào ngạch là một phần nhỏ lý do tại sao một số trẻ có thày cô giỏi hơn những đứa trẻ khác, và cũng nêu lên các lý do góp phần vào việc làm suy giảm sự học hành như lớp quá đông, lương thấp và điều kiện làm việc khó khăn.
“Có ít nhất cả chục lý do giải thích tại sao chúng ta có thể không có được nhà giáo giỏi như mong muốn,” theo lời ông Michael Rebell, một giáo sư đại học sư phạm ở Colombia University và là giám đốc điều hành nhóm mang tên Campaign for Educational Equity.
Ông Rebell nói rằng hệ thống bổ nhiệm vào ngạch có thể cũng cần phải được điều chỉnh, nhưng chỉ là một yếu tố nhỏ và “chắc chắn là không tới mức vi phạm quyền hiến định.”
Ngay cả những người đồng ý với lý do tại sao có đơn kiện ở California cũng không hoàn toàn nghĩ rằng tòa án là nơi tốt nhất để quyết định là có sa thải một nhà giáo hay không.
“Tôi nghĩ mục tiêu của việc làm này là điều đáng quý,” theo lời Rick Hess của cơ quan nghiên cứu mang tên American Enterprise Institute. “Tôi không nghĩ rằng kết quả có được sẽ giống như những gì chúng ta muốn để khuyến khích cải tổ giáo dục.”
Ông nói thêm, “Hiện chưa có gì rõ ràng để khẳng định tiêu chuẩn đưa tới một chương trình bổ nhiệm tốt. Ðây là điều tùy thuộc sự xét đoán của từng người.” (L.T.)
