Lê Tâm
(theo CS Monitor)
Hội Đồng Quan Hệ Lao Động Mỹ (National Labor Relations Board NLRB) mới đây đã đồng ý xét lại một quyết định đưa ra năm 2004, theo đó nói rằng các sinh viên cấp cao học và tiến sĩ trợ giảng ở các trường đại học tư là sinh viên, chứ không phải là nhân viên, do đó không có quyền lập nghiệp đoàn để thương thảo quyền lợi của mình.
Một buổi hội thảo tại trường đại học. (Hình minh họa: Getty Images)
Khi các sinh viên phụ giảng ở đại học New York University đạt được quyền lập nghiệp đoàn 16 năm trước đây, họ trở thành các sinh viên cao học và tiến sĩ đầu tiên ở một trường đại học tư tại Mỹ có quyền này. Ngay sau đó, sinh viên ở các trường khác cũng noi theo để lập nghiệp đoàn. Tuy nhiên, phong trào này không tồn tại lâu.
Không muốn có nghiệp đoàn sinh viên trong trường, các giới chức từ bốn trường đại học, kể cả Brown University, nộp đơn lên NLRB đòi có phán quyết rõ ràng. Hội đồng này sau đó ra quyết định là các sinh viên đó không phải là nhân viên nhà trường, do đó thu hồi quyền thương thảo quyền lợi tập thể của họ.
Nhưng nay, sau một thập niên nhiều thay đổi, quyết định này có thể bị đảo ngược. NLRB nay đồng ý xem xét các thỉnh nguyện thành lập nghiệp đoàn của sinh viên ở Columbia University và The New School.
Nếu được chấp thuận, đây sẽ là một tiền lệ cho tất cả các trường đại học tư ở Mỹ, cho phép họ có những quyền lao động tương tự như những sinh viên ở các đại học công nay được hưởng.
“Đây là một tiến trình dân chủ,” theo lời Olga Brudastova, một sinh viên tiến sĩ ngành giao thông công chánh ở đại học Columbia. “Nói chung, bất cứ nhân công loại nào cũng phải có quyền lập nghiệp đoàn.”
Cô Brudastova nói rằng nếu lập được nghiệp đoàn, các sinh viên này (hiện là nguồn nhân lực rẻ tiền cho các đại học) sẽ có thể thương thảo về bảo hiểm sức khỏe, nghỉ phép và số lượng công việc, những điều hiện không được đại học Columbia cung cấp.
Nhưng theo các thành viên hội đồng điều hành đại học Columbia, cô Brudastova và các sinh viên khác không phải là nhân viên nhà trường. Đây là những người được nhận vào học, chứ không phải thuê vào, và nhiều người trong số này có được sự giúp đỡ tài chánh từ nhà trường. Trong đơn nộp lên NLRB, “mối quan hệ giữa các sinh viên trợ giảng và nhà trường phần lớn là giáo dục, chứ không phải là kinh tế.”
Đối với các sinh viên trợ giảng và nghiên cứu tại các đại học công, việc thành lập nghiệp đoàn có phần dễ dàng hơn vì tùy thuộc vào tiểu bang thay vì là một cơ quan chính phủ liên bang như NLRB.
Hiện nay chỉ có đại học New York University (NYU) là có nghiệp đoàn của các sinh viên trợ giảng. Vì sau khi bị NLRB bác bỏ năm 2004, các sinh viên này tiếp tục tranh đấu và sau cùng được công nhận vào năm 2013.
Theo chân NYU, sinh viên trợ giảng các trường khác như Columbia, Yale, và Cornell cũng kêu gọi nhà trường công nhận nghiệp đoàn của họ nhưng không thành công.
