Nguyễn Văn Khanh
Chỉ vài giờ đồng hồ sau khi có kết quả chính thức của cuộc bầu cử sơ bộ tại tiểu bang Wisconsin, hầu hết các nhà quan sát chính trị Hoa Kỳ cho rằng cuộc đua để được đảng đề cử tranh chức tổng thống đã thay đổi khá nhiều. Lý do: Bên đảng Cộng Hòa, Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz thắng lớn, trở thành đối thủ rất đáng ngại cho tỷ phú Donald Trump; phía đảng Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders cũng thành công vẻ vang, sẽ là nhân vật cản đường tiến của bà Cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton.
Niềm vui chiến thắng của Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders. (Hình: Theo Stroomer/Getty Images)
Điều này được thể hiện rõ qua phát biểu hai ông Cruz và ông Sanders đưa ra ngay sau khi nhận được tin chiến thắng. Trước những người ủng hộ tại Wisconsin, Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Cruz gọi chiến thắng vừa đạt được “là bước ngoặc quan trọng, vì người dân tiểu bang đã cùng cất tiếng nói để cho cử tri Hoa Kỳ biết rằng chúng ta đã chọn được người (lãnh đạo quốc gia),” đồng thời chỉ trích đối thủ Donald Trump là người “không hiểu biết gì về tình hình đất nước, ông ta cũng không có chính sách giúp tạo thêm việc làm cho người dân.”
Có mặt tại Wyoming để vận động cho cuộc bầu cử sơ bộ sẽ diễn ra vào ngày Thứ Bảy tới đây, Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Bernie Sanders nhắc lại 11 tháng trước đây “giới truyền thông gọi cuộc tranh cử của chúng ta là đồ bỏ, đưa ra những con số cho thấy số người ủng hộ chúng ta kém tỉ lệ người ủng hộ bà Hillary Clinton tới sáu, bảy mươi phần trăm.” “Bây giờ,” ông Sanders nói tiếp, “Tất cả các cuộc thăm dò toàn quốc đều cho thấy cơ hội chúng ta thắng ông Trump của đảng Cộng Hòa cao hơn cơ hội của bà Cựu Ngoại Trưởng Clinton.” Điều đó, theo ông trình bày với những người ủng hộ, “Khí thế thành công đang thuộc về chúng ta,” hứa hẹn “sẽ đi đến cùng” nhất quyết không bỏ cuộc.
Những lời phát biểu khí thế đó chứng tỏ “cuộc đua chưa thể kết thúc ngay trong lúc này,” theo nhà phân tích độc lập Ryan Todd đang làm việc tại Minnesota. “Chiến thắng của ông Cruz là dấu hiệu mới nhất cho thấy hầu như chắc chắn tỷ phú Trump không có được 1,237 phiếu đại biểu để đại diện đảng Cộng Hòa ra tranh cử tổng thống; bên đảng Dân Chủ cũng vậy, bà Clinton đang dẫn trước nhờ vào số phiếu siêu đại biểu (super-delegates), nhưng ông Sanders tin tưởng thành công rực rỡ ông tạo được trong những tuần qua sẽ buộc những người đã hứa sẽ ủng hộ bà Clinton phải suy tính lại xem có nên giữ lời hứa hay nên chọn người mà họ tin sẽ giúp đảng giữ Tòa Bạch Ốc, bất kể người đó là bà Clinton hay ông Sanders.”
Đó cũng là điều ông Jebb Weaver, trưởng Ban Vận Động Tranh Cử của ông Sanders nói tới trong cuộc phỏng vấn ngắn dành cho đài truyền hình CNN. “Chỉ cần làm một bài toán, chúng ta thấy ngay đến ngày Đại Hội, cả bà Clinton lẫn ông Sanders đều không có đủ 2,383 phiếu đại biểu, vì thế, mọi quyết định đều nằm trong tay của các siêu đại biểu.” Ông nhấn mạnh, “Siêu đại biểu là những người có thế hứa ủng hộ một ai đó, nhưng cũng có quyền thay đổi. Đến đại hội thì siêu đại biểu mới bỏ phiếu, thành ra lúc đó chúng ta mới biết tình hình như thế nào, ai là người sẽ đại diện cho đảng Dân Chủ.”
Phát biểu đó không khiến cho phía bà Clinton nao núng. Trong email gửi cho giới truyền thông, ông Trưởng Ban Vận Động Robert Mook nhắc lại, “Trong suốt thời gian tranh cử, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders thường xuyên lên tiếng chỉ trích vai trò của các siêu đại biểu trong tiến trình chọn người đại diện cho đảng, bây giờ ông Sanders lại tăng nỗ lực muốn các siêu đại biểu ủng hộ ông ta.” Email cũng cho biết, “Những siêu đại biểu đã hứa ủng hộ bà Clinton sẽ giữ vững lời cam kết, vì mọi người đều thấy rõ bà Clinton là người có kinh nghiệm để lãnh đạo quốc gia.”
Nhưng điều đó “không có nghĩa là bà Clinton sẽ thắng cuộc bầu cử vào Tháng Mười Một tới đây,” theo giải thích của bình luận gia Eric Kasper. “Bà Clinton đã làm được rất nhiều điều cần làm, như quyên được số tiền khổng lồ để vận động, được sự ủng hộ của thành phần siêu đại biểu, có lực lượng nhân viên và lực lượng thiện nguyện rất đông cũng như rất vững. Điều bà chưa làm được là lôi cuốn thành phần cử tri trẻ tuổi và khối cử tri cấp tiến, những người hiện đang ủng hộ ông Sanders.” Ông Kasper e ngại, “Nếu được đảng cử để tranh chức tổng thống, bà Clinton cần phải thu hút được khối cử tri ủng hộ ông Sanders, vì đây là khối cử tri tám năm trước đây đã đưa ông Barack Obama vào Tòa Bạch Ốc.”
Có lẽ đó là điều bà Clinton sẽ làm trong những tháng tới, nhưng giờ này bà trông rất an tâm. Trong buổi tiếp xúc mới nhất với cử tri New York, bà Cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ cho hay, “Tôi rất vui khi thấy ông Sanders thu hút được thành phần trẻ, nhưng chúng ta phải nhìn cuộc đua ở diện rộng hơn. Ông Sanders thắng ở một số tiểu bang, tôi cũng thắng ở một số tiểu bang, nhưng số phiếu cử tri ủng hộ tôi hơn ông ta tới 2.5 triệu phiếu, và hiện tôi đang dẫn xa số phiếu đại biểu.”
Bên ông tỷ phú Trump cũng chẳng nao núng trước chiến thắng đối thủ Ted Cruz vừa có được. Những cuộc thăm dò cử tri mới được công bố cho thấy tại New York (sẽ bầu sơ bộ vào ngày 19 Tháng Tư), số phiếu ủng hộ ông Trump hơn ông Cruz tới 31%, một tuần sau đó ở Pennsylvania ông Trump cũng đang dẫn trước 11%. Các cuộc thăm dò nay cũng nói bà Clinton hơn ông Sanders 11% ở New York, và hơn 17% ở Pennsylvania.
