Tháng Năm hàng năm được chọn là tháng Di Sản Á Châu, một thời điểm để nhìn nhận lịch sử đóng góp lâu dài, phong phú của người dân Canada gốc Á đối với Canada. Năm nay, trong 26 người Canada gốc Á có bốn người Canada gốc Việt đã được vinh danh.
1-Nhà văn Kim Thúy
Kim Thúy là tác giả từng đoạt nhiều giải thưởng lớn của Canada. Cô là thuyền nhân chạy trốn khỏi chế độ Cộng Sản áp bức trên quê hương Việt Nam của mình với cha mẹ và hai anh em vào năm 1978. Chuyến đi của họ là cuộc vượt thoát đau đớn trên chiếc thuyền đánh cá và thời gian chờ đợi trong trại tị nạn ở Malaysia trước khi trở thành một thuyền nhân ở Quebec.
Tác giả Kim Thúy (trái) tại buổi lễ trao giải thưởng Governor General’s Literary năm 2010. (Hình: asiawrites.org)
Cuộc hành trình đáng kinh ngạc cùng sự thích nghi với quê hương mới của gia đình cô hình thành các câu chuyện trong cuốn “Ru,” tiểu thuyết đầu tay của cô, kể về những thay đổi trong cuộc sống của một cô gái trẻ khi đời sống chuyển từ một trạng thái bất ổn đến bình an. “Ru” là một cuốn sách bán chạy ở Quebec, đoạt giải thưởng Governor General’s Literary dành cho các tiểu thuyết viết bằng Pháp trong năm 2010 và giải văn chương lớn Archambault năm 2011.
Trước khi tự khám phá ra khả năng trước tác của mình, cô Kim Thúy đã trải qua các công việc khác nhau như làm nghề lựa rau, thợ may, thâu ngân. Cô tốt nghiệp ngôn ngữ học, dịch thuật (1990) và luật học (1993).
2-Paul Nguyễn
Paul Nguyễn sinh ra tại Toronto và là thế hệ người Canada gốc Việt thứ hai. Cha mẹ ông đã rời bỏ Việt Nam đến Canada trong làn sóng di cư của các thuyền nhân.
Paul Nguyễn sử dụng Internet và niềm đam mê của mình cho việc làm phim để thúc đẩy sự đoàn kết giữa những những con người có nguồn gốc đa dạng. Khi còn nhỏ, ông đã say sưa quan tâm đến việc làm phim ảnh, phân phối khắp khu phố Jane và Finch, một khu vực nổi tiếng là phức tạp ở Toronto. Bản thân chứng nghiệm những khoảng cách giữa trẻ em người Việt thế hệ thứ hai và cha mẹ của mình, đồng thời chứng kiến những định kiến xã hội thiên lệnh đối với khu phố mình lớn lên, Paul Nguyễn nỗ lực cải thiện các quan hệ chủng tộc và thúc đẩy sự hiểu biết đa văn hóa ở Canada, nói lên các vấn nạn tội phạm trong thanh thiếu niên, bạo lực băng đảng và vấn đề xã hội trong các cộng đồng bị thiệt thòi.
Năm 2010, ông được giải thưởng Ontario Medal for Good Citizenship Ontario và giải thưởng Paul Yuzyk về đa văn hóa vì những thành tích xuất sắc. Năm 2012, ông được Nữ Hoàng Elizabeth II trao tặng huy chương Diamond Jubilee, vinh danh ông về những nỗ lực chống lại định kiến và vai trò tham vấn thanh niên trong cộng đồng của mình.
3-Vận động viên Thế Vận Hội Carol Huỳnh
Carol Huỳnh là người phụ nữ Canada đầu tiên giành được huy chương vàng Thế Vận Hội trong môn đấu vật. Carol sinh tại Canada, mẹ là người Việt, cha người Hoa nhưng đã di cư đến Việt Nam khi ông 3 tuổi. Sau 1975, cha mẹ cô cùng hai người con vượt biên khỏi Việt Nam và xin tị nạn tại Canada. Được giáo hội địa phương bảo trợ, họ định cư tại Hazelton, British Columbia.
Cô Carol Huỳnh bắt đầu tham dự môn đấu vật tự do trong trường trung học và tiếp tục môn thể thao này qua bậc đại học. Cô đã giành huy chương đồng giải vô địch thế giới vào năm 2000 và 2005 và huy chương bạc vào năm 2001. Năm 2008, cô mang về một huy chương vàng cho Canada tại Thế Vận Hội Bắc Kinh.
Carol Huỳnh cũng là một tấm gương vượt khó cho những người di dân. Khi chào đời, Carol chỉ mới được chín tháng sau khi gia đình định cư ở Hazelton, một tỉnh nhỏ vùng núi, thuộc tỉnh bang British Columbia. Những ngày đầu đến Canada, cuộc sống mới khiến gia đình Carol gặp rất nhiều khó khăn. Bố mẹ Carol Huỳnh phải làm mọi việc để nuôi dạy năm con nhỏ với bốn người sinh ra khi còn ở Việt Nam.
4-Nhà hoạt động cộng đồng Trần Thiên Ái
Trần Thiên Ái trở thành người Canada gốc Việt đầu tiên nhận giải thưởng Top 25 Immigrants Award của Canada. Câu chuyện về cuộc sống của ông cho thấy sự dũng cảm, khả năng hội nhập và một cuộc tìm kiếm không biết mệt mỏi để thành công. Đó là cuộc hành trình gian khổ của ông, một thuyền nhân rời khỏi Việt Nam năm 20 tuổi. Sau đó bị kẹt lại tại Philippines 12 năm trong thân phận của một người vô tổ quốc. Đến năm 2001 mới được chính phủ Canada chấp thuận cho định cư tại Montreal thuộc tỉnh bang Quebec.
Khi đến Canada vào năm 2001, ngoài những vết thương tâm lý và tình cảm sau những năm bị bỏ rơi, ông còn phải đối mặt với những thách thức điển hình của người mới nhập cư.
Xin mời xem thêm video: Triệu phú
giả ở Milwaukee trộm nhà và xe tặng bạn gái
Tuy nhiên, Trần Thiên Ái đã cho thấy khả năng hội nhập tuyệt vời. Ông làm việc toàn thời gian trong khi theo học chương trình công tác xã hội tại Đại Học McGill, nơi ông tốt nghiệp với bằng danh dự. Sau đó, ông được mời làm thành viên suốt đời của Golden Key International Honour Society. Năm 2006, ông là một trong 10 sinh viên trên toàn thế giới được nhận học bổng Golden Key.
Khả năng lãnh đạo của ông Trần Thiên Ái và những đóng góp xuất sắc cho ngành công tác xã hội của Đại Học McGill mang lại cho ông giải thưởng Sadie Aronoff.
Ông là giám đốc điều hành của Liên Đoàn Hội Người Việt Canada năm 2009 và hiện đang hoạt động trong một số tổ chức cộng đồng, bao gồm cả Ủy Ban Tư Vấn Công Dân, Ottawa Parole, và Liên Đoàn Quốc Gia Ukraine tại Gatineau, Ottawa. Ông liên tục chấp nhận những thử thách và rủi ro mới để duy trì một tầm nhìn mạnh mẽ nhằm giúp đỡ người khác
Tháng Di Sản Châu Á được tổ chức tại Mỹ từ năm 1979. Suốt thập kỷ qua, nhiều người Châu Á ở Canada cũng chào mừng ngày di sản của họ trong Tháng Năm. Từ Tháng Mười Hai, 2001, Thượng Viện Canada chính thức công nhận Tháng Năm là Tháng Di Sản Á Châu tại Canada. (L.Q.T.)
