WASHINGTON DC (NV) – Với việc Hoa Kỳ vừa bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương, Việt Nam sẽ thêm vào danh sách những nước mua vũ khí của Mỹ.
 |
| Người nộm mặc quân phục mang tiểu liên trưng bày trong hội chợ bán súng. (Hình: Getty Images/Frederick M Brown) |
Theo CNN, Hoa Kỳ chiếm gần 33% số lượng vũ khí xuất cảng, khiến trở thành nhà xuất khẩu vũ khí đứng đầu hành tinh.
Stockholm International Peace Research Institute, viện nghiên cứu Thụy Điển chuyên phân tích việc mua bán vũ khí trên thế giới bắt đầu từ năm 1968, nhận thấy Saudi Arabia đứng đầu danh sách nước mua vũ khí của Mỹ trong thời gian từ 2011 đến 2015, theo sau là United Arab Emirates.
Những quốc gia còn lại trong top 10 gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Nam Hàn, Úc, Đài Loan, Ấn Độ, Singapore, Iraq và Ai Cập.
Giới chuyên môn tin rằng Trung Đông sẽ vẫn còn đứng đầu danh sách trong một thời gian nữa, nơi hiện chiếm 40% lượng vũ khí xuất cảng của Mỹ, đặc biệt vào thời gian tổ chức khủng bố ISIS đang tung hoành.
Ông Andrew Hunter thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế, nói, các nước trong khu vực đang “dành ưu tiên cho quốc phòng” lên trên mọi chi tiêu khác.
Xuất khẩu của Mỹ gồm mọi thứ từ súng nhỏ đến phi cơ chiến đấu, xe tăng và các dàn phi đạn Patriot.
Nhiều quốc gia Á Châu cũng nằm trong danh sách các nước mua nhiều vũ khí của Mỹ, phản ảnh sự căng thẳng đối với chương trình hỏa tiễn và nguyên tử của Bắc Hàn, và trước việc Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động quân sự ở Biển Đông.
Quan hệ giữa Mỹ với Việt Nam thắt chặt hơn vào lúc Việt Nam phản đối hành động của Trung Quốc ở vùng biển cận duyên, gồm việc Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng biển tranh chấp vào năm 2014, một biến cố dẫn đến những cuộc nổi loạn chống Trung Quốc ở Việt Nam.
Vào ngày sau khi Hoa Kỳ loan báo bỏ cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam, Ngoại Trưởng John Kerry hôm Thứ Ba nói rằng Việt Nam cần có quân cụ để tự vệ.
Trong khi hầu hết các nước mua vũ khí hàng đầu dùng tiền túi để mua vũ khí của Mỹ, Hoa Kỳ cũng cho một số nước tiền tài trợ hoặc vay nợ để mua thiết bị quốc phòng từ các nhà sản xuất ở Mỹ, trong chương trình mang tên Foreign Military Financing, trị giá khoảng $5.7 tỉ, theo ngân sách yêu cầu năm 2017 của Bộ Ngoại Giao.
Trong ngân sách đề nghị, năm ứng viên hàng đầu trong chương trình tài trợ quân sự nước ngoài của Mỹ sẽ là Israel ($3.1 tỉ), Ai Cập ($1.3 tỉ), Jordan ($350 triệu), Pakistan ($265 triệu), và Iraq ($150 triệu).
Đối với Israel, món hàng đắt giá nhất họ nhắm đến là chiến đấu cơ tối tân F-35 Joint Strike Fighter.
Ngoài Trung Đông, quân đội các nước ở Phi Châu trong năm 2017 cần vũ khí nhiều gấp đôi năm trước, do hậu quả của những hoạt động khủng bố gia tăng tại các nơi như Mali, Somalia, và Nigeria.
Theo ông Hunter, các công ty quốc phòng Hoa Kỳ muốn đẩy mạnh việc xuất cảng vũ khí trong bối cảnh ngân sách quốc phòng ở Mỹ mới bị cắt trong thời gian gần đây.
Các nước xuất cảng vũ khí chính khác sau Hoa Kỳ là Nga, Trung Quốc, Pháp và Đức.
Trong khi Nga luôn luôn có một thị trường ở những nước quen sử dụng với vũ khí do họ chế tạo, Trung Quốc cũng đang đóng vai trò tích cực trên thị trường quốc tế, với mức xuất cảng vũ khí tăng 60% so với thời gian từ 2006 đến 2010.
Lãnh vực Trung Quốc đặc biệt phát triển mạnh nhất là kỹ thuật máy bay không người lái, được bán sang Nigeria, Iraq và Pakistan. (TP)
