HUNTINGTON BEACH, California (NV) ― Nhà họ không có xưởng vẽ. Nhưng tranh và sách chiếm hết không gian và thở hơi vào trong cuộc sống hằng ngày của họ. Bút vẽ, những bức phát họa và màu sắc giành chỗ trên bàn ăn, phòng khách, phòng ngủ, nhà để xe và hầu hết các khoảng trống khác trong căn nhà đáng yêu của họ.
Họ – đôi vợ chồng họa sĩ Nguyễn Thị Hợp, 74 tuổi, và Nguyễn Đồng, 77 tuổi – đã đạt tới đỉnh cao trong nghệ thuật cộng tác với nhau. Họ phác hoạ, vẽ, tô màu, triễn lãm, làm việc và chung sống với nhau hơn 50 năm. Họ kêu những món ăn mà người phối ngẫu thích khi đi ăn ở nhà hàng, và tiếp lời những câu nói cho nhau.
Đơn giản, họ là những họa sĩ làm việc rất nhiệt huyết. Ngày 30 Tháng Chín này, đôi họa sĩ Nguyễn Thị Hợp và Nguyễn Đồng vẽ ra mắt một quyển sách mới cùng với tác giả Trần Thị Minh Phước tại Viện Việt Học, 15355 Brookhurst St., Westminster, California. Buổi ra mắt sách sẽ diễn ra từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều.
Ngoài ra, tác giả Trần Thị Minh Phước và hai họa sĩ Nguyễn Thị Hợp và Nguyễn Đồng cũng có mặt để ký sách từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều Chủ Nhật, 1 Tháng Mười, tại Orange County Children’s Book Festival (“Authors’ Corner Booth”) bên trong trường Orange Coast College, 2701 Fairview Road, Costa Mesa, CA 92626. Vào cửa miễn phí.
“My First Book of Vietnamese Words” là sách được viết bởi tác giả Trần Thị Minh Phước và phát hoạ bởi hai hoạ sĩ Hợp và Đồng. Đó là một sách tranh vẽ dành cho thiếu nhi từ 3 tới 8 tuổi, và bao gồm 32 tranh vẽ phát hoạ. Đây cũng là quyển sách thứ hai trong loạt sách liên quan đến ngôn ngữ và văn hóa Việt do nhà xuất bản Tuttle Publishing sản xuất.
Một đoạn trích dẫn từ sách: “B is for Bà. Our grandma loves to tell us silly tales that make us laugh. She tells them very well.” (“B là Bà. Bà thương ta và thích kể những chuyện vui làm chúng ta cười. Bà kể rất hay.”)
Đoạn văn trên được vợ chồng họa sĩ Hợp-Đồng phác họa bằng hình vẽ một người bà lớn tuổi có mái tóc bạc. Bà mặc áo dài đỏ và quần dài trắng ngồi trên một chiếc chõng gỗ. Giống như cái khăn choàng màu hồng đang quấn vai bà, cánh tay bà giang rộng ôm lấy hai đứa cháu đang vui vẻ và cười đùa với những câu chuyện bà kể. Cả ba quây quần với nhau trên chiếc chõng gỗ có thanh tre kê tay. Phía sau họ là một cách cửa tre được mở rộng và một cây chuối xanh mơn mởn…
“Về hình họa, Nguyễn Thị Hợp đã nắm vững những nguyên tắc sâu sắc về hình thể. Bà đã lọc lựa lại để chỉ còn là những nét rất mong manh, mơ hồ của riêng mình. Cái đẹp tươi mát ấy không là một sao chép cứng nhắc của hiện thực, mà đó là một sự thanh lọc tao nhã chuyển đi từ ấn tượng đến dã thú và hồn nhiên,” Huỳnh Hữu Uỷ, một nhà sử học chuyên về tranh Việt Nam, phân tích. “Đó là một hòa hợp của màu và nét, qua một số thủ pháp hội họa tập hợp lại của phương Đông và phương Tây, dung nạp tất cả để biến thành bút pháp của mình, hội họa của Nguyễn Thị Hợp là một hòa hợp rất tinh vi cái thực và cái thần của hiện thực, đó là một hòa sắc rất Nguyễn Thị Hợp, và cũng rất là Việt Nam.”
Bác Sĩ Thái Hà, một chuyên gia sưu tầm tranh và nghệ thuật Việt Nam, có cùng cảm nghĩ, “Khi nhìn một bức tranh nào đó, bạn có thể thấy tranh của một người khác vì hầu hết họ copy hoặc bị ảnh hưởng lẫn nhau. Nhưng khi nhìn tranh của Nguyễn Thị Hợp–màu sắc tao nhã, hình hài thanh khiết, cái tóc và thường thì bàn tay nhỏ hơn dáng người một tí. Bạn biết đó là tranh của bà. Bà đã làm được như vậy. Bà đã tạo ra một nét rất đặc biệt riêng cho mình.”
Đôi vợ chồng hoạ sĩ này có nhiều kỹ năng trong nghệ thuật phát họa.
“Phải phân biệt rõ hai chuyện vẽ tranh và vẽ phác họa. Vẽ tranh tức là mình sáng tác theo cái nguồn hứng của mình. Còn vẽ phát hoạ thì họa sĩ sáng tác, vẽ và tô màu theo những lời văn và câu chuyện họ nhận được,” họa sĩ Nguyễn Đồng nói.
Nghệ thuật trong sách “My First Book of Vietnamese Words” là tranh phát họa.
Khi phát họa tranh cho một quyển sách, họa sĩ Hợp và Đồng thường bàn thảo về nội dung, màu sắc, cách vẽ… sau khi nhận được lời văn từ tác giả. Sau đó, họ phát họa và kết hợp những ý kiến và lời phê bình của nhau. Thỉnh thoảng mọi việc được diễn ra trôi chảy, thỉnh thoảng họ bị ngưng lại. Khi những thắc mắc và bản phát hoạ xong rồi, họ gởi cho tác giả và chủ bút để tham khảo ý kiến.
“Chúng tôi làm việc rất tốt với nhau,” tác giả Trần Thị Minh Phước nói. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng cho quyển sách thứ nhất với nhan đề “Vietnamese Children’s Favorite Stories,” trong tuyển tập sách Việt Nam do Tuttle Publishing xuất bản.
“Đối với tôi, ‘My first book of Vietnamese words’ là ‘my first book of Vietnamese images.’ Những hình ảnh quê hương Việt Nam, cũng là quyển sách đầu tiên đối với những em bé được sinh ra bên này. Khi chúng tôi vẽ, đọc cách tác giả diễn giải A là Ao, B là Bà tự dưng cảm thấy vui vui, rồi tìm cách làm sao phác họa được ý đó cũng là điều làm mình vui,” họa sĩ Nguyễn Đồng giải thích thêm.
Và, từ những niềm vui nho nhỏ đó, họ gìn giữ văn hóa và ngôn ngữ Việt qua những bức tranh phát hoạ và tranh sáng tác của họ, một cách âm thầm, hòa hợp.
