OLYMPIA, Washington (NV) – Khi những ca tử vong vì dịch COVID-19 tại tiểu bang Washington bắt đầu gia tăng, giới chức tại đây lo lắng việc thiếu những dụng cụ y khoa cần thiết cho các nhân viên y tế đương đầu trực tiếp với bệnh nhân.
Tờ Washington Post cho biết tiểu bang này gởi yêu cầu khẩn cấp đến Cơ Quan Dự Trữ Chiến Lược Liên Bang xin 233,000 mặt nạ trợ thở và 200,000 khẩu trang giải phẫu. Cơ quan liên bang này có trách nhiệm trữ thuốc hay dụng cụ y tế, cùng nhiều mặt hàng chiến lược khác, đề phòng những trường hợp thiên tai, khẩn cấp.
Casey Katims, viên chức chịu trách nhiệm liên lạc về sự vụ, báo cáo trong vòng 24 giờ, tiểu bang Washington sẽ nhận được hàng nhưng chỉ được khoảng một nửa số lượng theo yêu cầu. Cụ thể, Cơ Quan Dự Trữ Liên Bang sẽ gửi cho tiểu bang này 95,000 mặt nạ trợ thở (xin 233,000) và 100,200 khẩu trang giải phẫu (xin 200,000).
Ông Katims cho biết: “Họ không đưa lý do tại sao chỉ gởi một nửa số lượng mà chúng tôi yêu cầu.”
Kinh nghiệm trên của tiểu bang Washington nêu bật lỗ hổng lớn trong kế hoạch chuẩn bị đương đầu với đại dịch ở cấp liên bang. Ông Alex Azar, bộ trưởng y tế Hoa Kỳ, nói hiện nay liên bang chỉ có 12 triệu mặt nạ trợ thở N95 và 30 triệu khẩu trang giải phẫu, và khoảng 5 triệu mặt nạ trợ thở N95 sắp quá hạn. Trong khi đó các chuyên gia y tế công cộng ước lượng phải cần tới 3.5 tỷ cái dụng cụ tương tự để chống đại dịch cúm kéo dài một năm.
Tình trạng không cung cấp đủ ngân sách cho những kế hoạch dự trữ đối phó tình hình khẩn cấp trong nhiều năm vừa qua có thể là một trong những nguyên nhân chính đưa đến hoàn cảnh bối rối hiện nay.
Crytal Watson, chuyên gia cao cấp về an ninh y tế đại học John Hopkins cho biết trong nhiều thập niên qua, các chính phủ đã liên tục cắt giảm những khoản tiền cho các tiểu bang để phòng bị.
Có hai chương trình chủ yếu cấp liên bang cho vấn đề này được tài trợ 1.4 tỷ trong năm 2003, nhưng đến năm nay chỉ còn lại 662 triệu. Như vậy, số tiền hiện nay chưa được tới một nửa so với năm 17 năm trước.
Thêm vào đó, các chuyên gia hoạch định còn cho biết thời hạn sử dụng các loại mặt nạ N95, cũng là một lý do đáng kể. Mặt nạ N95 có thời hạn xử dụng trong khoản thời gian từ 5-6 năm.
James Lawler, chuyên gia đặc biệt về bệnh truyền nhiễm và an toàn sinh học tại Đại Học Y Khoa Nebraska cho biết: “Những dụng cụ đó có thời hạn và không thể tốt mãi. Nếu mua một số lượng quá lớn, tốn vô cùng nhiều tiền, rồi sẽ phải bỏ khi hết hạn. Nên chuyện mua thật nhiều cũng không phải là giải pháp khi gặp đại dịch.”
Trong lúc này, chính phủ liên bang đang gấp rút chạy đua với thời gian để có được mọi dụng cụ cần thiết để chống COVID-19 càng lúc càng thêm nghiêm trọng.
Tối thứ Tư, 4 Tháng Ba, Bộ Y Tế Hoa Kỳ tuyên bố sẽ mua 500 triệu mặt nạ N95 trong 18 tháng tới để dự trữ, giải thích rằng “đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn để tối đa hóa khả năng có sẵn của thiết bị bảo vệ cá nhân cho các nhân viên y tế đang trực tiếp đối đầu với virus.”
Với khối lượng đặt hàng lớn như vậy, chi phí khoảng dưới $1 cho mỗi mặt nạ, các chuyên gia cho biết. Vài tuần trước, khi dịch bệnh chưa lan tràn, khách hàng có thể mua hai chiếc N95 tại Walmart với giá dưới sáu đô.
Trở lại với chuyện tiểu bang Washington, sau khi bị chỉ trích nặng nề do không đáp ứng được yêu cầu, ông Robert Kadlec, viên chức đặc trách về hàng dự trữ tại Bộ Y Tế Liên Bang, báo cho Ủy Ban Nội An và Các Vấn Đề Chính Phủ rằng: tiểu bang Washington sẽ nhận được số lượng yêu cầu. Ông nêu rõ: “Đợt hàng thứ hai vừa tới Washington.” (MPL)
