WASHINGTON, DC (NV) – Các hãng hàng không như Delta, JetBlue, United, và American Airlines thay phiên nhau công bố sa thải hoặc cắt giảm giờ làm việc của nhân viên, chuyện tưởng như dễ hiểu vì thời dịch COVID-19, nhưng các hãng hàng không vốn đã “ngoạm” những miếng lớn trong đạo luật cứu nguy kinh tế CARES Act trị giá $2.2 ngàn tỷ với điều kiện “không được cắt lương và sa thải nhân viên cho đến ngày 30 Tháng Chín.”
Do đó, các dân biểu Dân Chủ tại Hạ Viện muốn Bộ Trưởng Tài Chính Steve Mnuchin giải thích vì sao các hãng hàng không lại “vô sự” sau khi nhận đến $25 tỷ cứu nguy trong mục đích giữ việc làm cho các nhân viên, đài CNBC dẫn lời lá thư của các nhà lập pháp gởi cho Bộ Tài Chánh vào ngày Thứ Ba, 26 Tháng Năm.
Các nhà lập pháp đồng thời muốn ông Mnuchin trả lời câu hỏi, liệu rằng Bộ Tài Chánh có cho phép các hãng hàng không cắt bớt giờ làm việc của nhân viên hay không.
“United, Delta, và JetBlue Airlines đều đơn phương cắt giảm giờ của nhân viên, tệ hơn nữa là trong một số trường hợp, nhân viên sụt lương và giảm mất các phúc lợi,” lá thư được ba dân biểu ký tên còn đặt thêm nghi vấn các công ty lợi dụng kẽ hở của đạo luật cứu nguy. “Qua việc cắt bớt giờ nhân viên, các hãng hàng không tạo điều kiện cho nhân viên hợp pháp để nhận trợ cấp thất nghiệp, đây chính là điểm mà đạo luật CARES Act muốn tránh bằng cách đòi hỏi các hãng hàng không khi nhận tiền cứu nguy không được sa thải hay cắt lương nhân viên.”
Lá thư của ba dân biểu Dân Chủ, Jan Schakowsky và Jesus Garcia (cùng tiểu bang Illinois), và Katie Porter (California) nhấn mạnh: “Rõ ràng các hãng hàng không này đã không tuân thủ tinh thần của đạo luật.”
Các nhà lập pháp thúc bách Bộ Trưởng Mnuchin ra thông cáo xác định rõ ràng hành động giảm giờ của các hãng hàng không đã vi phạm đạo luật CARES Act.
“Xin vui lòng cho biết phải chăng chính bộ trưởng hay nhân viên của bộ đã hướng dẫn các hãng hàng không bớt giờ làm việc nhân viên là không vi phạm luật cứu nguy kinh tế?” ba vị dân biểu đòi hỏi. “Nếu quả đúng như vậy, xin vui lòng cho biết Bộ Tài Chánh đã hướng dẫn cho công ty nào và cung cấp cho chúng tôi bản hướng dẫn mà quý vị đã dùng với hãng hàng không.”
Hồi đầu tháng, ba thượng nghị sĩ Dân Chủ là Charles Schume (New York), Maria Cantwell (Washington), và Sherrod Brown (Ohio) đã gửi ra một lá thư với nội dung tương tự.
Trong tuần vừa qua, 13 thượng nghị sĩ Dân Chủ khác cũng viết một lá thư chất vấn các tổng giám đốc của hai hãng Delta và JetBlue rằng: “Chuyện cắt giờ hay cắt lương đều có một hiệu quả như nhau cho bất kỳ nhân viên nào là: họ không còn đủ tiền để nuôi thân và gia đình của họ.”
Trong thời gian soạn thảo đạo luật CARES Act, các nghiệp đoàn nhân viên tại các hãng hàng không vận động giới lập pháp Dân Chủ ủng hộ đạo luật để cứu nguy cho kỹ nghệ hàng không có tổng cộng gần 750,000 nhân viên.
Quốc Hội Hoa Kỳ từng bị chỉ trích với đạo luật cứu các hãng hàng không trong vụ khủng bố ngày 11 Tháng Chín, 2001, các chủ nhân và nhà đầu tư được cứu trong khi các nhân viên bị sa thải và mất luôn những quyền lợi lao động.
Lúc đó, các hãng hàng không, trong đó có United Airlines, sau khi đã nhận quỹ cứu trợ đã vội vã khai phá sản. Dưới điều khoản khai phá sản của United Airlines, hãng này chấm dứt bốn chương trình hưu bổng nhân viên.
Lá thư của ba vị dân biểu Hạ Viện khẳng định: “Tình trạng kinh tế khó khăn vì đại dịch đè nặng trên các hãng hàng không, cho nên, Quốc Hội ủng hộ tài trợ cứu nguy. Tuy nhiên, mục đích của chúng tôi là trợ giúp tất cả các nhân viên chứ không phải bảo đảm tiền lương cho giới chức điều hành công ty hay lợi nhuận cho các nhà đầu tư. Bởi vì, trong những năm vừa qua, kỹ nghệ hàng không đã chi những khoản tiền kỷ lục để mua lại cổ phiếu của chính họ, và điều này chỉ làm lợi cho các giới chức điều hành và giới đầu tư, chứ không phải cho các nhân viên.”
Với đạo luật thuế được thông qua năm 2017, giảm thuế cho các đại công ty từ 35% xuống còn 21%, tức là được thặng dư 14%, với lập luận rằng các công ty sẽ dùng tiền thặng dư này để tái đầu tư vào nền kinh tế.
Nhưng thực tế, cho thấy, số tiền thặng dư trên được các công ty dùng để mua lại chính cổ phiếu của họ.
Theo thống kê của thị trường chứng khoán Dow Jones, các hãng hàng không đã dùng khoảng $39 tỷ mua lại cổ phiếu chính họ, làm đẩy giá cổ phiếu càng lúc càng tăng cao.
Khi giá cổ phiếu tăng, giới lãnh đạo công ty và các nhà đầu tư là thành phần hưởng lợi chính. (MPL) [qd]
