HÀ NỘI, Việt Nam, (NV) – Nhu cầu điện năng ngày một gia tăng, vẫn phải mua thêm của các quốc gia lân bang, nhà cầm quyền CSVN đang tính tới chuyện “tái khởi động” dự án điện hạt nhân từng bị xếp xó.
Mới đây, nhà cầm quyền CSVN, qua Bộ Công Thương, có một bản báo cáo “Quy hoạch năng lượng tổng thể quốc gia 2021-2030, tầm nhìn 2050” đang được “dần hoàn thiện, lấy ý kiến để trình Chính phủ cuối năm nay.” Trong đó, ngoài những dự án sản xuất điện từ thủy điện, nhiệt điện, điện khí, năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió), còn thấy đề cập cả chuyện sẽ “tái khởi động” dự án điện hạt nhân đã bị dẹp từ năm 2016.
Tháng Ba năm ngoái, Bộ Công Thương CSVN dựa trên các thống kê trước đó kêu nhu cầu điện năng trong nước tăng gấp hai lần tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế nên tạo sức ép rất lớn cho đầu tư năng lực phát điện, truyền tải và phân phối điện.
Mấy năm gần đây có thêm nhiều dự án điện năng lượng tái tạo gồm điện mặt trời và điện gió, nhưng “chi phí đầu tư cao, số giờ vận hành nguồn điện thấp, cơ sở hạ tầng lưới điện một số khu vực nhiều tiềm năng về năng lượng tái tạo chưa sẵn sàng để giải phóng công suất, yêu cầu sử dụng đất lớn, nhất là các dự án điện mặt trời,” theo lời một thứ trưởng Bộ Công Thương.
Bản tin của VNExpress hôm Thứ Sáu thuật lời ông Trần Xuân Hoà, chủ tịch Hội Khoa học công nghệ mỏ Việt Nam kêu gọi “nên đặt vấn đề quay lại phát triển điện hạt nhân trong quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia.” Bởi vì theo ông này, so với các loại hình năng lượng khác hiện có thì “điện hạt nhân vẫn an toàn cao, giá thấp.”
Dự án xây dựng một chuỗi gồm hai nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận với tổng công suất 4,000 MW theo một nghị quyết có từ năm 2009. Sau nhiều năm trì hoãn từ tiền đầu tư không có, chuyên viên điện hạt nhân không có, cần thời gian đào tạo, nhà cầm quyền CSVN đã chuẩn bị xây dựng từ năm 2016 theo công nghệ và tiền tín dụng của Nga, bắt đầu vận hành phát điện từ năm 2020.
Tuy nhiên, các khuyến cáo sau thảm họa phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011 tại Nhật Bản do động đất và sóng thần, Quốc Hội CSVN quyết định dừng dự án trong khóa họp vào Tháng Mười Một, 2016 và “không xây dựng loại hình năng lượng này tới năm 2030.”
Hồi đó, chính phủ Nga đã thỏa thuận cấp tín dụng cho Việt Nam khoản vay $10.5 tỷ. Đồng thời, chính phủ Nhật Bản cũng đồng ý cho vay nguồn vốn ODA làm điện hạt nhân tiếp theo hai nhà máy do Nga xây dựng.
Nhiều chuyên viên khoa học và điện hạt nhân người Việt ở Pháp từng cảnh cáo nếu nhà máy điện hạt nhân đặt tại tỉnh Ninh Thuận, khi một thảm họa như xảy ra tại Fukushima tái diễn thì nước Việt Nam sẽ bị cắt làm đôi.
Hồi năm ngoái, người ta cũng đã thấy báo chí trong nước hâm nóng trở lại chuyện “tái khởi động” dự án điện hạt nhân. Bây giờ lại thấy vấn đề phát triển điện hạt nhân được đề cập trong “dự thảo quy hoạch phát triển điện lực quốc gia” mà Bộ Công Thương đang “lấy ý kiến.”
Theo VNExpress “Bản quy hoạch này đặt ra phương án phát triển điện hạt nhân sau năm 2035 với 1,000 MW năm 2040 và tăng lên 5,000 MW vào 2045.” (TN) [kn]
