WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ và NATO tuyên bố sẽ không nhượng bộ các đòi hỏi của Nga về vấn đề Ukraine, theo hãng thông tấn AP hôm Thứ Tư, 26 Tháng Giêng.
Trong các văn bản đáp trả phía Nga, cả chính phủ Mỹ và NATO đều bày tỏ sự kiên định với chính sách mở cửa kết nạp thành viên của liên minh NATO, tức là từ chối yêu cầu của Nga về việc không cho Ukraine gia nhập NATO. Đồng thời khẳng định việc đưa quân và thiết bị quân sự đến một số nơi ở Đông Âu là không thể thương lượng.
Các câu trả lời này không nằm ngoài dự đoán và phản ảnh những gì mà giới chức cao cấp Mỹ và NATO vẫn nêu lên trong nhiều tuần qua.
Hiện Nga chưa có phản ứng gì, tuy nhiên giới chức Nga cảnh cáo Moscow sẽ nhanh chóng thực hiện “các biện pháp trả đũa” nếu Mỹ và đồng minh từ chối yêu cầu của họ.
Tuyên bố với các phóng viên ở Washington, Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết Nga sẽ không ngạc nhiên trước nội dung phản hồi dài nhiều trang mà Mỹ gửi đến ngoại trưởng Nga hôm 26 Tháng Giêng.
Ông bày tỏ: “Văn bản trả lời đã vạch ra một đường hướng ngoại giao nghiêm túc ở phía trước. Chúng ta chỉ chưa biết Nga có chọn hay không. Tài liệu này bao gồm các lo ngại của Mỹ và đồng minh cũng như đối tác về các hành động làm suy yếu an ninh từ phía Nga, đồng thời đưa ra đánh giá nguyên tắc và thực tế về các lo ngại do Nga đưa ra, cũng như đề nghị những phần mà cả hai bên có thể tìm thỏa thuận chung.”
Ông Blinken hy vọng có thể nói chuyện với Ngoại Trưởng Nga Sergey Lavrov về các câu trả lời này trong những ngày tới. Tuy nhiên ông nhấn mạnh quyết định chọn ngoại giao hay xung đột thuộc về phía Nga, mà cụ thể là Tổng Thống Nga Vladimir Putin.
“Chúng tôi chờ xem họ phản ứng như thế nào. Tuy nhiên tôi khẳng định rằng nếu Nga nghiêm túc chọn con đường ngoại giao trên tinh thần an ninh cho tất cả, thì tương lai sẽ rất tích cực. Tuy nhiên quyền quyết định là do ông Putin. Chúng tôi không thực hiện thay ông ấy,” ông Blinken tuyên bố.
Ngay sau phát biểu của ông Blinken, ông Jens Stoltenberg, tổng thư ký NATO, cho biết liên minh này vừa gửi một đáp trả riêng biệt đến Nga, đề nghị cải thiện liên lạc, xem xét cách thức tránh đụng độ quân sự ngoài ý muốn và thảo luận về kiểm soát vũ khí. Tuy nhiên cũng như Mỹ, ông từ chối yêu cầu không cho Ukraine gia nhập NATO từ phía Nga.
“Nga nên hạn chế áp dụng cưỡng bức bằng vũ lực và các hoạt động nhằm vào những khối liên minh và các quốc gia khác. Nga cũng nên rút quân khỏi Ukraine, Gruzia và Moldova, những nơi họ đưa quân tới mà không có sự đồng ý của nước sở tại,” ông Stoltenberg cho hay.
Về phía Mỹ, mặc dù từ chối thẳng thừng yêu cầu liên quan đến Ukraine và bố trí quân sự ở Đông Âu từ phía Nga, thế nhưng ông Blinken cho biết Mỹ sẵn sàng thực hiện các hành động khác để Nga giảm bớt lo lắng.
Các hành động này bao gồm đàm phán vị trí đặt hỏa tiễn và các cuộc tập trận quân sự ở Đông Âu cũng như thỏa thuận kiểm soát vũ khí, miễn là Nga đồng ý rút quân khỏi Ukraine và ngừng các luận điệu chia rẽ đồng minh cũng như trong nội bộ Ukraine.
Trước đó Moscow yêu cầu NATO bảo đảm rằng không cho Ukraine và các nước thuộc Liên Xô cũ gia nhập NATO, cũng như không bố trí quân cùng trang cụ quân sự tại các nước này. Nga cũng nhiều lần phủ nhận có kế hoạch tấn công Ukraine.
Tuy nhiên Mỹ và NATO vẫn lo lắng vì Nga đưa quân gần Ukraine và tổ chức các cuộc diễn tập quân sự. Trong khuôn khổ tập trận, các đơn vị bộ binh và pháo binh ở miền Tây Nam nước Nga dùng đạn thật, chiến đấu cơ ở biển Baltic thực hiện ném bom, hàng loạt chiến hạm tập trận ở Biển Đen và Bắc Cực.
Phát biểu với giới chức Nga hôm 26 Tháng Giêng, trước khi phía Mỹ và NATO đưa ra văn kiện đáp trả, ông Lavrov cho biết mình và giới chức chính phủ sẽ tư vấn cho ông Putin về các bước tiếp theo. Ông tuyên bố Moscow sẽ thực hiện các biện pháp trả đũa nếu phương Tây tiếp tục gây hấn, nhưng Nga cũng không bị động chờ đợi trong các cuộc thảo luận.
Hôm 26 Tháng Giêng, Mỹ kêu gọi người Mỹ ở Ukraine nên rời đi, nói rằng tình hình khó lường và có thể xấu đi đột ngột.
Cùng ngày, phái đoàn Nga, Ukraine, Pháp và Đức gặp mặt ở Paris trong cuộc thảo luận kéo dài tám tiếng về cuộc xung đột ly khai ở Ukraine. Mặc dù không có kết quả gì mới lạ, nhưng các bên hứa hẹn sẽ có một cuộc thảo luận khác tại Berlin trong hai tuần tới.
Cuộc thảo luận tập trung vào thỏa thuận hòa bình Minsk 2015 với mục đích chấm dứt xung đột. Tuy nhiên cuộc thảo luận lại không nói đến nguy cơ Nga xâm lăng Ukraine.
Đại diện từ Nga cho biết đây là một vấn đề khác và họ sẽ không thảo luận vấn đề này.
Ông Andriy Yermak, đại diện của Ukraine, cho rằng cuộc thảo luận đánh dấu một bước tiến quan trọng kể từ Tháng Mười Hai, 2019. Tuy nhiên ông cũng thừa nhận các bên không trực tiếp giải quyết những căng thẳng hiện tại ở biên giới. Ông cho rằng những cách diễn giải khác nhau về thỏa thuận Minsk đang gây trở ngại và các bên sẽ tiếp tục thảo luận về vấn đề này trong buổi nói chuyện ở Berlin, Đức. (V.Giang) [qd]
