WASHINGTON, DC (NV) – Giới chức tình báo Mỹ đang buộc phải xem xét lại hàng loạt đánh giá sai lạc về cuộc xâm lăng của Nga vào Ukraine, tiếp theo sau những sai lầm của họ trong đánh giá sức chiến đấu của quân đội Afghanistan vào năm ngoái, theo bản tin hãng thông tấn AP hôm Thứ Bảy, 4 Tháng Sáu.
Vài tuần trước khi Nga tiến hành cuộc xâm lược vào cuối Tháng Hai, các viên chức tình báo đặt ra câu hỏi: Liệu ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, sẽ lãnh đạo một cuộc kháng chiến lịch sử hay bỏ chạy trong khi chính phủ của ông sụp đổ?
Cuối cùng, họ đã xem nhẹ Zelensky và Ukraine trong khi đánh giá quá cao Nga và Tổng Thống Vladimir Putin, ngay cả khi họ dự đoán chính xác rằng Điện Kremlin sẽ ra lệnh thực hiện cuộc xâm lược. Tuy nhiên, trái với ước tính của Mỹ, thủ đô Kiev của Ukraine đã không bị thất thủ ngay chỉ trong vài ngày.
Các viên chức tình báo Mỹ nay đã bắt đầu xem xét cách các cơ quan của họ đánh giá ý chí và khả năng chiến đấu của chính phủ nước ngoài.
Quá trình rà soát đang diễn ra trong khi tình báo Mỹ tiếp tục có vai trò quan trọng ở Ukraine và Tòa Bạch Ốc tuy tăng cường cung cấp và hỗ trợ vũ khí cho Ukraine, cố gắng dự đoán những hành động có thể bị Putin coi là làm leo thang căng thẳng và tìm cách tránh trực tiếp đối đầu với Nga.
Chính quyền Joe Biden tuyên bố sẽ cung cấp cho Ukraine một lượng nhỏ hệ thống hỏa tiễn tầm trung kỹ thuật cao, loại vũ khí mà nước này đã mong muốn từ lâu.
Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 24 Tháng Hai, Tòa Bạch Ốc đã chấp thuận gởi máy bay không người lái, hệ thống chống xe tăng và phòng không, cùng hàng triệu viên đạn cho Ukraine.
Mỹ cũng sớm dỡ bỏ bớt hạn chế về chia sẻ tức tình báo để giúp Ukraine tấn công những mục tiêu quan trọng, bao gồm soái hạm của hải quân Nga.
Các nhà lập pháp của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa đều đặt câu hỏi liệu Mỹ có thể làm được nhiều hơn trước khi Moscow xâm lược hay không và liệu Tòa Bạch Ốc có kìm hãm sự ủng hộ do những đánh giá bi quan về Ukraine hay không.
Trong phiên điều trần của Ủy Ban Quốc Phòng Thượng Viện hồi tháng trước, Thượng Nghị Sĩ Angus King (Độc Lập-Maine) nói với các viên chức lãnh đạo ngành tình báo Mỹ rằng “nếu chúng ta có được dự đoán tốt hơn, chúng ta có thể đã làm nhiều hơn để hỗ trợ người Ukraine sớm hơn.”
Tháng trước, Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện gửi một bức thư mật tới Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia (ODNI) hỏi về cách các cơ quan tình báo đánh giá về Ukraine và Afghanistan.
Bà Avril Haines, giám đốc tình báo quốc gia, nói với các nhà lập pháp rằng Hội Đồng Tình Báo Quốc Gia (NIC) sẽ xem xét cách các cơ quan này đánh giá cả “ý chí” và “năng lực chiến đấu.” Cả hai vấn đề đều “không dễ dàng để đưa ra phân tích hiệu quả” và họ đang nghiên cứu nhiều phương pháp suy luận khác nhau để thực hiện điều đó.
Bất chấp những lợi thế to lớn của mình, Nga đã thất bại trong việc giành vị thế trên không so với Ukraine và thất bại trong các nhiệm vụ cơ bản, điển hình là bảo đảm thông tin liên lạc trên chiến trường.
Theo ước tính của Mỹ, chính quyền Nga đã mất nhiều ngàn binh sĩ và ít nhất tám đến 10 tướng lãnh.
Các lực lượng Nga và Ukraine hiện đang chiến đấu ác liệt ở miền Đông Ukraine, khác xa với dự báo chiến thắng nhanh chóng của Nga mà Mỹ và các quốc gia Tây Phương đưa ra. (V.Giang) [đ.d.]
