LOS ANGELES, California (NV) – Tổng Thống Joe Biden và các nguyên thủ khác ở khu vực Tây Bán Cầu hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Sáu, loan báo việc đạt thỏa thuận được coi là bản lộ trình cho các quốc gia đón tiếp số lượng lớn người di dân và người tị nạn, theo bản tin hãng thông tấn AP.
“Tuyên Bố Los Angeles” được coi là thành quả lớn nhất tại cuộc họp Hội Nghị Thượng Đỉnh Châu Mỹ (Summit of the Americas) vốn gặp trở ngại do bất đồng ý kiến về những quốc gia mà Tổng Thống Biden muốn mời tham dự. Các nhà lãnh đạo Mexico và một số quốc gia vùng Trung Mỹ chỉ gửi giới chức ngoại giao cao cấp đến dự, sau khi Mỹ không mời Cuba, Nicgaragua và Venezuela vì vi phạm nhân quyền.
Một số các tiêu chuẩn căn bản được loan báo trong ngày cuối của cuộc họp thượng đỉnh, gồm cả các con đường hợp pháp để vào các quốc gia, trợ giúp cho các cộng đồng di dân bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đối xử nhân đạo tại các khu vực biên giới và phối hợp đối phó trong các trường hợp khẩn cấp.
Tổng Thống Biden nói trên bục phát biểu, có 20 lá cờ của các quốc gia bao quanh, từ Chile ở phía Nam cho tới Canada ở phía Bắc.
Ông Biden bày tỏ hy vọng sẽ có thêm các quốc gia khác tham gia vào thỏa thuận này, nói rằng: “Đây chỉ là bước đầu, chúng ta còn nhiều điều phải làm, rõ ràng là vậy.”
Tòa Bạch Ốc đặc biệt nêu lên việc Costa Rica sẽ có biện pháp bảo vệ người tị nạn Cuba, Nicaragua và Venezuela đến quốc gia này trước Tháng Ba, 2020. Mexico sẽ cấp chiếu khán làm việc tạm thời cho khoảng 20,000 người dân Guatemala mỗi năm.
Mỹ hứa sẽ cấp $314 triệu để trợ giúp các quốc gia đón nhận người tị nạn và di dân, cùng tái lập nỗ lực đoàn tụ các gia đình Haiti và Cuba. Belize sẽ có biện pháp cho người di dân Trung Mỹ và Belize trở thành thường trú nhân.
Vào hôm Thứ Năm, Tổng Thống Joe Biden cố gắng lập ra một tầm nhìn thống nhất cho Tây Bán Cầu, song Hội Nghị Thượng Đỉnh Châu Mỹ nhanh chóng rơi vào bất đồng quan điểm, thất bại trong tìm tiếng nói chung về di cư, kinh tế và khí hậu.
Ông Biden phát biểu mở đầu hội nghị: “Không có lý do gì ngăn cản Tây Bán Cầu trở thành khu vực hướng tới tương lai, dân chủ, thịnh vượng, hòa bình và an toàn nhất thế giới. Chúng ta có tiềm năng vô hạn.”
Nhưng ngay sau nhận xét của tổng thống, ông John Briceno, thủ tướng Belize, lên tiếng phản đối việc một số quốc gia bị Mỹ loạt khỏi hội nghị thượng đỉnh và Cuba vẫn bị Washington cấm vận.
“Hội nghị thượng đỉnh dành cho toàn bộ Châu Mỹ, do đó không thể lý giải tại sao có những quốc gia Châu Mỹ không có mặt tại đây. Vào thời điểm quan trọng này, khi tương lai của chúng ta bị đe dọa, chúng ta sẽ bị chia rẽ. Chính địa lý, chứ không phải chính trị, mới định hình Châu Mỹ,” ông Briceno nói.
Bên cạnh ông Briceno, Tổng Thống Alberto Fernandez của Argentina cũng tỏ sự không đồng ý với hành động của chính quyền Biden.
Ông Andres Manuel Lopez Obrador, tổng thống Mexico, muốn mời các nhà lãnh đạo của Venezuela, Cuba và Nicaragua, nhưng Mỹ từ chối vì coi họ là những kẻ độc tài.
Cuối cùng, thỏa thuận không thể đạt được, và ông Lopez Obrador quyết định không tham dự. Tổng thống của Honduras, Guatemala và El Salvador cũng vậy. (V.Giang) [qd]
