LTS: Nhật báo Người Việt mở mục “Độc Giả Viết” nhằm mời gọi quý độc giả “cùng làm báo” với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm… về đời sống và xã hội. Để tham gia, quý độc giả vui lòng gởi email: [email protected].
Đinh Trực
Một trong những hình ảnh về nếp sống, ẩm thực nhanh gọn của người xưa, người miền Nam lưu giữ trong ký ức sâu đậm là hình ảnh cái bội cần xé đựng bánh mì nóng, cột ở yên sau chiếc xe đạp của người bán. Họ rong ruổi khắp đạp xe khắp các phố, các đường quê, ngang cùng ngỏ hẻm, suốt bốn mùa bất kể chuyện nắng sớm mưa chiều kể cả ngày lẫn đêm…
Làm sao quên được hình ảnh cái bội cần xé làm bằng tre, phủ một lớp bao bố chỉ xanh giữ hơi nóng của bánh mì mới ra lò để bán lẻ cho khách. Khi cái hương thơm của nó tỏa ra, kích thích sự thèm ăn, kích thích cảm giác yêu quý đời sống yên bình hay trong thời loạn.
Làm sao tôi quên được hình ảnh thằng bạn học ngồi chung bàn năm lớp Nhứt, vì hoàn cảnh nghèo phải nghỉ học sớm, để rồi ngày ngày lúc tờ mờ sáng đã đội cái thúng tre cũ lê la gần trường, xóm chợ để bán bánh mì và khi gặp các bạn học, đều đỏ mắt, ngấn lệ vì mặc cảm…!
Thuở còn nhỏ, được má dẫn đi Chợ Lớn. Ở bến xe, lúc nào cũng đông người bán dạo bánh mì là một đặc trưng nơi đây. Tiếng rao mời vang lên không ngớt.
Cũng như nhiều người khác, má tôi cũng mua gần chục ổ to chảng về làm quà cho các con. Lòng tôi rộn lên một niềm vui khó tả…
Vậy đó, chỉ là bánh mì không mà người nghèo, người giàu ai cũng thích. Với trẻ con ở quê thì khỏi phải nói, người lớn cầm ổ bánh mì ngắt từng khúc, chia cho từng đứa thì coi như người lớn đó thiệt đáng nể hết sức.
Ngay cả chuyện cúng giỗ ngày xưa ấy, dâng cúng lên bàn thờ, chỉ cần lấy vài ổ bánh mì để lên cái dĩa, sang trọng hơn là kèm thêm một con vịt quay, đốt nén nhang thơm là coi như đã tròn lễ nghĩa với hương linh của ông bà về chứng giám, người dự giỗ cũng phải một phần xuýt xoa.
Làm sao trong tiềm thức mỗi người lớn, bé quên được tiếng rao: “Bánh mì nóng giòn đây! Bánh mì nóng hổi vừa thổi vừa ăn đây…”
Làm sao quên được những lần thèm bánh mì nóng mới ra lò…, bên bếp than củi thật lớn, hơi nóng tỏa ra khắp không gian, hòa quyện cùng mùi bột, mùi bánh chín thật là lạ.
Xem những người thợ đang làm bánh, họ chia nhau từng công đoạn. Bên cái nồi to, tay ngắt thật đều những cục bột no tròn, thảy vào cân rồi đem ra vò tròn to như cái bánh bao. Người khác se bột cho dài ra, hai tay vũ bột, tiếng kêu vang lên phành phạch, rồi lại se, vũ tiếp…Thật là hay, trong chớp mắt cục bột đã đổi dạng ra ổ bánh, tay cầm que tre vót mỏng, thoăn thoắt gạch vài nhát…
Người nướng bánh xếp bột vào lò, lửa vẫn cháy hừng hực…, vĩ bánh chín vàng ươm được lấy ra, cuối cùng là việc dùng cọ quét bơ lên bánh, những chiếc bánh trông thật đẹp, vàng bóng mang hương thơm và hơi nóng toả ra… đúng là “bánh mì mới ra lò…”
Làm sao tôi quên được hình ảnh mò xuống garde manger lục lọi được tô tôm rang thơm ngấy, đỏ chót để bỏ vào ổ bánh mì thơm phức rồi nhai ngấu nghiến.
Làm sao có thể quên được cái béo, cái vị ngọt của sữa Ông Thọ, hay sữa Con Chim khi đổ vào cái chén, xé bánh mì chấm vào đậm đậm và cho vào miệng… và cứ tưởng trên đời này không có món ăn nào sẽ ngon hơn được nữa…
Làm sao quên được có chén nước mắm ngon, vài muỗng mỡ heo, rắc tiêu vào rồi cùng vài ba đứa bạn trong xóm cùng nhau xé bánh mì ra chấm vào để ăn, cùng thưởng thức cái vị cay của tiêu, cái mặn của nước mắm, cái béo của mỡ, cái mùi thơm của bánh mì nóng hổi mới ra lò, khi trong ruột bánh còn bốc hơi nóng toả ra, mùi thơm bột mì của Pháp, cùng hương vani hoà quyện…
Ôi hít và ăn mới đã, mới sướng làm sao…! Ôi…! Cái thú vui vừa ăn vừa nói chuyện trên trời dưới đất…
Ngày nay, những ổ bánh mì không còn mộc mạc đơn sơ như ngày xưa nữa. Nó mang trong lòng bánh những nguyên liệu cao cấp như paté, jambon, xíu mại, mayonnaise, rau dưa các loại rất ngon, rất hấp dẫn…. Chúng không còn quanh quẩn ở bến xe, bến tàu, chợ quê, xóm chợ nữa mà đã tìm đường vượt ra các châu lục xa xôi. Nó đã có thương hiệu nổi tiếng của thức ăn nhanh….
Nhắc đế nhớ lại những ký ức của ngày xưa, để hoài niệm những hình ảnh đẹp của kỷ niệm tuổi thơ xưa trong cái không gian, thời gian đã qua hơn nửa thế kỷ…
Thỉnh thoảng…, tôi vẫn làm chén nước mắm ngon tưới mỡ, rắc tiêu và xé bánh mì chấm…, hay chấm vào sữa đặc có đường mang nhãn hiệu “Cô gái Hà Lan”, cùng ly cà phê sữa và cứ mỗi lần như thế…! Ký ức xưa lại tái hiện rõ như ngày nào…!
Tôi đã có cách tìm và được một vé trở về tuổi thơ…! Bạn cũng sẽ làm được như thế… để hoài niệm mà…!
