Phạm Vũ
HOUSTON, Texas (NV) – Đêm Thứ Bảy, 10 Tháng Chín, tại ngôi làng Thái Xuân ở Houston, Texas, đã diễn ra một đêm hội trăng rằm đón Tết Trung Thu rộn ràng, đặc sắc. Đây là sự kiện được “dân làng” gìn giữ và duy trì bấy lâu nay.
Ngôi làng 30 tuổi
Cứ tưởng đâu cách gọi làng, xã chỉ có thể tìm thấy ở làng quê Việt Nam xưa, nhưng ngay tại thành phố này có đến bảy ngôi làng, trong đó có làng Thái Xuân, tọa lạc về hướng Nam của Houston, nơi được gọi là “trung tâm văn hóa” của cộng đồng người Việt ở đây.
Kể nhanh về nguồn gốc ra đời của làng Thái Xuân, trưởng làng hiện nay là ông Phạm Kỳ Hùng cho biết đây là một trong bảy ngôi làng do Linh Mục Trần Chấn Chỉnh thành lập từ cuối những năm 1980. Vị linh mục này mua lại những chung cư cũ rồi bán với giá rẻ cho cộng đồng, với tâm huyết giúp cho người Việt tha hương có một nơi sống tề tựu cùng nhau như một gia đình.
“Cha Chỉnh ấp ủ từng ngôi làng là những gia đình Việt Nam yêu thương nhau, anh em đùm bọc nhau như thông điệp của Chúa,” ông Phạm Kỳ Hùng giải thích.
Làng Thái Xuân ra đời muộn, năm 1993, được lấy lại tên của ngôi làng cũng do chính vị linh mục dựng lên vào năm 1950 ở huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam. Điểm đặc biệt của ngôi làng này là nơi quy tụ nhiều người Việt di cư theo diện H.O. nhất. Thêm vào đó, ông Hùng nói: “Làng Thái Xuân được lợi thế là ở ngay trung tâm, nên được gọi là trung tâm văn hóa của cộng đồng Việt, tức là nơi diễn ra những lễ hội truyền thống, mang ý nghĩa bảo tồn.”
Giữ gìn nguồn cội
Vì lẽ đó, Tết Trung Thu năm nay, cũng như bao năm khác, diễn ra ở làng Thái Xuân. Cơn mưa nhỏ đổ xuống chiều Thứ Bảy, 10 Tháng Chín, không làm cho không khí của đêm hội trăng rằm bị ảnh hưởng. Theo lời trưởng làng, do mọi người đã chuẩn bị trước lều, bạt, nên chương trình vẫn diễn ra đúng như mong mỏi của mọi người.
Sân khấu được dựng lên từ ý tưởng của khu nhà chòi, mái lá, thích hợp với hình ảnh đêm rằm phá cỗ ở làng quê xưa. Trên “sân khấu,” các em thiếu nhi trong trang phục cổ truyền biểu diễn ca khúc “Cây Đa Quán Dốc.” Bên dưới, các vị cao niên và các em nhỏ cầm trên tay những chiếc lồng đèn đủ hình dáng. Ánh sáng phát ra trong các lồng đèn màu đó, tuy là đèn led, không phải nến thật, cũng đủ soi sáng một vùng ký ức của Trung Thu xưa trong tâm tưởng người tham dự.
Bà Hiền Trần, sang Mỹ năm 1993, là dân làng Thái Xuân từ năm đó, cho biết dù đã có mặt nhiều đêm Trung Thu ở làng, nhưng năm nào bà cũng xúc động. “Nhìn khung cảnh nhà tranh vách lá, cây chuối, lồng đèn, tôi và mọi người ai cũng nhớ Việt Nam,” bà nói qua điện thoại, giọng nói tràn ngập nỗi hân hoan.
Tất cả tiết mục trong đêm lễ hội đều là những hoạt động quen thuộc mang giá trị văn hóa như múa lân, thi quốc phục, văn nghệ dân gian do các em thiếu nhi biểu diễn. Các phần quà là lồng đèn và bánh Trung Thu, tuy đơn sơ, nhưng mang đến thật nhiều niềm vui cho mọi người, từ người lớn cho đến các em nhỏ. Trưởng làng Phạm Kỳ Hùng chia sẻ: “Những món quà nhỏ thôi, nhưng nhìn vào ánh mắt các em, những thế hệ sinh ra và lớn lên ở Mỹ, mình thấy điều nhận lại từ những lễ hội thế này là vô giá, không gì thay thế được.”
Bà Hiền Trần, thay mặt cho những dân làng khác, nói lên cảm xúc của cộng đồng Việt trong đêm hội cổ truyền trên xứ người: “Ai cũng vui, cũng thích. Vì ai cũng nhớ Trung Thu Việt Nam.” Bà nhớ lại, đêm đó, bà chọn chiếc áo dài màu vàng bà thích nhất, có mặt tại sự kiện thật sớm, gặp gỡ và phụ giúp mọi người tổ chức đêm hội chu đáo. Bà nói: “Gần 500 phần ăn đều phát hết. Ban tổ chức rất chu đáo, chuẩn bị cả phần ăn chay.”
Không chỉ dân làng Thái Xuân, mà nhiều làng khác như làng St. Joseph, làng St. Marie, làng Đà Lạt, làng Huế… và cư dân ở các khu vực khác ở Houston cũng về tham dự Tết Trung Thu. Ngoài ra, trưởng làng Phạm Kỳ Hùng cho biết, lễ hội còn có khách mời là những quan chức chính quyền của quận hạt như Luật Sư Steven Điêu, chủ tịch cộng đồng, và các cảnh sát viên có thâm tình với làng Thái Xuân.
Cũng theo ông Hùng, đặc biệt là các em thuộc thế hệ “Gen X” rất hào hứng. Theo ông, các em được sinh ra ở Mỹ, không được biết đến không khí Tết Trung Thu “nguyên bản” ở quê nhà, thì những thế hệ đi trước có trách nhiệm khích lệ giữ gìn, không làm mất đi những lễ hội mang tính phong tục tập quán của người Việt Nam. Đó cũng chính là tâm niệm của Linh Mục Trần Chấn Chỉnh.
“Cộng đồng Việt quy tựu cùng nhau, thương yêu và bảo tồn nguồn cội,” trưởng làng Phạm Kỳ Hùng nhấn mạnh. [đ.d.]