KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Những tưởng nghề đánh máy thuê ở Việt Nam đã mai một trong lúc máy điện toán đã phổ biến thì tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, vẫn đang có một bà mưu sinh bằng nghề này.
Theo tờ Người Lao Động hôm 20 Tháng Giêng, bà Phạm Thị Anh Thư, 53 tuổi, ở phường Xương Huân, thành phố Nha Trang, kiếm sống nhờ một chiếc máy đánh chữ cũ kỹ đặt trên lề đường ngay ngã tư Hàn Thuyên-Phan Bội Châu.
Mỗi ngày, bất kể mưa hay nắng, cứ tầm 8 giờ sáng, bà Thư lại ra đây ngồi chờ khách đến thuê soạn văn bản, đơn từ. Bàn phím của chiếc máy đánh chữ được ghi nhận đã mòn, không còn thấy ký tự nhưng bà vẫn gõ miệt mài vì đã quá quen thuộc. Vì máy đã cũ nên gõ khá nặng tay nên bà phải dùng một que gỗ để gõ cho đỡ đau tay.
Do vị trí đặt máy đánh chữ gần các cơ quan công quyền, bà Thư nhận soạn nhiều loại văn bản khác nhau, từ đơn khiếu nại đến đơn ly hôn. Hầu hết khách hàng của bà là dân lao động, nghỉ học từ sớm hoặc không biết chữ, nên gặp khó khăn mỗi khi cần soạn thảo đơn từ.
Mỗi tờ đơn biên soạn theo ý của khách hàng, bà lấy thù lao 20,000-30,000 đồng (xấp xỉ $1). Với những đơn từ khó, mất nhiều công sức thì bà nhận 50,000 đồng ($2) trở lên.
Bà Thư cho biết mình rất ngại giúp soạn đơn ly hôn vì “sau tờ đơn là gia đình, con cái chia xa.” Do đó, mỗi khi gõ đơn này, bà cũng khuyên nhủ để làm sao người thuê bỏ ý định nhờ soạn đơn.
“Nhiều trường hợp đến nhờ gõ đơn tố cáo người này, người kia với giá cao nhưng mình cảm thấy có lỗi vì mình chấp bút trong khi không biết gì về người bị tố cáo, nên với loại đơn này, tôi không nhận làm,” bà Thư nói.
Bà Thư nhắc lại chuyện gần đây, một khách hàng nhờ bà gõ đơn khiếu kiện đất đai bị thu hồi làm dự án ở huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa. Sau đó, người này thắng kiện nên quay lại hậu tạ bà 1 triệu đồng ($42), bằng thu nhập cả tuần làm việc của bà.
Báo Người Lao Động cho biết thêm, gia đình bà Phạm Thị Anh Thư có ba thế hệ làm nghề đánh máy thuê. Từ hồi thập niên 1960, ông ngoại bà Thư đã làm nghề này, tiếp đó mẹ bà kế nghiệp rồi truyền nghề cho bà.
Trong ký ức của bà, thập niên 1980 và 1990 là thời kỳ nghề đánh máy thuê ăn nên làm ra nhất.
Đến thời công nghệ điện toán phát triển, các tiệm photocopy (sao y) mọc lên khắp mọi nơi, nghề đánh máy thuê trở nên lỗi thời và những người theo nghề này rơi rụng dần. Hiện tại, dường như ở Nha Trang, bà Thư là người cuối cùng còn hành nghề này. (N.H.K) [qd]
