WARSAW, Ba Lan (NV) – Tổng Thống Joe Biden hôm Thứ Tư, 22 Tháng Hai, tuyên bố Nga tạm ngừng tham gia New START, hiệp ước kiểm soát vũ khí nguyên tử lớn còn lại duy nhất với Mỹ, là “sai lầm lớn,” theo CBS News.
Tổng Thống Biden đang bước vô dự họp với đồng minh Đông Âu trong NATO ở Warsaw, Ba Lan, thì phóng viên hỏi ông nhận xét như thế nào về việc tổng thống Nga tuyên bố tạm thời rút khỏi New START.
Ban đầu, ông Biden mỉm cười đáp “tôi không có thời gian,” nhưng rồi ông dừng lại nói “đó là sai lầm lớn.”
Trong bài diễn văn toàn quốc hôm Thứ Ba, ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, loan báo nước này sẽ tạm ngừng tham gia New START, làm mối quan hệ giữa Mỹ với Nga, đang căng thẳng vì cuộc chiến Ukraine, càng thêm căng thẳng.
Ông Putin còn cho hay Nga nên sẵn sàng thử vũ khí nguyên tử trở lại nếu Mỹ thử trước. Chuyện đó mà xảy ra sẽ kết thúc lệnh cấm thử vũ khí nguyên tử trên toàn cầu có hiệu lực từ thời kỳ Chiến Tranh Lạnh.
Vài giờ sau khi ông Putin đọc diễn văn, Bộ Ngoại Giao Nga cho biết nước này “có thể thay đổi” quyết định tạm ngừng tham gia New START và “Washington phải chứng tỏ thiện chí chính trị, tận tâm cố gắng làm giảm căng thẳng và tạo điều kiện để hiệp ước này có hiệu lực đầy đủ trở lại.”
Ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, gọi tuyên bố của ông Putin là “rất tai hại và vô trách nhiệm.”
Hôm Thứ Tư, cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện Nga đều chuẩn thuận dự luật tạm ngừng tham gia New START, thông tấn xã TASS của Nga đưa tin.
Chỉ Tổng Thống Putin mới có quyền quyết định để Nga tham gia hiệp ước này trở lại, theo TASS.
New START do ông Barack Obama, tổng thống Mỹ thời đó, và ông Dmitry Medvedev, tổng thống Nga thời đó, ký năm 2010. Hiệp ước này chỉ cho phép mỗi bên có tối đa 1,550 đầu đạn nguyên tử và 700 hỏa tiễn cũng như phi cơ ném bom. Hiệp ước này đề nghị cho phép thanh tra tại chỗ để xác minh có tuân thủ hay không.
Chỉ vài ngày trước khi New START hết hạn hồi Tháng Hai, 2021, Nga và Mỹ đồng ý gia hạn thêm năm năm. (Th.Long) [qd]
