WASHINGTON, DC (NV) – Bản báo cáo được chờ đợi từ lâu của ông John Durham công bố hôm Thứ Hai, 15 Tháng Năm, kết luận không tìm thấy dấu vết “tội ác thế kỷ” của thế lực “nhà nước ngầm” mà cựu Tổng Thống Donald Trump luôn hô hoán và mong đợi.
Tuy nhiên, bao nhiêu đó cũng đủ để ông Trump cảm thấy nhẹ nhõm và có thể tận dụng làm lợi thế chính trị trong cuộc bầu cử tới, theo một bài phân tích của CNN hôm Thứ Ba, 16 Tháng Năm.
Ông Durham được ông William Barr, bộ trưởng Tư Pháp dưới thời Tổng Thống Donald Trump (Cộng Hòa), bổ nhiệm làm công tố viên đặc biệt ngày 19 Tháng Mười, 2020 để điều tra việc làm của FBI hồi năm 2016.
Năm đó, FBI mở cuộc điều tra xem phía ông Trump và ban tranh cử của ông có thông đồng với người Nga trong cuộc bầu cử tổng thống mà ông thắng cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton (Dân Chủ).
Tháng Mười Một, 2017, ông John Durham, một người Cộng Hòa, được Tổng Thống Trump đề cử làm biện lý liên bang tại tiểu bang Connecticut và được Thượng Viện chuẩn thuận ba tháng sau đó, Tháng Hai, 2108.
Dù chỉ trích nhưng Durham không kết luận FBI phạm pháp
Ông Durham kết luận rằng đáng lẽ FBI không nên tiến hành cuộc điều tra toàn diện về mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử ông Trump và Nga với lập luận có vẻ các nhà điều tra “cố ý bỏ qua” các thông tin “không thuận” theo giả thuyết ông Trump thông đồng với Nga.
Qua đó, ông Durham kêu gọi Bộ Tư Pháp nên bổ nhiệm một giới chức giám sát các cuộc điều tra mang tính nhạy cảm về chính trị.
Mặc dù chỉ trích cuộc điều tra của FBI có định kiến và sai lầm, ông Durham kết luận rằng không có hành vi phạm pháp để có thể tiến hành bất kỳ vụ truy tố nào và cũng không đưa ra đề nghị cải cách sâu rộng FBI.
Trong bản báo cáo đưa ra hôm Thứ Hai, ông Durham cho rằng cả cơ quan an ninh lẫn tình báo đều không có bất kỳ bằng chứng nào về việc ban tranh cử của ông Trump thông đồng với người Nga trước khi tiến hành điều tra cựu tổng thống.
Đặc biệt, ông Durham chỉ trích việc sử dụng báo cáo được gọi là “Steele Dossier,” với việc chưa thẩm định tính xác thực, trong việc xin trát tòa theo dõi một cố vấn ban tranh cử của ông Trump.
Bản báo cáo vừa công bố lại không đưa ra nhiều điều mới nhưng cũng không phải là hoàn toàn thất bại, theo quan điểm của những ai không chấp nhận cựu Tổng Thống Trump, nhưng rõ ràng kết quả ông Durham đưa ra không thể trở thành một “bằng chứng hiển nhiên” để có một vụ truy tố “thế lực ngầm” mà ông Trump và gia đình ông tiên đoán.
Trump “vũ khí hoá” báo cáo Durham
Điều đáng chú ý là hiện nay chia rẽ chính trị trầm trọng trong xã hội Mỹ liên quan đến ông Trump khiến cho những thành kiến của các phía đối lập nhau sẽ định hình cách nhìn về bản báo cáo của ông Durham.
Do đó, cựu tổng thống nhanh chóng đưa ra tuyên bố mình đúng khi nói rằng có một âm mưu to lớn bảy năm trước nhằm ngăn cản ông nắm quyền, mặc dù báo cáo của ông Durtham không đưa ra kết luận như vậy.
Thậm chí ông Trump còn tự ý mở rộng phạm vi kết luận của công tố viên đặc biệt bằng việc suy đoán rộng ra rằng mọi cuộc điều tra tội phạm chống lại ông, bao gồm vụ nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử 2020 và vụ lưu trữ tài liệu mật, đều có động cơ chính trị.
Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina), một đồng minh của ông Trump, vội vã đưa ra lập luận rằng báo cáo trên cho thấy “công lý ở Mỹ phụ thuộc vào kết quả chính trị.”
Còn Dân Biểu Jim Jordan (Cộng Hòa-Ohio), chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện, một đồng minh hàng đầu của ông Trump, báo hiệu rằng ông sẽ sử dụng báo cáo này để đẩy mạnh cuộc điều tra về việc chính phủ cố ý chống lại ông Trump và đảng Cộng Hòa.
Hoạt động của FBI bị đặt dưới áp lực chính trị
Tuy nhiên mục đích ban đầu của ông Trump khi yêu cầu điều tra FBI là để tạo ra một “tấm khiên chính trị” đối với các các cuộc điều tra nhắm vào ông trong quá khứ và tương lai. Và ở phương diện này, có thể nói cựu tổng thống đạt được chiến thắng lớn hôm Thứ Hai. Ông Trump từng hứa sẽ cắt ngân sách các cơ quan công lực và tình báo Mỹ, những cơ quan từng điều tra và đưa các kết luận bất lợi cho ông, nếu ông đắc cử năm 2024.
Với báo cáo của ông Durham, có thể FBI sẽ không muốn mở thêm các cuộc điều tra liên quan đến các ban tranh cử chính trị trong bầu cử tổng thống. Đồng thời, điều này có thể đào sâu thêm tình trạng bế tắc do cuộc bầu cử năm 2016 gây ra.
Khi ông Trump tấn công rằng FBI đã bị “chính trị hoá” làm ảnh hưởng cuộc tranh cử hồi năm 2016, thì nhiều ý kiến cho rằng chính đối thủ của ông mới thực sự là nạn nhân.
Đối với người Dân Chủ, FBI bị cáo buộc gây ảnh hưởng bất lợi cho cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton, ứng cử viên tổng thống đảng Dân Chủ 2016, khi tuyên bố điều tra về các email cá nhân của bà chỉ vài hôm trước ngày bầu cử chính thức.
Bản báo cáo của Durham một chiều và mang tính đảng phái
Trong khi đó, nhiều chuyên gia pháp lý chỉ trích báo cáo mang tính một chiều của ông Durham.
Ông Elliot Williams, một nhà phân tích pháp lý của CNN, cho rằng báo cáo này không vạch ra được hành động “lạm dụng có tổ chức” của “nhà nước ngầm” mà phe ông Trump muốn nhìn thấy.
Còn ông Andrew McCabe, cựu phó giám đốc FBI, không đồng ý với báo cáo, nói rằng báo cáo “hiểu sai nghiêm trọng” tình hình lúc đó.
Và trên thực tế, dù chỉ trích FBI, ông Durham cũng thừa nhận rằng FBI có lý do để mở một cuộc điều tra sơ bộ.
Bởi vì trên thực tế khi một cơ quan công lực nhận được tố cáo về một vấn đề nghiêm trọng, điều đầu tiên để xác định được tính xác thực của bản tố cáo, họ phải tiến hành điều tra. Và trước khi cơ quan điều tra tiến hành theo dõi ai, bằng bất cứ hình thức nào, nó phải được tòa án chuẩn thuận.
Qua vụ này, bản báo cáo của ông Durham không mang lại kết quả cho những giả thuyết về các âm mưu của “nhà nước ngầm” mà cựu tổng thống và những người ủng hộ tung ra.
Thế nhưng, đối với ông Trump, kết quả này đủ cho ông phóng lên mạng xã hội một vài chữ “thật kêu” và vài dòng tường thuật “chung chung, mơ hồ” gây nghi ngờ cho FBI và nền tư pháp nước Mỹ.
Thế là đủ cho ông gây bão chính trị với thành phần MAGA trung thành với ông. (MPL) [đ.d.]
