KAKHOVKA, Ukraine (NV) – Đập thủy điện lớn ở miền Nam Ukraine gần biên giới Nga bị sập hôm Thứ Ba, 6 Tháng Sáu, làm ngập lụt làng mạc, gây nguy hiểm cho mùa màng và đe dọa nguồn nước uống, đồng thời khiến hai nước này vừa hối hả di tản dân vừa đổ lỗi cho nhau, theo AP.
Ukraine tố cáo quân Nga cho nổ tung đập nước và nhà máy thủy điện Kakhovka trên sông Dnieper trong khu vực Nga kiểm soát hơn một năm nay. Phía Nga nói nguyên nhân là Ukraine tấn công ở khu vực đó.
Hiện chưa thể kiểm chứng cáo buộc của hai bên.
Giới chức Nga và Ukraine dùng từ ngữ nghiêm trọng, như “thảm họa sinh thái” và “hành động khủng bố,” để mô tả vụ đập nước thuộc loại lớn nhất thế giới này bị sập.
Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, gọi đây là “thảm họa môi trường lớn nhất Âu Châu do con người gây ra trong hàng chục năm.” Trước cuộc họp khẩn cấp của Hội Đồng Bảo An, ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, gọi đây là “hậu quả tàn khốc nữa của vụ Nga xâm lược Ukraine.”
Hậu quả cho môi trường và con người nhanh chóng trở nên rõ ràng khi nhà cửa, đường phố và cơ sở thương mại ở hạ nguồn bị ngập lụt và nhân viên tình trạng khẩn cấp bắt đầu di tản dân. Giới chức phải theo dõi nước cho hệ thống làm mát tại nhà máy điện nguyên tử Zaporizhzhia, và chính quyền địa phương tỏ ra lo ngại về nguồn nước uống ở cả khu vực do Ukraine kiểm soát lẫn khu vực do Nga kiểm soát.
Chính quyền Nga lẫn Ukraine đều đưa xe lửa và xe buýt tới chở cư dân tới nơi an toàn. Khoảng 25,000 người ở những vùng do Nga kiểm soát và 17,000 người ở những vùng do Ukraine kiểm soát cần di tản, theo bà Viktoriia Lytvynova, thứ trưởng Tư Pháp Ukraine. Cả hai bên đều không có báo cáo người chết hay bị thương.
Hình chụp từ vệ tinh của Planet Labs PBC sáng Thứ Ba mà AP phân tích cho thấy đập nước xây từ những năm 1950 này bị mất một mảng dài hơn 1,900 foot.
Hiện chưa biết có phải Nga hoặc Ukraine cố ý phá hủy đập nước này hay không và tại sao. Công trình này sập cũng có thể do bị xuống cấp dần dần thời gian qua.
Ông Sergei Shoigu, bộ trưởng Quốc Phòng Nga, cáo buộc Ukraine phá hủy đập thủy điện để phòng nguy cơ Nga tấn công ở vùng Kherson sau vụ mà ông cho là phản công thất bại của Ukraine. Ông Shoigu tuyên bố Ukraine mất 3,715 lính và 52 xe tăng từ Chủ Nhật, còn Nga mất 71 quân.
Trong khi đó, Tổng Thống Zelensky cho phóng viên hay chính phủ Ukraine có thông tin Nga gài mìn đập nước này năm ngoái, nên “có lẽ sẽ tới lúc đập bị nổ.” Những giới chức khác của Ukraine cáo buộc Nga cho nổ tung đập nước này để ngăn cản Ukraine phản công, mặc dù quan sát viên lưu ý rằng rất khó băng qua con sông Dnieper rộng lớn. (Th.Long) [qd]
