BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, bắt đầu các cuộc họp ở Bắc Kinh vào hôm Chủ Nhật, 18 Tháng Sáu, đánh dấu lần đầu tiên trong vòng năm năm qua, nhà ngoại giao đứng đầu của Mỹ đến thăm Trung Quốc, trong bối cảnh quan hệ song phương vẫn lạnh nhạt, cũng như không có đột phá nào trong việc giải quyết tranh chấp giữa hai cường quốc, theo Reuters.
Lẽ ra ông Blinken có chuyến công du Trung Quốc vào Tháng Hai. Tuy nhiên chuyến đi bị hoãn vì một khinh khí cầu do thám của Trung Quốc bay qua không phận Mỹ bị bắn rơi.
Ông Blinken là giới chức Mỹ cao cấp nhất đến thăm Trung Quốc kể từ khi Tổng Thống Joe Biden nhậm chức vào Tháng Giêng 2021.
Ông Tần Cương, ngoại trưởng Trung Quốc, chào đón phái đoàn của ông Blinken ngay tại cửa biệt thự trong khuôn viên Nhà Khách Quốc Gia Điếu Ngư Đài Ở Bắc Kinh, thay vì bên trong tòa nhà này như thông lệ.
Cả hai bắt tay trước quốc kỳ Mỹ và Trung Quốc. Sau khi tiến vào phòng họp, ông Blinken lẫn ông Tần đều không đưa ra bất kỳ lời bình luận nào với các phóng viên.
Bà Hua Chunying, phụ tá ngoại trưởng Trung Quốc, người có mặt trong cuộc họp, đăng lên Twitter một tấm hình ông Tần và ông Blinken bắt tay nhau với dòng nội dung: “Hy vọng cuộc gặp có thể đưa quan hệ Trung – Mỹ trở lại với những gì hai lãnh đạo từng nhất trí ở Bali.”
Ông Blinken sẽ ở lại Trung Quốc đến Thứ Hai, 19 Tháng Sáu. Ông dự trù có buổi gặp gỡ với ông Vương Nghị, nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc, và có thể cả Chủ Tịch Tập Cận Bình.
Kể từ tuần trước, giới chức Mỹ hạ thấp triển vọng về việc đạt được đột phá lớn trong chuyến đi. Tuy nhiên họ cho biết mục tiêu chính của ông Blinken là thiết lập các kênh liên lạc thông suốt và bền vững, bảo đảm sự cạnh tranh giữa hai nước không biến thành xung đột.
Giới chức và các nhà phân tích Mỹ kỳ vọng chuyến đi của ông Blinken sẽ mở đường cho nhiều cuộc gặp song phương giữa Washington và Bắc Kinh trong những tháng tới, cũng như tạo tiền đề cho cuộc gặp giữa ông Tập và ông Biden tại những hội nghị thượng đỉnh đa phương vào cuối năm.
Hôm Chủ Nhật, 18 Tháng Sáu, trả lời với phóng viên về sự kiện khinh khí cầu hồi Tháng Hai, ông Biden cho rằng giới lãnh đạo Trung Quốc không biết nhiều về việc khinh khí cầu ở đâu hoặc đang làm gì. Ngoại trưởng Mỹ hy vọng sớm được gặp Chủ Tịch Tập.
Ông Biden và ông Tập có buổi hội đàm trực tiếp đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 được tổ chức Tháng Mười Một năm ngoái ở Bali, Indonesia. Tại đây, hai nhà lãnh đạo có những đối thoại thẳng thắn về Đài Loan và Bắc Hàn, đồng thời cam kết sẽ trao đổi thường xuyên hơn.
Tưởng rằng cuộc gặp gỡ này giúp làm giảm bớt lo ngại về một cuộc Chiến Tranh Lạnh mới, thì vụ khinh khí cầu xảy ra hồi Tháng Hai khiến căng thẳng đôi bên leo thang trở lại. Từ đó giữa Washington và Bắc Kinh rất hiếm khi có những cuộc liên lạc cấp cao.
Mối quan hệ hai nước xấu đi trên nhiều lãnh vực khác nhau, từ vấn đề Đài Loan đến thương mại, các nỗ lực của Mỹ nhằm kìm hãm ngành bán dẫn của Trung Quốc, cũng như hồ sơ nhân quyền của Bắc Kinh.
Cả thế giới đều đang theo dõi chuyến công du của ông Blinken, vì bất kỳ cuộc đụng độ nào giữa hai siêu cường Mỹ – Trung đều có thể gây ra hậu quả trên toàn cầu ở mọi lĩnh vực, từ tài chính, thương mại, cho đến chuỗi cung ứng hàng hoá.
Cả hai nước đều thừa nhận họ cần giữ liên lạc cấp cao với nhau. Đây là thời điểm quan trọng để ngăn chặn việc mối quan hệ trở nên xấu đi, giảm thiểu nguy cơ tính toán sai lầm.
Hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Sáu, phát biểu trong họp báo trước khi khởi hành đến Bắc Kinh, ông Blinken cho biết chuyến đi của ông có ba mục đích chính: thiết lập cơ chế quản trị khủng hoảng; thúc đẩy lợi ích của Mỹ và đồng minh; khám phá các lĩnh vực tiềm năng để hợp tác.
Ông Blinken dự trù thảo luận thêm về tăng cường chuyến bay thương mại giữa hai nước, cũng như ngăn chặn buôn lậu chất fentanyl từ Trung Quốc. Tuy nhiên ông không cho rằng các vấn đề này có tỷ lệ thành công cao. (MPL) [kn]
