LAHAINA, Hawaii (NV) – Trong những khoảnh khắc đầu tiên của thảm họa cháy rừng tại Maui, khi gió lớn quật ngã cột điện, làm rơi hàng loạt dây điện rơi xuống nền cỏ khô phía dưới, đó có thể là lý do làm lửa bùng lên cùng lúc thành hàng dài, đều tăm tắp – những dây điện đó trần trụi, bằng kim loại không cách điện, có thể phát ra tia lửa khi tiếp xúc với vật thể khác, theo hãng thông tấn AP.
Các đoạn băng thu hình và hình ảnh được hãng thông tấn AP phân tích đã xác định những chùm dây điện đó nằm trong số hàng dặm dài đường dây điện mà Công Ty Điện Lực Hawaii đã để trơ trọi mặc cho thời tiết và tán cây tương đối rậm rạp, bất chấp các công ty điện lực khác cũng đang gặp nạn cháy rừng – và các khu vực có bão – đã tìm cách bao bọc các đường dây điện hoặc chôn âm xuống đất.
Câu chuyện không mấy khả quan khi rất nhiều cột điện trong tổng số 60,000 cột điện của công ty, hầu hết làm từ gỗ, được mô tả trong các tài liệu của công ty là được xây “theo một tiêu chuẩn lỗi thời của thập niên 1960,” chúng đang bị nghiêng và gần hết tuổi thọ hoạt động. Những cây cột điện này còn chưa đạt tiêu chuẩn quốc gia năm 2002, rằng các yếu tố chính của lưới điện Hawaii phải chịu được sức gió 105 dặm/giờ.
Một hồ sơ năm 2019 cho thấy công ty đã chậm trễ trong việc thay thế cột điện gỗ vì các mối ưu tiên khác và bị cảnh cáo sẽ gây ra “mối họa đầy nghiêm trọng cho các cư dân” nếu họ “không thực hiện.”
Sau khi xem các đoạn băng thu hình, các chuyên gia đồng tình rằng đường dây khi được cách điện sẽ không tạo ra tia lửa và tình trạng phóng điện rồi gây cháy.
Công Ty Điện Lực Hawaii nói trong một thông cáo rằng “từ lâu họ đã nhận ra các mối đe dọa đặc biệt này” xuất phát từ biến đổi khí hậu và đã chi hàng triệu Mỹ kim để đáp ứng, nhưng không cho biết liệu các đường dây điện bị sập ở buổi đầu của đám cháy có bị để trần hay không.
“Chúng tôi đã và đang thực hiện chiến lược phục hồi để đáp ứng các thách thức này, và từ năm 2018 chúng tôi đã chi khoảng $950 triệu để tăng cường và làm vững lưới điện và dùng khoảng $110 triệu cho các nỗ lực coi sóc các thảm thực vật,” công ty cho biết.
“Công việc này bao gồm thay thế hơn 12,500 cột điện và các công trình từ năm 2018, đồng thời cắt tỉa, đốn bớt cây dọc theo khoảng trung bình 2,500 dặm đường dây điện hàng năm.”
Sáu mươi phần trăm cột điện ở miền Tây Maui đã bị đổ tính tới ngày 14 Tháng Tám, theo CEO của Công Ty Điện Lực Hawaii, Shelee Kimura, cho biết trong một cuộc họp báo – tức là 450 trong tổng số 750 cột điện.
Công Ty Điện Lực Hawaii đang phải đối diện với hàng tá các vụ kiện mới, buộc họ chịu trách nhiệm cho trận cháy rừng chết chóc nhất Hoa Kỳ trong hơn một thế kỷ. Số người chết đã được xác nhận là 115, giới chức Quận nhắm con số này sẽ còn tăng.
Họ cũng phải đối diện với chỉ trích vì không cúp nguồn điện trong lúc có cảnh cáo về gió mạnh, và vẫn mở điện bất chấp hàng chục cột điện bị quật ngã. Quận Maui đã kiện Hawaiian Electric hôm Thứ Năm, 24 Tháng Tám vì rắc rối này.
Các nhà cung cấp điện khác cũng đang giải quyết vấn đề liên quan tới dây điện để trần. Ở miền Bắc California, công ty Pacific Gas & Electric đã phải nhận trách nhiệm cho vụ cháy Camp Fire xảy ra năm 2018, làm 85 người chết. Nguyên nhân thảm họa là sập đường dây điện.
Một nhà cung cấp lớn khác ở tiểu bang California, Southern California Edison, dự kiến thay thế hoàn tất hơn 7,200 dặm, hoặc hơn 75% đường điện trên cao, bằng dây điện được bọc vỏ, tại những khu vực có nguy cơ cháy cao vào cuối năm 2025. Công ty này cũng đang chôn đường điện ở những khu vực có nguy cơ nghiêm trọng xuống đất. (TTHN)
