MANCHESTER, New Hampshire (NV) – Cựu Tổng Thống Donald Trump dễ dàng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ tiểu bang New Hampshire vào Thứ Ba, 23 Tháng Giêng, để nắm thế thượng phong trong cuộc đua giành sự đề cử của Đảng Cộng Hòa và khiến cuộc tái đấu vào Tháng Mười Một tới với Tổng Thống Joe Biden ngày càng trở nên khó né tránh.
Kết quả bỏ phiếu là một bước lùi cho cựu Đại Sứ Liên Hiệp Quốc Nikki Haley, người về nhì mặc dù cũng đầu tư nhiều thời giờ và nguồn tài lực vào một tiểu bang nổi tiếng với sự độc lập. Bà là thách thức chót sau khi Thống Đốc tiểu bang Florida Ron DeSantis chấm dứt cuộc tranh cử tổng thống vào cuối tuần qua, cho phép bà tranh cử với tư cách là người thay thế duy nhất đối diện ông Trump.
Các đồng minh của Trump gia tăng áp lực buộc Haley phải rời khỏi cuộc đua trước khi các cuộc thăm dò kết thúc, nhưng Haley tuyên bố sau khi kết quả được công bố sẽ tiếp tục chiến dịch tranh cử. Nói chuyện với những người ủng hộ, bà chỉ trích cựu tổng thống Trump nhiều hơn, đặt ra chất vấn về mức độ minh mẫn của ông và tự nhận mình là ứng cử viên có tính đoàn kết, người sẽ mở ra con đường cho thế hệ nối tiếp.
“Cuộc đua còn lâu mới hạ màn. Còn cả chục tiểu bang trước mắt,” Haley nói, cùng lúc có nhiều người trong đám đông la to, “Mọi chuyện chưa xong đâu!”
Trong khi đó, ông Trump giờ đây có thể tự hào là ứng cử viên tổng thống đầu tiên của Đảng Cộng Hòa giành chiến thắng trong các cuộc đua mở màn tại Iowa và New Hampshire từ khi cả hai tiểu bang dẫn đầu lịch trình bầu cử vào năm 1976, một dấu hiệu nổi bật cho thấy Đảng Cộng Hòa quần tụ xung quanh ông nhanh chóng như thế nào để biến ông thành ứng cử viên lần thứ ba liên tiếp.
Trong bữa dạ tiệc mừng chiến thắng tối Thứ Ba, ông Trump liên tục xúc phạm Haley và có phần phát biểu kích động hơn nhiều so với lúc thắng tại Iowa, thông điệp của ông là nói về sự đoàn kết trong Đảng Cộng Hòa.
Với chiến thắng dễ dàng tại cả hai tiểu bang đầu tiên, ông Trump đang cho thấy khả năng cố kết các phe phái trong Đảng Cộng Hòa đứng sau lưng ông một cách vững chắc. Ông nhận được sự ủng hộ từ những người theo Cơ Đốc Giáo bảo thủ, những người có ảnh hưởng tại Iowa và New Hampshire, những cử tri ôn hòa hơn, nguồn sức mạnh mà ông hy vọng sẽ lan mạnh trong cuộc bầu cử Tháng Mười Một.
Trump đạt được kết quả đặc biệt lớn lao ở những khu vực bảo thủ nhất tiểu bang, trong khi Haley giành được những nơi nhiều phần tự do hơn. Các địa điểm duy nhất mà Haley dẫn trước Trump là ở các thành phố và thị trấn nghiêng về Đảng Dân Chủ như Concord, Keene và Portsmouth.
Khoảng một nửa số cử tri sơ bộ của Đảng Cộng Hòa cho biết họ vô cùng hoặc có phần lo ngại rằng ông Trump quá cực đoan để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, theo AP VoteCast, một cuộc khảo sát về cử tri của tiểu bang. Chỉ khoảng một phần ba nói Haley cực đoan.
Tuy nhiên, con đường trở thành người đại diện Đảng Cộng Hòa của Haley đang nhanh chóng bị thu hẹp. Bà sẽ không dự tranh để kiếm đại biểu cho tới cuộc bầu cử sơ bộ ngày 24 Tháng Hai tại tiểu bang South Carolina, bỏ qua các cuộc họp bỏ phiếu tại Nevada ngày 8 Tháng Hai vốn được nhiều người coi là thiên về ủng hộ Trump.
Với tư cách là cựu thống đốc South Carolina, Haley đang hy vọng màn vận động quyết liệt tại đó có thể giúp bà tham gia các cuộc tranh cử Siêu Thứ Ba vào ngày 5 Tháng Ba. Nhưng ở một tiểu bang hết sức bảo thủ, nơi ông Trump rất được lòng công chúng, những tham vọng đó có thể khó làm được và sự mất mát của tiểu bang sinh quán có thể gây ra sự tàn phá về mặt chính trị.
Về phía Đảng Dân Chủ, Tổng Thống Biden giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng ông nhưng phải làm được điều đó thông qua nỗ lực viết tên vào lá phiếu. Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ bỏ phiếu bắt đầu cuộc bầu cử sơ bộ vào tháng tới tại South Carolina, nhưng New Hampshire tiến hành cuộc tranh cử của riêng mình. Tổng Thống Biden không vận động tranh cử hay xuất hiện trên lá phiếu nhưng đứng đầu hàng loạt đối thủ ít tên tuổi.
Việc Trump sớm giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng Hòa là đáng chú ý khi ông phải đối diện với 91 cáo trạng hình sự liên quan tới nhiều thứ từ tìm cách lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020 cho tới giải quyết sai tài liệu mật và dàn xếp tiền trả cho một nữ minh tinh phim khiêu dâm. Ông rời Tòa Bạch Ốc năm 2021 sau hậu quả nghiệt ngã của cuộc nổi dậy tại Điện Capitol Hoa Kỳ do những người ủng hộ ông cầm đầu, những người này tìm cách ngăn chặn việc công nhận chiến thắng của Tổng Thống Biden. Và Trump là tổng thống đầu tiên bị Quốc Hội đàn hạch hai lần.
Ngoài những nguy cơ chính trị liên quan tới các vụ án hình sự, ông Trump còn phải đối diện với thách thức về di chuyển trong khi cân bằng giữa các phiên tòa xét xử và vận động tranh cử. Ông thường xuyên tự ý ló dạng tại phòng xử án ở New York, nơi bồi thẩm đoàn đang suy xét liệu ông có nên bồi thường thêm thiệt hại cho một phóng viên viết chuyên mục, người năm ngoái giành được phần thưởng từ bồi thẩm đoàn trị giá $5 triệu chống lại Trump vì lạm dụng tình dục và phỉ báng, hay không. Ông biến những lần xuất hiện này thành các sinh hoạt tranh cử, tổ chức các cuộc họp báo trên truyền hình nhằm tạo cơ hội truyền bá thông điệp của mình tới đông đảo khán giả.
Khi Trump bắt đầu chuyển sự chú ý sang Tổng Thống Biden và chiến dịch bầu cử, câu hỏi đặt ra là liệu cách thức cựu tổng thống xử sự với các vụ kiện pháp lý có thuyết phục được cử tri bên ngoài Đảng Cộng Hòa hay không. Trump thua số phiếu phổ thông trong cuộc bầu cử năm 2016 và 2020, đồng thời gặp phải khó khăn thuyết phục các cộng đồng ngoại ô từ Georgia tới Pennsylvania qua Arizona, vốn có thể mang tính quyết định trong chiến dịch tranh cử mùa Thu.
Nếu trở lại Tòa Bạch Ốc, cựu tổng thống hứa sẽ ban hành chương trình nghị sự cứng rắn về di dân, gồm có việc ngăn chặn di dân đi qua biên giới Mỹ-Mexico và áp dụng lại lệnh cấm nhập cảnh trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, vốn ban đầu nhắm vào bảy quốc gia có đa số dân theo Hồi Giáo. Ông cũng cho biết số lượng di dân vào Hoa Kỳ ngày càng tăng đang “đầu độc dòng máu của Hoa Kỳ,” lặp lại lời nói của nhà độc tài Adolf Hitler. (TTHN)
