HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một bản tin trên báo The Diplomat hôm 12 Tháng Ba tiết lộ Đức Giáo Hoàng Francis “dự kiến sẽ đến thăm Hà Nội vào nửa cuối năm nay.”
Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là chuyến tông du Việt Nam đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Francis kể từ khi quan hệ giữa Tòa Thánh và Hà Nội bị cắt đứt sau năm 1975.
Bản tin của The Diplomat dẫn lời Tổng Giám Mục Paul Gallagher, ngoại trưởng Vatican, xác nhận ông sẽ qua Việt Nam vào tháng sau để chuẩn bị cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Francis. Ông nói thêm rằng Vatican đang hy vọng khuyến khích nhà cầm quyền Việt Nam “theo hướng tự do tôn giáo lớn hơn” và “rõ ràng là một việc đang có tiến triển.”
Cũng theo The Diplomat, chủ đích chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng Francis là nhằm “bình thường hóa quan hệ với Việt Nam” trên nguyên tắc hai bên “cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.”
Sự kiện nêu trên được coi là kết quả vượt bậc sau một loạt cuộc gặp cấp cao giữa Vatican và giới chức Việt Nam, kể từ sau chuyến thăm Tòa Thánh của ông Võ Văn Thưởng, chủ tịch nước Việt Nam, hồi cuối Tháng Bảy năm ngoái.
Vài tháng sau chuyến thăm này, Tổng Giám Mục Marek Zalewski chính thức được bổ nhiệm làm đại diện Tòa Thánh Vatican thường trú tại Việt Nam. Tổng Giám Mục Zalewski hiện cũng là sứ thần Tòa Thánh ở Singapore và trước đó là đại diện không thường trú tại Việt Nam.
Việt Nam được cho là sẵn sàng thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ với Vatican vào nửa cuối năm nay.
Đó là dấu ấn của 25 năm ngoại giao thầm lặng và đôi khi đấu tranh quyết liệt dù có chậm chạp, nhằm giúp Giáo Hội Công Giáo tiếp tục cuộc sống bình thường ở Việt Nam.
Việc này giúp Giáo Hội Công Giáo mua tài sản và xây dựng nhà thờ trong bối cảnh dần dần dỡ bỏ các hạn chế đối với số lượng chủng sinh và linh mục được thụ phong.
Nhưng đó cũng là thỏa thuận mà các quan chức Việt Nam thủ cựu từng chế giễu hồi năm 1975. Cho đến nay, Việt Nam vẫn chính thức là quốc gia vô thần, và tôn giáo là “điều đáng ghét” đối với nhà nước độc đảng.
Một Nhóm Làm Việc Chung, như một cơ chế đối thoại thường xuyên, được thiết lập vào năm 2009 và trong chuyến thăm Vatican, ông Võ Văn Thưởng đã ký kết thỏa thuận về việc cấp phép đại diện thường trú của Đức Giáo Hoàng Francis cũng như lập Văn Phòng Đại Diện Giáo Hoàng Thường Trú tại Việt Nam.
Việt Nam là quốc gia cộng sản duy nhất có đặc sứ giáo hoàng thường trú và củng cố sự khởi đầu mới trong quan hệ song phương là sự thừa nhận của Hà Nội về vai trò của Giáo Hội Công Giáo trong đời sống xã hội thông qua hoạt động từ thiện, chăm sóc sức khỏe và giáo dục.
Nhà cầm quyền Việt Nam vẫn có thể hạn chế số lượng và quy mô của các giáo xứ và nhấn mạnh vào việc tham vấn trước về việc bổ nhiệm các giám mục và tổng giám mục.
Tuy nhiên, không giống như Trung Quốc, Vatican không yêu cầu sự chấp thuận của Hà Nội khi thực hiện những cuộc bổ nhiệm đó. Điều quan trọng là cả hai bên đều cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Tổng Giám Mục Gallagher cho biết việc nâng cấp quan hệ với Vatican “thể hiện sự đổi mới trong thái độ của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế và giáo hội.” (N.H.K) [qd]
