SACRAMENTO, California (NV) – Đại đa số đảng viên Dân Chủ và Cộng Hòa quay lại Quốc Hội California phải đối đầu và tranh cãi về năm vấn đề: Cách giảm chi phí sinh hoạt, mức độ chống lại nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Donald Trump, cắt giảm chi tiêu chính phủ ở đâu, cách khai thác các đổi mới công nghệ, và bồi thường như thế nào cho con cháu của những người từng bị bắt làm nô lệ, theo báo mạng CalMatters.
Giá cả thị trường
Sau cuộc bầu cử đầy thất vọng cho đảng Dân Chủ, các nhà lập pháp lại làm việc với thông điệp nhằm xoa dịu nỗi lo lắng của cử tri về vật giá đắt đỏ tại California.
Thượng Nghị Sĩ Mike McGuire (Dân Chủ-Địa Hạt 2), thường vụ Thượng Viện, và Dân Biểu Robert Rivas (Dân Chủ-Địa Hạt 29), chủ tịch Hạ Viện, đều nói với CalMatters vào tháng trước rằng trọng tâm của họ trong phiên họp này sẽ là thúc đẩy các chính sách giúp giảm chi phí sinh hoạt cho người dân California, bao gồm cả việc xây dựng thêm nhà ở, giảm giá năng lượng, và cải thiện hạ tầng cơ sở công cộng.
“Con đường tiến tới duy nhất của chúng tôi là thừa nhận rằng chúng tôi phải làm tốt hơn,” ông Rivas nói. “Rõ ràng là chúng tôi chưa làm đủ.”
Đến nay, các đồng viện của họ đã phản hồi bằng các dự luật nới lỏng tiêu chuẩn xây dựng cho các tòa nhà chung cư nhỏ và tăng lượng ethanol có thể pha trộn với xăng, một nỗ lực nhằm giảm giá xăng.
Nhưng đảng Dân Chủ, nắm giữ 3/4 đa số ở cả hai viện, phải đối mặt với một cuộc chiến cam go với phe thiểu số đảng Cộng Hòa, vừa giành được ba ghế hồi Tháng Mười Một. Các nhà lập pháp Cộng Hòa đã nhanh chóng đưa ra các biện pháp sâu rộng – chấm dứt thuế khí đốt và điện, hủy bỏ các tiêu chuẩn nhiên liệu carbon thấp, miễn thuế tiền “tip” – những biện pháp gần như chắc chắn sẽ chẳng đi đến đâu mà còn khiến những nỗ lực của đảng Dân Chủ có vẻ như ít có kết quả hơn.
“Tôi gọi đây là lời cảnh tỉnh đến đảng Dân Chủ,” Dân Biểu James Gallagher (Cộng Hòa-Địa Hạt 3), trưởng Khối Thiểu Số Hạ Viện, cho biết trong một cuộc phỏng vấn. “Để thực sự làm được điều gì đó về khả năng chi trả, họ phải từ bỏ các chính sách mà họ ủng hộ.”
Tiếp tục chống cự
Mặc dù phản ứng của các chính trị gia California đối với chiến thắng của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử đã dịu nhiều so với tám năm trước, họ vẫn chuẩn bị cho cuộc chiến.
Vài ngày sau khi ông Trump đắc cử, Thống Đốc Gavin Newsom triệu tập một phiên họp đặc biệt để dành ngân sách cho tiểu bang đưa chính quyền Donald Trump ra tòa.
Các nhà lập pháp Dân Chủ có kế hoạch gấp rút trong những tuần tới để dành $25 triệu cho các nguồn lực pháp lý trước khi ông Trump nhậm chức vào ngày 20 Tháng Giêng.
“Hoa Kỳ đang trong trạng thái tĩnh lặng trước khi cơn bão ập xuống,” ông McGuire nói với CalMatters. “Và thật xấu hổ nếu chúng ta không chuẩn bị.”
Nhưng chính California cũng đã nghiêng về phía ông Trump trong cuộc bầu cử: Ông giành được tỉ lệ phiếu bầu ở tất cả trừ một quận hạt, mặc dù chỉ đủ để ông đạt được 38% số phiếu bầu trên toàn tiểu bang.
Dân Biểu Carl DeMaio (Cộng Hòa-Địa Hạt 75) nói rằng đảng Cộng Hòa có cơ hội tận dụng “sự khao khát thay đổi” quá lớn của người dân California.
Trong khi các đảng viên Dân Chủ đang “chia rẽ và đánh lạc hướng” công chúng bằng cuộc chiến chống lại ông Trump thay vì “hoàn thành công việc,” ông DeMaio nói, dự định sử dụng podcast làm nền tảng để tăng áp lực của công chúng đối với Quốc Hội để thay đổi đường lối. Ông đã đưa ra gói 10 dự luật về an ninh biên giới, yêu cầu nhận dạng cử tri, tăng thuế.
Ngân sách bấp bênh
Các cố vấn tài chính cho Quốc Hội đã cảnh báo vào Tháng Mười Một rằng tài chính của California rất bấp bênh: Hiện gần cân bằng, nhưng đang hướng tới mức thâm hụt ngày càng tăng trong những năm tới. Nỗi lo mất nguồn tài trợ liên bang dưới thời ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa cắt viện trợ thảm họa, đang tạo thêm một sự bất ổn nữa.
Tuy nhiên, ngay cả khi các nhà lập pháp tán thành cách tiếp cận thận trọng đối với ngân sách tiểu bang sắp tới, ông Newsom đã đưa ra một số chương trình mới với mức giá đắt đỏ – từ việc mở rộng tín dụng thuế sản xuất phim và truyền hình đến khôi phục chính sách giảm giá cho xe điện.
Các nhà lập pháp vẫn chưa họp để thảo luận về các ưu tiên của họ, vì vậy không rõ họ sẽ mâu thuẫn với thống đốc như thế nào nào khi thông qua kế hoạch chi tiêu vào cuối Tháng Sáu.
Dân Biểu Jesse Gabriel (Dân Chủ-Địa Hạt 46), người đứng đầu Ủy Ban Ngân Sách Hạ Viện, cho biết Quốc Hội sẽ xem xét cẩn thận các đề nghị của ông Newsom, nhưng bất kỳ chương trình mới nào mà cơ quan này phê duyệt sẽ buộc cắt giảm chi tiêu ở chỗ khác.
“Chúng tôi biết rõ rằng sẽ có rất nhiều lựa chọn khó khăn,” ông Gabriel nói.
Vì vậy, ông hy vọng Quốc Hội sẽ tập trung nhiều hơn vào vai trò giám sát của mình thông qua quy trình ngân sách năm nay để xác định xem chương trình nào đang thực sự vận hành và mang lại kết quả.
Ông nói: “Nếu họ không hoạt động như dự định thì họ không xứng đáng được tiếp tục tài trợ.”
Chống cự gã khổng lồ công nghệ vô hình
California vẫn là trung tâm công nghệ cách tân – và ngày càng đi đầu. Sự căng thẳng về cách kiềm chế các hành vi lạm dụng tiềm ẩn ở Silicon Valley mà không làm ảnh hưởng đến một ngành công nghiệp quan trọng đối với nền kinh tế của tiểu bang đã trở nên không thể tránh khỏi tại thủ phủ, đặc biệt là với sự trỗi dậy của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
“Chúng ta vẫn muốn dẫn đầu về AI. Chúng ta không muốn Trung Quốc qua mặt,” ông Gallagher nói. “Bí quyết là tìm ra sự cân bằng phù hợp. Tôi nghĩ sẽ có rất nhiều cuộc thảo luận về vấn đề này.”
Các nhà lập pháp đã đưa ra một loạt luật về AI vào năm ngoái, mặc dù các công ty công nghệ lớn đã chống lại đề nghị đầy tham vọng nhất, yêu cầu họ phải kiểm tra mô hình của mình để tìm những tác hại có thể có cho xã hội, bằng cách thuyết phục ông Newsom đứng về phía họ.
Dự kiến các cuộc đụng độ sẽ gia tăng trong phiên họp này khi các nhà lập pháp tìm cách cân nhắc mọi thứ, từ phương tiện tự hành đến việc mạo danh được AI hỗ trợ.
Việc sử dụng mạng xã hội trong giới trẻ cũng sẽ là một cuộc tranh luận gay gắt. Dự luật quy định các nền tảng phải chịu trách nhiệm về việc gây tổn hại cho trẻ em, đã được ban hành sau khi thất bại vào năm ngoái trong bối cảnh ngành công nghiệp phản đối gay gắt.
Với sự ủng hộ của Bộ Trưởng Tư Pháp Rob Bonta, các nhà lập pháp cũng có thể xem xét việc tạo nhãn cảnh báo sức khỏe tâm thần cho mạng xã hội.
Bồi thường nô lệ
Phiên họp lập pháp trước đó đã bùng nổ thành một cuộc tranh cãi bất ngờ, ngay trước khi kết thúc vào mùa Hè năm ngoái, khi các nhà lập pháp chủ chốt của người da đen đưa ra một vài dự luật về việc thành lập một cơ quan chính phủ mới, nhằm thực hiện việc bồi thường cho con cháu của những người nô lệ, khiến các nhà hoạt động thất vọng một cách cay đắng.
Mặc dù hàng chục biện pháp liên quan đến bồi thường khác đã được ký thành luật, nhưng sự bất đồng về việc thúc đẩy bao xa và nhanh đến mức nào, đối với một chính sách không nhận được sự tán thành rộng rãi của công chúng, đã gây ra sự rạn nứt trong phong trào và có thể làm suy yếu động lực chính trị của phong trào.
Các nhà lập pháp đã đưa ra một số dự luật trong phiên họp này, bao gồm việc thiết lập các ưu tiên tuyển sinh tại các đại học ở California, và dành tiền trong chương trình hỗ trợ mua nhà cho con cháu của nô lệ.
Dân Biểu Tina McKinnor (Dân Chủ-Địa Hạt 61) đã khôi phục đề nghị bồi thường cho những người bị chính phủ tịch thu tài sản, qua việc sử dụng tên miền nổi tiếng vì động cơ chủng tộc, một dự luật mà ông Newsom đã phủ quyết năm ngoái. Bà cho biết những người đề nghị bồi thường phải đi từng bước nhỏ, để xây dựng sự hỗ trợ cho mục tiêu cuối cùng là bồi thưởng tiền mặt cho con cháu của nô lệ, điều mà bà dự kiến sẽ mất từ năm đến 10 năm. (ĐG) [đ.d.]
