BRITISH COLUMBIA, Canada (NV) – Tình trạng rác vũ trụ rơi xuống Trái Đất có thể là một vấn đề ngày càng nghiêm trọng ảnh hưởng tới các phi cơ, các nhà nghiên cứu đưa ra cảnh cáo trong một nghiên cứu mới.
Tất cả tác giả tham gia nghiên cứu đều thuộc đại học University of British Columbia ở Canada, cho biết mảnh vỡ vũ trụ ít khi quẹt trúng phi cơ, nhưng rủi ro này đang ngày càng đáng lo ngại hơn vì số lượng mảnh vỡ vũ trụ rơi xuống Trái Đất và các chuyến bay đều ngày một nhiều hơn. Nghiên cứu tập trung vào các mảnh vỡ có nguồn gốc từ phần thân của các hỏa tiễn, vốn có thể dẫn tới tai nạn nhiều hơn do độ lớn của phần thân hỏa tiễn, CBS News đưa tin.
“Mặc dù ít khi nào mảnh vỡ vũ trụ quẹt trúng phi cơ, nhưng hậu họa có thể rất thảm khốc,” các khoa học gia cho biết trong nghiên cứu công bố trên Scientific Reports, dựa trên công trình được các tác giả trình bày tại Nghị Hội Phúc Trình Mảnh Vỡ Quỹ Đạo Quốc Tế diễn ra thường niên.
Các tác giả trong nghiên cứu nỗ lực xác định tỷ lệ xảy ra tình trạng thân hỏa tiễn rơi xuống không phận. Từ đó họ mới biết được rằng hàng năm, tỷ lệ xảy ra tình trạng mảnh vỡ vũ trụ rơi xuống Trái Đất không kiểm soát tại các khu vực đông dân cư xung quanh các phi trường rộng lớn là 0.8%, nhưng ở các khu vực có không phận “lớn hơn nhưng vẫn đông đúc” chẳng hạn như các khu vực Đông Bắc Hoa Kỳ hoặc xung quanh các thành phố lớn tại Á Châu, rủi ro tăng lên 26%.
Mặc dù mảnh vỡ vũ trụ hiếm khi quẹt trúng phi cơ, nhưng tai nạn giữa phi cơ và mảnh vỡ vũ trụ có thể “dẫn tới thương vong hàng loạt,” các tác giả cho biết.
Các tác giả cảnh cáo rằng rủi ro chỉ tăng lên khi mảnh vỡ vũ trụ vẫn còn trên quỹ đạo. Các vật thể nằm trong dữ liệu theo dõi trên quỹ đạo tăng gấp đôi trong thập niên qua. Số lượng chuyến bay hàng ngày cũng tăng gần gấp đôi từ năm 2000. Các tác giả lưu ý rằng các trường hợp rác vũ trụ rơi ồ ạt xuống Trái Đất lớn diễn ra gần như hàng tuần.
“Có hơn 2,300 thân hỏa tiễn đang bay trên quỹ đạo, và sau cùng, tất cả sẽ rơi xuống Trái Đất theo cách không kiểm soát,” nghiên cứu nhấn mạnh thêm. “Các cơ quan quản lý không phận sẽ đối diện với thách thức trước tình trạng rác vũ trụ rơi xuống không phận mất kiểm soát trong nhiều thập niên tới.”
Các tác giả cũng chỉ ra một thảm họa vào năm 2022, lúc đó có một thân hỏa tiễn nặng 20 tấn được chế tạo để quay lại bầu khí quyển. Các khoa học gia đưa ra dự đoán trong đêm trước khi quay lại bầu khí quyển cho thấy hỏa tiễn có thể hạ cánh xuống miền Nam Âu Châu. Các ngành công nghiệp không gian và không lưu Âu Châu ban hành một thông cáo an toàn khuyến nghị nhà chức trách thực hiện các quy định hạn chế lưu thông trên không phận. Vào thời điểm đó các cơ quan Tây Ban Nha và Pháp lập tức phong tỏa một phần không phận quốc gia. Đây là lần đầu tiên không phận bị phong tỏa do tình trạng quay lại bầu khí quyển một cách không kiểm soát.
Việc phong tỏa không phận làm 645 phi cơ khởi hành trễ trong khoảng 29 phút, trong đó có cả một số phi cơ đang bay trên không bị yêu cầu đổi hướng. Trong khi đó, Ý, Bồ Đào Nha và Hy Lạp do không phải phong tỏa không phận nên đã chứng kiến ”số lượng lưu thông hàng không gia tăng bất chợt” trong các chuyến bay bị đổi hướng, tạo ra “rủi ro liên quan tới các hoạt động khác” so với rủi ro do mảnh vỡ vũ trụ rơi xuống Trái Đất.
Sau cùng, thân hỏa tiễn rơi xuống Thái Bình Dương. Các tác giả nghiên cứu lập luận rằng giải pháp tốt hơn thay cho phong tỏa không phận là tất cả các sứ mệnh hỏa tiễn phải có thể kiểm soát việc quay lại bầu khí quyển, trong đó quỹ đạo có biểu đồ rõ và hạ cánh theo lịch trình. Các tác giả trong nghiên cứu cho biết trong thời điểm hiện tại, chưa tới 35% các trường hợp phóng hỏa tiễn có thể kiểm soát khi quay về Trái Đất. (TTHN)
